• امروز سه شنبه ۷ مرداد ۱۳۹۳
    نرم افزارفرمان گفتاری ویندوز نرم افزار فرمان گفتاری ویندوز ( ...
    نرم افزار مترجم صوتی فارسی اولین مترجم صوتی زبان فارسی - پا...
    نرم افزارتایپ با پیش بینی کلمات   نرم افزار تایپ سریع، با پ...
    نرم افزار تبدیل گفتار به متن نرم افزار تبدیل گفتار به متن - ن...
    نرم افزار تبدیل متن به گفتار    نرم افزار تبدیل گفتار به...

    کتاب جاذبه های طبیعت گردی استان کرمان

    نامه الکترونیک چاپ PDF

    بسم الله الرحمن الرحیم

     

    کتاب جاذبه های طبیعت گردی استان کرمان

     

    کتاب: جاذبه های طبیعت گردی استان کرمان

    سرشناسه: جهانشاهی، محمد، 1356

    عنوان و نام پدیدآور: جاذبه های طبیعت گردی استان کرمان/نویسنده:محمد جهانشاهی

    مشخصات نشر: کرمان؛ اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان

    تهران؛ سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، اداره برنامه ریزی نشر،1389

    مشخصات ظاهری: 223ص: مصور

    شابک: 0-156-421-964-978

    وضعیت فهرست نویسی: فیپا

    یادداشت: کتابنامه: ص 222

    موضوع:جهانگردی زیست محیطی- ایران- کرمان (استان)

    شناسه افزوده: سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی وگردشگری، اداره کل روابط عمومی، امورفرهنگی واجتماعی. اداره برنامه ریزی نشر

    شناسه افزوده: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان

    رده بندی کنگره: 1389  9 ج9 الف/ 155 G

    رده بندی دیویی: 915/5572

    شماره کتابشناسی ملی: 2133466

    اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان

    معاونت گردشگری جاذبه های طبیعت گردی استان کرمان

    گردآوری و تالیف: محمد جهانشاهی

    گروه همکار: اشرف نادری نسب، معین افضلی

    طراحی و صفحه آرایی: آتلیه گرافیک کلک نقشبند

    عکس: حمید صادقی، محمد جهانشاهی، مجید باغینی پور ...

    حروفچینی: زینب امیرزاده

    چاپ و صحافی: کرمان تکثیر

    شمارگان: 3000 نسخه

    قیمت: 6500 تومان

    نوبت چاپ: اول- زمستان 1389

    ش   ابک:9789644211560

    ناشر: معاونت گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان با همکاری اداره برنامه ریزی نشر اداره کل روابط عمومی، امور فرهنگی و اجتماعی سازمان

    نشانی: کرمان، بلوار جمهوری اسلامی، نبش سه راه هوانیروز

    تلفن: 2816501-0341 / دورنگار: 2816502-0341

     

     

    فهرست مطالب:

    فصل اول: مناطق چهارگانه محیط زیست استان کرمان

    فصل دوم: رشته کوه های استان کرمان

    فصل سوم: آبشارهای استان کرمان

    فصل چهارم: آبگرم ها و چشمه های معدنی استان کرمان

    فصل پنجم: دریاچه های استان کرمان

    فصل ششم: غارهای استان کرمان

    فصل هفتم: درختان تاریخی استان کرمان

    فصل هشتم: آتشفشان های استان کرمان

    فصل نهم: روستاهای هدف گردشگری استان کرمان

    فصل دهم: روستاها و مقاصد طبیعت گردی استان کرمان

    فصل یازدهم: لوت

     

    فصل اول: مناطق چهارگانه محیط زیست استان کرمان:

    مناطق تحت مدیریت و کنترل سازمان محیط زیست، عمدتاً با توجه به ارزش‌هایی که ازنظرپوشش گیاهی و جانوری دارند و با در نظر گرفتن برخی شرایط دیگرانتخاب می‌شوند. برای اولین بار در اوایل دهه 50 مجموعاً 68 منطقه با مجموع 854/840/7 هکتار وسعت تحت عناوین: پارک ملی، پناهگاه حیات وحش، منطقه حفاظت شده و آثار طبیعی ملی، مورد پوشش‌های حمایتی سازمان محیط زیست قرار گرفتند.

     در آن سال‌ها سهم استان کرمان با توجه به اینکه دو منطقه خَبر و روچون نیز جزء مناطق چهارگانه محسوب می‌شدند، حدود 2 درصد بود. بعد از سال 1370 مناطق دیگری از استان نیز با توجه به اهمیت زیست‌ محیطی و برخورداری از معیارهای مناطق چهارگانه یا شکار ممنوع و مدیریت احیای زیستگاه ها و بهبود وضعیت جمعیت، انتخاب شدند. وسعت فعلی مناطق حفاظت شده استان 816 هزار هکتار است که سهم 5 درصدی را از کل مناطق حفاظت شده کشور، برای استان فراهم آورده است. هم‌اکنون در کشورهای توسعه یافته و بسیاری از کشورهای در حال توسعه، توریسم و گردشگری بخش مهمی از فعالیت‌های مدیریتی در مناطق چهارگانه را شامل می‌شود و این با توجه به ارزش‌های زیست محیطی و نیز داشته‌های مهم دیگری که در رقابت با سایر کانون‌های توریستی چون پارک‌های جنگلی دارند، با حساسیت خاصی برنامه‌ریزی می‌گردد. در کشور ما هنوز شرایط بهره برداری از بخش اکوتوریستی این مناطق فراهم نیامده چرا که بسترهای مهمی چون فرهنگ برخورد با طبیعت و نیز زیرساخت‌های کافی موجود نمی‌باشد. به ‌هر حال در استان کرمان مناطق ارزشمندی وجود دارد که به اجمال با آن‌ها آشنا می شویم.

     

     پارک ملی خَبر (Khabr National Park) و منطقه حفاظت شده روچون:

    پارک ملی خَبر و منطقه حفاظت شده روچون، با موقعیت جغرافیایی 56 درجه و 29 دقیقه طول شرقی، 28 درجه و 40 دقیقه عرض شمالی و به وسعت 153/178 هکتار، به عنوان یکی از یکی از قدیمی‌ترین مناطق حفاظت شده کشور واقع در شهرستان بافت، در ابتدا با عنوان منطقه حفاظت شده خَبر و روچون تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت و در سال 1354 به پناهگاه حیات وحش خَبر و روچون ارتقا پیدا کرد و در نهایت بیش از دو دهه، در شهریور ماه سال 1378 براساس مصوبه شورای عالی محیط زیست، 982/149 هکتار آن که از شرایط زیستی بسیار بالایی برخوردار بود به "پارک ملی خَبر"تغییر نام داده و باقی‌ مانده این منطقه که بیش از 28 هزار هکتار وسعت داشت؛ با توجه به آبادی‌های دارای سکنه و سایر دلایل، با   5منطقه جدا از یکدیگر تحت نام "پناهگاه حیات وحش «روچون»"باقی ماند.

    این منطقه به دلیل داشتن ارتفاعات، دشت‌های متعدد، حوزه‌های آبخیز متنوع، دارای سه نوع آب و هوای سردسیری، معتدل و گرمسیری می‌باشد که نشان دهنده اختلاف شرایط اقلیمی منطقه است و این امر باعث گردیده تنوع زیستی قابل توجهی از دیر باز در این منطقه حاکم باشد. اگرچه در گذر زمان و تحت تأثیر شرایط آب و هوایی به خصوص خشکسالی‌های متوالی و نیز مهم‌تر از آن آسیب‌هایی که جوامع انسانی در طبیعت این منطقه داشته‌اند؛ اکنون جای بسیاری از حیوانات در حیات وحش این بخش ارزشمند خالی مانده است.به‌ طور مثال گور ایرانی و یا خرس سیاه که در دق علی‌جان و کوه‌های منطقه تا اوایل دهه 50 شمسی دیده می‌شدند، حالا هیچ اثری از آن‌ها دیده نمی‌شود. پارک ملی خَبر از ارتفاعات برف‌گیر و مرتفع خَبر (قله خَبر 3845 متر) و دامنه های آن شروع و تا دشت‌ها و دامنه‌های ارتفاعات نیم گرمسیری جنوبی ادامه می‌یابد. این اختلاف اقلیمی ایجاد کننده سیستم‌های اکولوژیکی متفاوتی است که پوشش گیاهی متنوعی را در نقاط مختلف این پارک به وجود آورده است. مهم‌ترین عوامل این تنوع عبارتند از: اختلاف ارتفاع (از 3845متر در قله خَبر تا 1000 متر در بخش شمالی ارزوییه) ریزش های جوی، درجه حرارت هوا، ساخت توپوگرافی، وضعیت سطح ایستایی آب و ویژگی‌های خاکی منطقه.

    پارک ملی خَبر، با توجه به تنوع زیستی قابل توجه ی که دارد؛ میزبان بیش از 6 درصد گونه‌های گیاهی، 15درصد پستانداران و بیش از 20درصد  گونه‌های پرنده کشور می‌باشد.

    تنوع و تراکم پوشش گیاهی و جانوری پارک ملی خَبر، به همراه خصوصیاتی چون: یکی بودن زیستگاه‌های بومی، وجود برخی گونه‌های ژنتیکی موجود در منطقه، به خصوص در نقاط کوهستانی، وجود بخش قابل توجهی از فونوفلور کشور و نیز چشم‌انداز زیبای طبیعی در کنار عناصر زیبایی چون کوه، غار، دره، رودخانه، جنگل و دشت و دامنه موجب شود که این پارک ملی، منطقه‌ای ارزشمند برای پژوهشگران و طبیعت گردان ایران و جهان باشد.

    پارک ملی خَبر و  پناهگاه حیات وحش روچون:

    پارک ملی خَبر و پناهگاه حیات وحش روچون به لحاظ برخورداری از جاذبه‌های توریستی همانند تنوع اقلیمی، زیستگاهی وگونه‌های قابل توجه در منطقه، با وسعت 170 هزار هکتار گونه‌های جانوری و گیاهی نادر بومی و حمایت شده، غارها، چشمه‌ها، چشم اندازهای زیبا و منحصر به فرد، از اهمیت توریستی بالایی برخوردار است. چهارنوع آب‌ و هوای خشک، سردسیر، معتدل  و گرمسیری در پارک مذکور، موجب تشکیل سیستم‌ها ی اکولوژیک مختلف شده و زیستگاه‌های متفاوت، چشم‌انداز دیدنی وگونه‌های گیاهی و جانوری فراوانی را در منطقه به وجود آورده است. پس از بررسی‌های انجام‌شده در سال 1354، منطقه خَبر و روچون در لیست پناهگاه و مناطق حفاظت‌ شده کشور ثبت و در سال 1378، بخش اعظم آن تحت عنوان پارک ملی خَبر، به تصویب شورای عالی محیط زیست رسید.

    مهم‌ترین گونه‌های جانوری پارک ملی خَبر:

     مهمترین پستانداران منطقه عبارتند از: کل و بز، قوچ و میش، گرگ، پلنگ، کاراکال، گربه وحشی، جبیر، رودک عسل خوار، شغال، سگ تور، کفتار، گراز، سمور، روباه، سنجاب و غیره که گونه‌های جبیر، کاراکال در سطح کشور از جایگاه ویژه‌ای برخوردار می‌باشند.  

    مهمترین پرندگان منطقه: عقاب طلایی، قرقی، تیهو، شاهین، کبک، تیهو، انواع بلبل، هدهد، جغد کوچک، چلچله، کلاغ ابلق، زاغ نوک سیاه و شکم سیاه، انواع چلچلک، فلامینگو، اردک سبز، عقاب دو برادر، عقاب مارخور، دراج، دلیجه  کوچک، سارگبه پا بلند، هما، کرکس، خزندگان: بز مچه، انواع مارمولک، مار جعفری، کک مار، مار بالدار، مار شتری، افعی، مار پلنگی و غیره می باشند.

    دامنه‌های سرسبز کوه خَبر، دشت ها، چراگاه‌ها و ارتفاعات نیمه گرمسیری و مناطق معتدل تا زمین‌های گرمسیری جنوبی، در هر گوشه از دامان دست‌نخورده و پر اعجاب خود، به پوشش‌های گیاهی خاصی را در خود پرورش داده  و درهر فصل از سال، پذیرای گونه های جانوری مختلفی می باشند. علاوه براین، در سال‌های اخیر برداشت‌ها و خشکسالی‌های متوالی را تحمل نموده و گونه‌های جانوری و گیاهی موجود در آن، همواره خود را با این زندگی پر فراز و نشیب وفق داده و باقی مانده اند. اما متأسفانه گونه‌هایی نیز وجود داشته اند که نسل آن‌ها قبل از اعمال کنترل و حفاظت منطقه، منقرض شده است. ساکنین منطقه معتقدند که تا سال 1341 شمسی در کوه بزرگ خَبر، کوه زنجیر آویز و غیره خرس سیاه آسیایی زندگی می‌کرده و غذای خود را از میوه‌های اهلی و وحشی نظیر زیتون، انجیر، خرما و همچنین عسل به دست می‌آورده است. جمعیتی از گور ایرانی نیز، تا سال 1341 در دق علی‌جان زندگی می‌کردند که از آن سال به بعد، این حیوان در منطقه دیده نشده است. بخش اعظم این منطقه به وسیله کوه ها، پوشیده شده؛ اما پراکندگی این ارتفاعات در تمامی سطح پناهگاه یکسان نیست. به جز کوه بزرگ و کوچک خَبر که در شمال غربی پناهگاه به صورت منفرد دیده می‌شود؛ دیگر کوه‌های مرتفع موجود در پناهگاه، به صورت رشته کوهی از شمال شرقی تا جنوب غربی پناهگاه کشیده شده است. همچنین وسعت زیاد منطقه باعث ایجاد درهای بسیاری شده که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به دره شاه ولایت، دری خَبر، دهنه گردو و غیره اشاره کرد.

    دو قله اصلی برف و برج شوم، از دیگر جلوه‌های طبیعی این منطقه هستند. همچنین غار شب پره که در کوه خَبر واقع شده و شبیه تالار بزرگی با 40 متر ارتفاع و 20 متر پهنا می‌باشد که دیواره ای صیقلی، بر پیشانی آن مشاهده می‌شود. در این پناهگاه، دشت های مختلفی مانند: که دشت مرکزی، دق علی‌جان، دشت میل زنگی و غیره وجود دارد که زیستگاه‌های مناسبی برای انواعی از جانوران می‌باشند. به دلیل کمبود ریزش‌های جوی، میزان آب‌های سطحی منطقه بسیار ناچیز است و به جز ایامی که در اثر بارندگی شدید، مسیل­ها آبدار می­ گردند؛ در سایر مواقع سال، اغلب مسیل‌ها خشک و بی‌آب بود و ساکنان منطقه و همچنین وحوش و دام‌ها، نیاز خود را از آب‌های زیر زمینی تأمین می‌کنند. چشم‌ها، رودخانه‌ها، چاه ها، قنوات و ریز آب های موقت و فصلی، از منابع آبی این منطقه به شمار می‌آیند. پارک ملی خَبر، از نظر تقسیمات کشوری در استان کرمان و در محدوده حوزه استحفاظی شهرستان بافت در فاصله 45 کیلومتری جنوب شهر بافت واقع شده است. حاشیه جنوبی پارک، در فاصله 37 کیلومتری حاجی آباد از توابع استان هرمزگان قرار دارد و در حال حاضر، جاده شوسه ای، ارتباط این شهر را با منطقه برقرار می‌کند. مساحت این پارک تقریباً 120 هزار هکتار می‌باشد. این پارک از ارتفاعات برف گیر و مرتفع کوه خَبر و دامنه های سرسبز این کوه شروع و به دشت‌ها و چراگاه‌های ارتفاعات نیمه گرمسیری جنوبی که از شرایط و عوامل اقلیمی متنوع برخوردارند؛ ختم می‌شود. این تنوع، سیستم‌های اکولوژیکی متفاوتی را ایجاد نموده است. به‌طوری‌که هر نقطه از پارک، دارای پوشش گیاهی خاص بوده و بسته به فصل، پذیرای گونه‌های جانوری مختلف می‌باشد. این منطقه دارای شش ایستگاه هواشناسی می‌باشند که از پراکنش متفاوتی برخوردارند و همچنین دارای ذخایر بزرگ از انواع مرمریت است که برای جلوگیری از برهم خوردن تعادل اکوسیستم منطقه، اجازه استخراج از این ذخایر داده نشده است. آثاری از ذخایر سرب و روی در نواحی کوه درنیان، واقع در جنوب روچونکوه اسماعیل آباد و مزار بالا دیده می‌شود که در حال حاضر، استخراج نمی گردد.

    در پارک ملی خَبر، ارتفاع از سطح دریا، در مرتفع‌ترین منطقه 3845 متر (ارتفاع کوه خَبر) و پست‌ترین نقطه، واقع در شمال دشت ارزوییه، با ارتفاع 1000 متر می‌باشد. عواملی نظیر ریزش‌های جوی، درجه حرارت، ویژگی‌های خاک، ساخت توپوگرافیک و وضعیت سطح ایستایی آب زیرزمینی، گونه‌های گیاهی متنوعی را در منطقه سبب شده‌اند.

    بررسی فلورستیکی پناهگاه حیات وحش خَبر و  روچون:

    پناهگاه حیات وحش خَبر و روچون در 45 کیلومتری جنوب غربی بافت واقع شده است.

    وسعت این منطقه در حدود 169200 هکتار گزارش شده است. به منظور جمع‌آوری و شناسایی فلورمنطقه در اواخر اردیبهشت تا اواسط خرداد ماه سال1373، طی ماموریت‌هایی به منطقه، بالغ بر 380 گونه گیاهی شناسایی شد که در بین گونه‌های شناخته شده، بالغ بر 143 گونه، برای اولین بار از منطقه گزارش گردیده است که پیش است بیش از 42 گونه، آندمیک ایران است. تعدادی از این گونه‌ها انحصاری جنوب ایران است. در این پژوهش برای تمامی گونه‌ها، کلید شناسایی جنس و گونه همراه با شرح کامل و نیز محل دقیق جمع‌آوری در منطقه آورده شده است. مهم‌ترین گونه‌های گیاهی پارک ملی خَبر شامل کهکم، بنه، زرشک، بادامکوهی، بارهنگ، بومادران، زنبق، ارچن، انواع گون، درمنه، گیاهان دارویی علفی، زیتون وحشی، بادام وحشی، اورس می‌باشد که گاه به صورت جنگل‌های زیبا و متراکم در بین ارتفاعات، شکل بسیار جذاب و بدیعی به خود گرفته‌اند.

    پناهگاه حیات وحش خَبر و روچون:

    این پناهگاه در محدوده شهرستان بافت واقع و در سال 1350 یکی از مناطق حفاظت شده اعلام از مناطق کمیاب و نادر کشور محسوب می‌گردد که از جهات مختلف آموزشی، تفریحی، علمی و اقتصادی مورد استفاده قرار می‌گیرد. مساحت این منطقه حدود 169200 هکتار تعیین و اعلام شده است. نام این پناهگاه، در سال 1354 تحت همین عنوان در فهرستی شامل تعداد 36 منطقه حفاظت شده پارک ملی و پناهگاه حیات وحش که شرط به سازمان ملل اعلام شده است. در منطقه حیات ‌وحش خَبر و روچون، گونه‌های جانوری بسیار متنوعی زندگی می‌کنند و زیستگاه گونه‌های حیوانات از جمله پستاندارانی مانند: کل و بز، باهوش و میش، جبیر، گرگ، پلنگ و یوزپلنگ، کاراکال، گربه وحشی، آهو، رودک عسل خوار، سک تور، شغال، کفتار، گراز، سمور، روباه و سنجاب، تشی، خارپشت، لاکپشت و انواع مختلفی از پرندگان شکاری از جمله: عقاب طلایی، پیغو، قرقی، انواع بلبل، کبک، تیهو، شاهین، هدهد، دارکوب باغی، جغد کوچک، کلاغ ابلق، چلچله، زاغ نوک سیاه و شکم سیاه، هوبره، انواع چکچک، فلامینگو، اردک سبز، آبچلیک، با قرقره، عقاب دو برادر، عقاب مار خور، دلیجه کوچک، دراج، سارگپه پا بلند، هما و کرکس و پرنده جیرفتی که از جمله پرندگان کمیاب محسوب می‌شوند و همچنین خزندگان مانند: بزمجه، انواع مارمولک، مار جعفری، کلک مار، مار بالدار، مار دست‌بندی و افعی نیز در این منطقه دیده می‌شوند و بعضی از گونه های جانوری این پارک از جمله یوزپلنگ، کاراکال وپرندگانی چون هوبره این منطقه، در سطح کشور منحصر به فرد هستند.

    گونه‌های مهم گیاهی منطقه:

    کهکم، بنه، زرشک، انار شیطان، اُرس، زیتون، بادام کوهی، بارهنگ، بومادران، زنبق وحشی، گل ماهور و از رویش  های عمده این پارک می‌توان به گونه‌هایی نظیر کلاه میر حسن،  ارچن، سیهچوپ، انواع گون، زیتون وحشی و جنگل‌های بادام وحشی، کُنار، پوشش انبوه هوم، تنگس، درمنه و انواع گیاهان دارویی علفی اشاره کرد. همچنین در میان ارتفاعات رشته‌ کوه خَبر، درختان اُرس و سرو کوهی تنومندی رشد کرده که با توجه به دیوارهای بلند پیرامون آن‌ها، یکی از نادرترین مناظر بدیع طبیعی را به وجود آورده است.

    بخش گسترده‌ای از این منطقه به وسیله کوه‌ها پوشیده شده است؛ اما پراکندگی این ارتفاعات در تمامی سطح منطقه یکسان نیست. به‌جز کوهستان خَبر (شامل کوه بزرگ و کوچک خَبر) که تقریباً در شمال غربی منطقه به صورت منفرد دیده می‌شود؛ دیگر کوه‌های بلند موجود در منطقه، به صورت رشته کوه از شمال غرب تا جنوب غربی منطقه کشیده شده است. وجود این رشته کوه‌ها، احتمالاً ناشی از عملکرد گسلی دهسرد است.

     ارتفاعات مهم پارک ملی خَبر عبارتند از:

    کوه بزرگ خَبر: کوه بزرگ خَبر که در شمال منطقه واقع است و از بلندترین ارتفاعات  استان کرمان می‌باشد. بلندترین قله آن قله چاه برف با ارتفاع 3845  متر می‌باشد که این قله دارای حفره‌ای است که برف دایمی در آن وجود دارد و در گذشته اهالی این محل، از برف موجود در این حفره به عنوان یخ در تابستان ها استفاده می‌کردند. علاوه بر این قله، قله های‌ برج شوم (3750 متر) و قله سریتو (3680 متر) جزو بلندترین نقاط منطقه می‌باشند.

    دره های پارک ملی خَبر:

    تنوع توپوگرافیک و وسعت زیاد منطقه، باعث ایجاد دره ‌های بسیاری در منطقه شده است که بسته به موقعیت و جهت آن‌ها، اکوسیستم‌های منحصر به ‌فردی در درون آن‌ها به وجود آمده است. دره‌های زیبایی همانند دره شاه ولایت، دره  چشمه شاه، دره شب پره، دره دِرسپیت، دره خیبر، دره کفکی، دره دالن خانی، دره بر انجیر (در بخش‌های غربی و شمال غربی کوه بزرگ خَبر)، دره‌های کلکو، دادالهی، مش مراد (در جنوب کوه بزرگ خَبر)، دره سریتو (درشرق کوه بزرگ خَبر)، نمونه‌هایی از دره‌های منطقه می‌باشند که سبب ایجاد جایگاه‌های خاصی برای رویش گیاهان و مأمنی برای جانوران مختلف شده‌اند. در میان تمامی درههای منطقه، دره‌های کریکو و گردو، ازجلوه و ویژگی‌های فوق فوق‌العاده‌ای برخور دارند و به حقیقت جلوه‌هایی از قدرت پروردگار هستند. این دو دره با جهت عمومی جنوب غربی به شمال شرقی، در شمال کوه بزرگ خَبر واقع شده‌اند و پوشش انبوهی ازانواع درختان و درختچه‌های کوهستانی منطقه را در خود جای داده‌اند.

    از دره های مهم در سایر کوهستان‌های منطقه می‌توان از دره های تابیدر، سهندر، رزدر، پمو، پروه، خرسو، سراشکن، شمیلان، زرآب،  قاسم آباد و زنجیر آویز  را نام برد.

    غار های مهم پارک ملی خَبر:

    غارترنگ (Torang):

    این غار که در اصطلاح محلی به آن غار جبال بارز می‌گویند به فاصله 50 کیلومتری ازجنوب شرقی شهرستان بافت و در نزدیکی روستای ترنگ واقع شده است بعضی ازقسمت‌های غار، آبی بعضی جاها خشکی است. طول غار تا جایی که شناسایی شده حدود 500 متر است دهانه غار 6 متر و داخل آن از 1 متر تا 15 متر است. ارتفاع دهانه غار از محل 4 متر و ارتفاع دهانة آن از سطح دریا حدود 3000 متر است برای رسیدن به غار باید پیاده‌روی کرد. در بعضی از قسمت‌های غار آب به صورت روان و در بعضی جاها به صورت راکد دیده می‌شود و در کلیه فصول درون آن معتدل است. درون غار پوشش گیاهی وجود ندارد اما در بیرون آن منطقه پوشیده از درختان  چنار، بادام، و پسته کوهی وگیاهان زیبای خرزهره به چشم می‌خورد و به طور کلی این منطقه برای بازدید گردشگران بسیار زیبا و دیدنی است.

    ویژگی‌های مهم منابع طبیعی منطقه:

    وجود تنوع اقلیمی در پارک ملی خَبر باعث وجود تنوع پوشش گیاهی گردیده؛ جنگل‌های وسیع و انبوه منطقه دارای پوشش با ارزشی از درختان بنه، بادام کوهی، اورس، کهکم، کنار، زیتون وحشی و غیره می‌باشد که در این میان تولید میوه بنه و بادام کوهی از سطح جنگل‌های شهرستان حدود 15 میلیون کیلوگرم بوده که از نظر درآمدی 15میلیارد ریال نصیب روستاییان و عشایر منطقه می‌شود. بر این اساس ارزش حفظ جنگل در میان مردم بافت از دیرباز امری پذیرفته شده تلقی می‌گردد و خوشبختانه زمینه مردمی مناسبی جهت این امر در منطقه وجود دارد. همچنین وجود حیات وحش در جنگل‌های منطقه ویژگی ارزنده منطقه بوده و از جنبه اکوتوریسمی بسیار مناسبی نیز برخوردار است.

    دهستان‌های خَبر:

    دشتاب،شاهماران، و وکیل آباد، ازمهم‌ترینمراکز جمعیتیموجوددر پارک هستند. به‌ طور کلی روستاییان وعشایر، جوامع انسانی مؤثر در طبیعت این منطقه را تشکیل می‌دهند. جوامع عشایری به دلیل وابستگی شدید به محیط طبیعی اطراف خود، از سالیانی دوردر مسیر کوچ خود از محدوده پناهگاه می‌گذشتند و منطقه ییلاق و قشلاق طوایفی از آن‌ها داخل محدوده پناهگاه واقع بوده که براساس ممیزی انجام شده در سال 1368 و به دلیل حفاظت اسکان عشایر، کوچ عشایر به خارج از محدوده پناهگاه تغییر یافته است. اما مسئله عشایر هنوز از مشکلاتی است که ذهن محیط بانان منطقه را به خود مشغول کرده است.

    وجود بعضی از آبادی‌ها و روستاها در داخل و حاشیه پارک و همچنین وجود بیش از اندازه عشایر در منطقه که تعداد زیادی از آن‌ها هنوز طرح اسکان نگرفته‌اند و برای مأمورین مشکل ایجاد می‌کنند؛ از مشکلات عمده این منطقه است و همچنین می‌توان کمبود نیرو، بحران خشکسالی و تأمین آب و حوش منطقه را از دیگر مشکلات این منطقه ذکر کرد.

     وجود محیط بانانی که به خاطرعشق و علاقه وافر شانبه طبیعت و با وجود همه مشکلات و کمبودها، به حفظ و حراست از منطقه مشغولند، از جمله مسائلی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت و می‌توان گفت، محیط­بانان جزو زحمتکش­ ترین و در عین حال گمنام­ ترین اقشار جامعه هستند که میراث طبیعی به‌ جا مانده از اعماق گذشته‌ها را جان می‌بخشند.

    در حال حاضر مناطق وسیعی از این شهرستان از شرایط مساعدی برای کاشت و پرورش درخت گردو برخوردار است و بر همین اساس تنها تولید نهال در وسعتی بیش از 2500 هکتار در حال انجام است که امیدواری های زیادی را به آینده پدیدار ساخته است بااین‌همه عدم ارتباط بهره برداران با مراکز تحقیقاتی برای بهره‌گیری از یافته‌های علمی در این زمینه همچنان به قوت خود باقی است و آموزش و ترویج نیز از جایگاه واقعی خود فاصله دارد. جالب اینجا است که تحقیقات هم نشان می‌دهد 20% از خساراتی که هر سال به محصول گردو وارد می‌شود بر اثر شیوه‌های اشتباه آبیاری است که به پوسیدگی تنه درختان منجر می‌شود.

    پناهگاه حیات وحش مهروییه:

    در 55 کیلومتری شمال غربی شهرستان کهنوج و در نزدیکی مرز این شهرستان با شهرستان جیرفت جلگه‌ای نسبتاً کوچک و همواره با وسعت 5583 هکتار قرار دارد. این جلگه در دامنه ارتفاعات کلمراد که ادامه رشته کوه بحر آسمان می‌باشد؛ میزبان باقی‌ مانده جنگل‌های گرمسیری کهور جنوب شرقی کشور است و نیز مرغ جیرفتی را که مختص جنوب شرق ایران است در دامن خود نگهداری می‌کند. منطقه مهروییه در سال 1350 در فهرست اولیه مناطق حفاظت شده کشور قرار گرفت و در سال 1355 به پناهگاه حیات وحش ارتقا یافت. رویش طبیعی این منطقه از جنگل‌های گرمسیری کهور و رویش استپی متشکل ازگونه‌هایی چون اسکنبیل، قیچ، توسو و اسکنبیل های غیر چوبی یا (Hamada) تشکیل یافته است. این منطقه بین  100 تا 150 گونه گیاهی را در خود جای داده که مهم‌ترین گونه‌های آن عبارتند از: کهورک، کهور، جغجغه، اسکنبیل، گز، شاه گز، پنیرک، شور، استبرق، کنار و غیره. در بخش پستانداران نیز حدود 15 گونه در مهروییه ادامه حیات دارند که مهم‌ترین آنها: گربه جنگلی، کفتار، شغال، گراز، روباه، تشی (سیخور)، جبیر، موش خرما و غیره می باشد. همچنین در این پناهگاه به همین میزان گونه‌های از خزندگان مانند سرخ مار، مار آبی، کک مار و بزمجه و غیره وجود دارند. مرغ جیرفتی و گونه درُاج که نزدیک به آن است در بین 25 گونه پرنده شناخته شده در مهروییه، مهم‌ترین می‌باشند و جزء پرندگان کمیاب و منحصر به ‌فرد کشور محسوب می‌گردند. از دیگرگونه های پرنده‌ این منطقه می‌توان از دلیجه، سارگبه، هوبره، تیهو، سبز قبا، خروسکولی، کوکر و غیره نام برد. مهروییه در فصل‌های پاییز و زمستان یکی از زیباترین مناطق جهت میزبانی علاقه‌مندان به حیات وحش می‌باشد.

    منطقه حفاظت شده بیدوییه:

    منطقه حفاظت شده بیدوییه با طول جغرافیایی 56 درجه و 20 دقیقه تا 56 درجه 59 دقیقه و عرض جغرافیایی 25 درجه و 53 دقیقه تا 30 درجه و 16 دقیقه در 10 کیلومتری شمال شهرستان بردسیر و در 35 کیلومتری غرب مرکز استان قرار دارد. این منطقه که در سال 1375 عنوان منطقه حفاظت شده در فهرست مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست کشور قرار گرفت؛ بیش از پیش 168هزار هکتار وسعت دارد. منطقه شامل دشت ها، استپ های بیابانی و نیمه بیابانی می‌باشد که در اطراف کوه "کله گاو" که با 2743 متر بلندترین نقطه این منطقه محسوب می‌گردد؛ قرار گرفته‌اند. حداقل ارتفاع در بیدوییه 1700 متر می‌باشد. اقلیم خشک حاکم بر منطقه، باعث پراکندگی گونه‌های گیاهی در سطح آن شده است. 188 گونه گیاه آوندی شناسایی شده در بیدوییه به 40 خانواده گیاهی تعلق دارند که عمده آن‌ها را گیاهان مقاوم به شوری و خشکی شامل می‌شوند.

    بیدوییه میزبان مهم‌ترین و بزرگ‌ترین جمعیت آهوانGozella Subguttarjsa)) استان می‌باشد و اهمیت دیگر منطقه، این است که یکی از زیستگاه های یوزپلنگ آسیایی در ایران است. این یوز که در لیست گونه‌های در خطر انقراض سازمان جهانی محیط زیست قرار دارد؛ تنها تعداد محدودی از آن در برخی زیستگاه‌های ایران پراکنده‌اند. در منطقه حفاظت شده بیدوییه، حدود 25 گونه پستاندار وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: شغال، گرگ، کفتار، گراز، آهو، قوچ کرمانی، تشی، روباه همستر، کل و بز و غیره.

    گونه های مهم گیاهی هم همان‌گونه که اشاره شد، نزدیک به 190 گونه می‌باشد که درمنه، کسور، جاز، کاله، کال، آنقوزه، کرقیچ، گون، تاغ، ارژن، هوم و چوبک، برخی از مهمترین این گونه‌ها می‌باشند. در این پهنه حفاظت شده و در بستر پوشش گیاهی و دامنه‌های بیدوییه بیش از 90 گونه انواع پرندگان به گذران زندگی مشغول می‌باشند. زاغ بور، سارگبه، کوکر، تیهو، عقاب طلایی، بالابان، جغد، کبک، چنگر و قرقی مهم‌ترین پرندگان این ایستگاه محسوب می‌گردند. همچنین در این منطقه به‌طور تقریبی 20 گونه خزنده زندگی می‌کنند. انواع آگاما، مارها، گکوها، در کنار ارمیاس، بزمچه، لاکپشت وغیره، درگوشه و کنار بیدوییه دیده می‌شوند.

    پناهگاه حیات وحش دربند (زیستگاه یوز ایرانی):  

    یکی دیگر از مناطق بسیار ارزشمند استان کرمان، منطقه در بند می‌باشد که شمال و شرق شهر راور را در بر گرفته است. ارزش منطقه در بند به دلیل زیستگاه یوز آسیایی (ایرانی) می‌باشد. این منطقه یکی از مناطق ده گانه «زیستگاه یوزپلنگ آسیایی» محسوب می‌گردد. به دلیل ارزش‌های در بند، اداره کل محیط زیست استان، پس از سال‌ها تلاش در سال 1378 موفق به جلب توجه «دفترپژوهشیوزپلنگآسیایی» گردید و اکنون پرونده این منطقه عنوان «پناهگاه حیات وحش» در دست تکمیل است و مراحل نهایی را جهت رسمیت یافتن طی می‌کند. منطقه در بند، دارای آب و هوایی گرم و خشک می‌باشد و اطراف آن را ارتفاعات و عوارض طبیعی فراگرفته اند.این منطقه از شمال توسط ارتفاعات «کلاغ پر» و «کوه طبس»، از جنوب توسط ارتفاعات «تیغه سیاه، میانکوه و غفاری؛ از شرق تپه های سنگ انداز؛ کلوت های موازی، جاده آسفالته شهداد- نهبندان، کویر لوت و چنگه مروارید و در نهایت اثر از سمت غرب، اوسط ارتفاعات ملخ خورده و جاده خاکی راور به علی آباد نمکی در برگرفته شده است. پست‌ترین نقطه این منطقه، حدود 450 متر ارتفاع دارد که شامل نقاط کویر لوط می‌گردد و بلندتر نقطه آن مربوط به ارتفاعات لکرکوه است که نزدیک به 3000 متر استاز سطح دریا ارتفاع دارد.

    پوشش گیاهی منطقه از نوع بوته ای (گیاهان یک سال) همچون آلاله، آویشن، درمنه و درختچه‌ای و درختی می‌باشد که می‌توان به نمونه‌هایی مانند کهکم، بنه، هوم، تربیت، قیچ، بادام وحشی، اورس و غیره اشاره کرد که در حدود 5 تا 25 درصد از منطقه تحت تأثیر این پوشش گیاهی می‌باشد. همچنین ارتفاعات و تپه ماهورهای منطقه در بند، میزان مناسبی برای گروه‌های مختلف از جمله کل و بز، قوچ و میش، جبیر، یوزپلنگ، پلنگ، گرگ، تشی (جوجه تیغی)، کاراکال و غیره می‌باشد و پرندگان چون کبک، تیهو، انواع کوکر، کبوتر وحشی، شاهین، عقاب صحرایی، سارگپه و غیره در این منطقه بر بنای حیات وحش آن افزوده است.

    منطقه شکار ممنوع کوه نودرهنگ  (Noderhang):

    این منطقه با 400/128 هکتار وسعت بزرگ‌ ترین منطقه شکار ممنوع استان کرمان محسوب می‌شود که از سال 1366تحت این عنوان حفاظت می‌گردد و در شرق شهرستان رفسنجان قرار دارد. کوه نودرهنگ با فاصله‌ای بیش از 40 کیلومتراز دو شهرزرند و رفسنجان در بین کویر نوق، سرزمین کویری سنگ سی ریزوبافق یزد قرارگرفته است.ارتفاع این منطقه بین 1300 تا 2950 متر در نوسان است. شغال، گرگ، آهو،قوچ و میش،کل و بز، پلنگ، روباه، کفتار، خارپشت، خفاش،تشی و غیره بخشی از 17 گونه پستانداران شناسایی شده این منطقه می‌باشند. دراین منطقه بیش از 210 گونه گیاهی وجود دارد که با توجه به موقعیت و ارتفاع، بخش‌های مختلف آن را پوشش داده‌اند.

    مهم‌ترین این گونه‌ها عبارتند از: درمنه، کاروانکش، کهکم، بنه، کسور، کال، هوم، انجیر وحشی، اسکنبیل، قیچ و معدودی گون.

     منطقه شکار ممنوع انجرک (Anjerk):

    منطقه انجرک، با وسعت تقریبی 25000 هکتار در بخش غربی رابر قرار دارد و با فاصله حدود 30 کیلومتر در جنوب شرقی شهر بافت واقع شده است. انجرک نیز همچون منطقه کوه نودرهنگ رفسنجان در سال 1366 تحت این عنوان قرار گرفته است. این منطقه از مرتفع‌ترین مناطق تحت حفاظت استان محسوب می‌گردد و ارتفاع آن بین 2000 تا 2809 متر متغیر می‌باشد. در این منطقه بین 15 تا 20 گونه پستاندار مشاهد می‌گردد که قوچ ومیش، بز و کل، کفتار، پلنگ، سمور، شغال، گربه وحشی، خدنگ، جبیر، تشی، همستر، مهم‌ترین آن‌ها محسوب می‌گردند و کبک و تیهو و عقاب طلایی، دلیجه، شاهین، کبوتر وحشی، هوبرهو، انواع چکاوک بخشی از گونه‌های پرندگان این منطقه می‌باشند که تعداد آن‌ها بین 30 تا40 گونه تخمین زده شده است. پوشش گیاهی انجرک با توجه به استعداد مناسب آن در برگیرنده بیش از 30 تا40گونه گیاهی متنوع می‌باشد که به طور نمونه می‌توان از درمنه، کتیرا، فوسک، گون، بادام، بنه، آلوچه وحشی، و کلاه قاضی، هوم و دافنه نام‌ برد.

    منطقه شکار ممنوع شهربابک:

    این منطقه که با بیش از 56000 هکتار وسعت در جنوب شرقی شهرستان شهر بابک قرار دارد در سال 1375 به جمع مناطق شکار ممنوع استان پیوست. سیمای طبیعی منطقه، کوهستانی و دشتی است و کم ارتفاع ترین آن 1445 و بلندترین نقطه این منطقه 2600 متر ارتفاع دارد. پوشش گیاهی منطقه شکار ممنوع شهربابک شامل گونه‌های کهکم، بنه، ارژن، بادام کوهی، انجیر وحشی و در پایین دست تاغ، کاروانکش، گزوگو نمی‌باشد. تعداد گونه‌های گیاهی این منطقه بیش از 150 گونه برآورد شده است. همچنین نزدیک به 20 گونه پستاندار و بیش از 30 گونه پرنده در منطقه شهر بابک زندگی می‌کنند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: جُبیر، قوچ کرمانی، کل و بز، میش، روباه، شغال، کبک، تیهو، باقرقره، شاهین، کوکر، دلیجه، هوبره، عقاب طلایی و غیره.

    منطقه شکار ممنوع گود غول:

    منطقه گود غول در 40 کیلومتری غرب شهر سیرجان و در حاشیه غربی کویر نمک با مساحتی بیش از 48000 هکتار قرار دارد. ارتفاع متوسط این منطقه 2000 متر می‌باشد که بلندترین آن کوه سیاه با 2715 متر ارتفاع می‌باشد. اغلب پوشش گیاهی منطقه، گون‌های درمنه و قیچ می‌باشد که در بخش‌های کم شیب و دشتی، پوشش غالب محسوب می‌گردد. بیش از 200 گونه گیاهی در گود غول وجود دارد که در این رابطه می‌توان از گونه‌هایی چون: کهکم، بنه، قوسک، کسور، خیارک، چوبک و انجیر وحشی نام برد. همچنین بیش از 17 گونه پرنده و نزدیک به 20 گونه پستاندار در این منطقه زندگی می‌کنند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: عقاب طلایی، سارگبه، شاهین، کبک، تیهو، چکاوک، چکچک، شغال، گرگ، جبیر، قوچومیش، کلوبز، کفتار و غیره. منطقه شکارممنوع گود غول در همسایگی منطقه حفاظت شده بهرام گور استان فارس قرار گرفته است.

    فصل دوم: کوه های استان کرمان:

    بیش از سه ‌چهارم مساحت استان کرمان را کوه ها و ارتفاعات متعدد در برگرفته اند و به‌ جز بخش شرقی استان که شامل قسمت‌های غربی و جنوبی کویر لوت می‌باشد و ارتفاع پایینی دارد؛ در بیشتر قسمت‌های استان، پیوستگی ها و پراکندگی ها، وضعیتی مرتفع را به وجود آورده‌اند. تا جایی که بیشترین بلندی‌های بالای 4000 متری کشور، بعد از البرز در استان کرمان واقع شده‌اند و پس از شهر کرد که 1890 متر ارتفاع دارد؛ شهر کرمان با ارتفاع 1750 متر از سطح دریا، دومین مرکز بلند استان‌های کشور می‌باشد.

    توجه به کوه و کوهنوردی، همواره در استان کرمان مورد اهمیت بوده که وجود گروه‌های کوهنوردی و تیم‌های با سابقه دلیلی بر این مدعاست. جسارت و علاقه‌مندی کرمانی‌ها، خاطرات تلخ و شیرین بسیاری را از صعود و حرکت بر شیب یال ها و سختی دیواره‌ها بر جای گذارده است. صخره نوردان استان نیز با تمرین و پشتکار، جایگاهی شایسته‌ را در سطح کشور و نیز قاره پهناور آسیا به خود اختصاص داده‌اند و نیز باید فعالیت‌های بشر دوستانه تیم امداد و نجات کوهستان جمعیت هلال احمر استان را یادآوری نمود.

    مناطق کوهستانی کرمان را که جز کوه‌های مرکزی ایران می‌باشند؛ می‌توان به 10 رشته یا منطقه کوهنوردی بخش بندی نمود که به ترتیب ارتفاع عبارتند از:

    1-ارتفاعات هزار

    2- ارتفاعات لاله‌زار

    3- ارتفاعات پلوار

    4- ارتفاعات جوپار

    5- ارتفاعات بحر آسمان

    6- ارتفاعات خَبر

    7- ارتفاعات کوهپایه

    8- ارتفاعات جبال بارز

    9- ارتفاعات کوه بنان

    10- ارتفاعات شهر بابک

    سیمای گردشگری ارتفاعات هزار

    رشته‌کوه هزار با 900 کیلومتر مربع وسعت، بلندترین قله جنوب و چهارمین قله بلند کشور را در دل خود جای داده است. «چهل تن» نام بلندترین قله این رشته کوه است که با 4501 متر ارتفاع در 12 کیلومتری جنوب شهر راین قرار دارد و به دلیل فراوانی به تنوع گیاهان معطر و دارویی به هزار گیاه مشهور گشته است. به دلیل ارتفاع بلند، همواره ابرهای بارور، اسیرقله‌های بلند این رشته کوه می‌گردند وهمین امر باعث وجود ریزش‌های قابل توجه به شکل برف و باران در این منطقه است که تقویت حوضه‌های آبریز را حاصل می‌آورد. رودخانه‌هایی مانند: «گشیگان»،«تهرود» و«گارچیدان» نتیجه این جریان می‌باشند. همچنین دامنه‌های جنوبی و جنوب غربی آن، آبریزهلیل رود، مهم‌ترین رود استان محسوب می‌گردند. وجود چشمه‌سار، رودخانه، یخچال طبیعی، آبشار، تنوع گیاهی، چمنزارها و بیدستان ها و نیز گونه‌های جانوری متنوع از جمله: گرگ، پلنگ، موشکوهی، میش، قوچوحشی، عقاب طلایی و غیره در کنار چشم‌انداز قله‌ها ودامنه‌ها، جلوه‌ای خاص به این منطقه داده است. همچنین بلندترین نقاط مسکونی ایران روستاهای باب زنگی و اوردیکان با ارتفاعی بیش از 3300 متر در بخش غربی این کوهستان قرار دارند. از دیگر آبادی‌های پیرامون هزار می‌توان از راین، زر رود، خالق آباد، میر شادی، حسین آباد، شیرینک و غیره نام برد. پس از چهل تن، سرمشک یا سرتشتک که با نام «دندانه» نیز خوانده می‌شود؛ با ارتفاع 4048 متر دومین قله بلند این رشته کوه محسوب می‌گردد. مسیردسترسی این قله روستاهای بندر هنزا و باغوییه، از توابع شهرستان رابر می باشند. چمنزار­ها و برکه های آب و حضورعشایر، اواخر بهار و تابستان شکوهی خاص به این بخش از رشته‌ کوه هزار می‌بخشند. مهم‌ترین و اصلی‌ترین مسیر صعود به این قله، مسیر آبشار زر رود می باشد که در ارتفاع 3250 متری به تنها جان پناه این رشته کوه می‌رسد. هر سال تعداد زیادی از کوهنوردان و علاقه‌مندان طبیعت، از سراسر ایران صعود به قله هزار را از این مسیر به انجام می‌رسانند و بر فراز این قله، دیگر قله‌های بلند کرمان از جمله لاله‌زار، جوپار، پلوار، بحر آسمان و جبال بارز را از نظر می‌گذرانند.

    قله‌های رشته کوه هزار، عبارتند از:

    - هنزا            3873 متر

    - چهار طاق     3514 متر

     - تن گل         3443 متر

     - درآلو          3181 متر

     - سه دران      3128 متر

    سیمای گردشگری  ارتفاعات  لاله‌زار :          

    در همسایگی بخش غربی منطقه هزار رشته‌ کوه لاله‌زار با زمستان‌های سرد و پر برف و تابستان‌های سرسبز و زیبا، منطقه‌ای با شکوه را در 140 کیلومتری جنوب شهر کرمان ایجاد نموده است. این منطقه که در محدوده شهرستان‌های بردسیر و رابر می‌باشد؛ در مواقع بارندگی، بیشترین توده‌های ابر را بر فراز خود متوقف می‌سازد و همین امر موجب می‌گردد تا مراتع و چمنزارهای پهناوری در آن رخ نماید که نمونه‌های آن، در ارتفاعات سبلان در شمال غرب کشور دیده می‌شود. وجود چشمه زارها، برکه‌ها و جویبارهای متعدد در دامنه‌ها و دره های این رشته کوه، جلوه‌ای خاص را به این ارتفاعات بخشیده است.

    لاله‌زار یکی از مهم‌ترین تأمین‌کننده های آب هلیل رود، به حساب می‌آید. بلندترین قله این منطقه «تخت عبدالبیگی» است که 4351 متر ارتفاع دارد. در این رشته کوه تا ارتفاع 4000 متری جریان آب، خودنمایی می‌کند. وجود مزارع گل محمدی در اطراف این رشته کوه، نام این منطقه را با گلاب، عطر، اسانس و چشم‌اندازهای زیبای مزارع، همسان ساخته است. به خصوص در شهر لاله‌زار که هر ساله بر تعداد گردشگران و بازدیدکنندگان مزارع آن افزوده می‌گردد و اسانس آن جایگاه خوبی در سطح جهان دارد. از دیگر جلوه‌ها و زیبایی‌های لاله‌زار، ییلاق های اطراف آن می‌باشد که از اواخر بهار تا اوایل پاییز میزبان بخشی از عشایر استان است و برخی از زیباترین مسیرهای گردشگری عشایر استان را در بر می‌گیرد. این رشته‌کوه از حیات وحش متنوعی برخوردار است و بسیاری از پستانداران، خزندگان، پرندگان استان را می‌توان در این منطقه مشاهده کرد. مهم‌ترین روستاها و آبادی‌های مشرف بر این کوه عبارتند از: لاله‌زار، هرارون، باغابر، اسکر، هویج، گنوییه، کیسکان، باغ حاجی و غیره. در این منطقه پوشش گیاهی متنوعی جلوه‌گر است که گیاهانی چون: درمنه، آلاله، مرزن جوش، آویشن و درختانی چون: بادام کوهی، سرو کوهی، انجیر وحشی و غیره بستر دامنه‌ها را در بر گرفته اند.

     بهترین مسیر صعود به این قله، روستای لاله‌زار و مسیر دهانه آرتی می باشد و زمان مناسب هم پایان فصل سرما است به خصوص از اواسط بهار تا اواخر تابستان که در پایین دست، شکوه طبیعت، روستاها و مزارع جلوه‌گر است و در بالا دست، فضای بکر دامنه­ ها، دره ها و چشمه سار‌ها، چهره جذاب خود را به تماشا گذارده‌اند. مسیر «گردو دره کار» نیز مسیر جالبی است. اما با توجه به سختی مسیر، نیازمند آمادگی بیشتری جهت صعود می‌باشد. پس از قله «تخت عبدالبیگی»، قله «کوشا» با ارتفاع 4349 متر، دومین ارتفاع بلند لاله‌زار محسوب می‌شود که در نزدیکی روستاهای کیسکان و هرارون قرار دارد. این قله نیز بیانگر جلوه‌های لاله‌زار می‌باشد؛ اما نسبت به لاله زار، از سرمای بیشتری برخوردار است. «قله سنگ عشق» با ارتفاع 3580 متر از دیگر قله‌های بلند رشته‌کوه لاله‌زار است و در بین قله های لاله‌زار و هزار قرار گرفته است. برای رسیدن به این قله بایستی مسیر روستاهای شیرینک، در جنوب قریه العرب را طی نمود. در این مسیر، دشت ریواس، جلوه‌ای دیگر از طبیعت زیبای استان کرمان را به تصویر می‌کشد.

    دیگر قله های رشته‌کوه لاله زار عبارتند از:

    - یشم                3812 متر

    - خاکستری         3765 متر

    - فلاح               3638 متر

    - سنگ سیاه        3512 متر

    - بید خوان          3412 متر

    - کوه سیاه          3085 متر

    - برج               3001 متر

     

    سیمای گردشگری ارتفاعات  پلوار (palvar):

    ارتفاعات پلوار، دیوارهای سنگی بلندی به طول بیش از 150 کیلومتر است که از نفوذ خشکی و گرمای سوزان کویر شهداد به داخل دیگر شهرهای استان جلوگیری می‌کند. این رشته‌کوه طویل، پلوار نام دارد که در شرق شهر کرمان از منطقه درختنگان کوهپایه‌ آغاز و در جهت جنوب تا نزدیکی‌های روستای ابارق در شهرستان بم، ادامه دارد. مهمترین قسمت این رشته‌ کوه در پای قله جفتان واقع است. جایی که مسیر کرمان به شهداد را در بر می‌گیرد و یکی از طولانی‌ترین تونل‌های سنگی خاورمیانه (حدود 2 کیلومتر) در دسترس تجربه آن است. در اطراف این رشته کوه، آبادی‌های زیاد قرار دارد. خصوصاً در جبهه غربی که از نظر آب و هوا، شرایط مساعدی برای روستانشینان حاصل آورده است. روستاهای سکنج، دِربَر، ده سعید، بلبلوییه، حسین آباد و عرب آباد از جمله روستاهای بخش غربی پلوار می‌باشند و در جبهه شرقی می‌توان جوشان، آبگرم، سیرچ، هشتادان، حرمک و شهر گلباف را نام برد. پوشش گیاهی پلوار، به دلیل طول زیاد و تنوع آب‌ و هوایی در این مسافت، متنوع است. اما از تراکم یکنواختی برخوردار نیست. مهم‌ترین گونه‌های گیاهی رشته‌کوه پلوار عبارتند از:درمنه، آلاله، آنغوزه، بید وحشی، شُنگ کوهی وغیره. همچنین پستانداران وپرندگانی چون میش، قوچ کوهی، پلنگ، گرگ، کل و بزکوهی، آهو،عقاب و کبک در این منطقه زندگی می‌کنند. رشته کوه پلوار بعد ازجوپار وخَبر، ازنظر دیوارهای بلند در جایگاه سوم کوه‌های استان بوده وبیدستان های جبهه شرقی وغربی قله پلوار، شکوهی خاص به این منطقه بخشیده اند.

    ایستادن بر فراز پلوار، تصاویر متفاوتی را به نمایش می‌گذارد. در یک طرف قله‌های برف گیر هزار، لاله‌زار، جوپار و سیمک و در طرف دیگر تصویری از بیابان لوت و هرم گرما و سختی های آن را نمایان می‌سازد و به دلیل تفاوت دما و برخورد توده‌های گرم و سرد، در دو جبهه شرقی و غربی این رشته کوه، همواره بادهای شدید بر فراز قله‌های پلوار در حال وزیدن می‌باشند. قله تنب با 4233 متر ارتفاع، مرتفع‌ترین نقطه رشته‌کوه پلوار می‌باشد که برای رسیدن به آن، بایستی مسیر ماهان و روستای «دِر بَر» را که در 15 کیلومتری ماهان است؛ طی نمود. در این مسیر بیدستان ها، جلوه‌ای زیبا به دره ها، بخشیده اند. بعد از «تنب»، «گلچین» با ارتفاع 4096 متر، دومین قله این رشته کوه است. این قله در بین روستاهای سکنج و جوشان قرار گرفته است و بهترین راه صعود آن، از مسیر دره سکنج می‌باشد. چرا که هر چند این قله به جوشان نزدیکتر است؛ اما از سمت جوشان، دیوارها و تیغه‌های بلند، مانع بزرگی برای صعود می‌باشند. «قله جفتان» سومین قله رشته‌ کوه پلوار است که 3957 متر ارتفاع دارد. این قله که از دو قله هم جوار تشکیل شده و نام آن نیز به همین دلیل می‌باشد؛ به قله سیرچ نیز معروف است. برای دسترسی به این قله، از دره های سمت چپ، بعد از تونل سیرچ بایستی صعود نمود. دیگر قله مهم این رشته‌ کوه، قله «قفس» است که به دلیل نزدیکی به شهر کرمان از موقعیت خاصی برخوردار است. خصوصاً در فصل زمستان که برف جلوه‌ای خاص بین قله می‌بخشد. بهترین مسیر صعود به این قله، روستای ده سعید است که در 28 کیلومتری شهر کرمان (10کیلومتری غرب سیلوی گندم) قرار دارد. طلوع خورشید شهر کرمان، از فراز قله قفس سر می‌زند. همچنین مسیر بندر والی آباد و ده بالا که از چشمه امام‌ رضا می‌گذرد نیز، مسیر زیبا و مناسبی است؛ اما طولانی‌تر از مسیر «ده سعید» می‌باشد. «کافر کوه» نیز با ارتفاع 3193 متر در نزدیکی روستای ده بالا و قله قفس، از دیگر قله های این رشته‌کوه است که به دلیل سختی و خشنی صخره ها و دیوارهایش به این نام خوانده می‌شود و اکثر جبهه های این قله، نیاز به سنگ‌نوردی دارد. برای صعود به این قله، بایستی از چشمه امام‌رضا، یال چپ را دنبال نماییم. در قسمت شرقی کافر کوه، رودخانه‌ای جریان دارد که پس از پیوستن به رود کوهپایه، به سمت شهداد حرکت می‌کند. نام ‌این رودخانه «در سختی» می‌باشد.

    دیگر قله‌های ارتفاعات پلوار عبارتند از:

    - بیدوییه         3415 متر

    - قبله            3368 متر

    -کوه سدو       3363 متر

    سیمای گردشگری ارتفاعات جوپار:

    ارتفاعات جوپار، یکی از مشهورترین کوه‌های استان در بین کوهنوردان، خصوصاً کوهنوردان عاشق دیواره‌ها، دهلیزها و مبارزه با سختی‌های سقوط می‌باشد. این رشته‌ کوه با عظمت، در 30 کیلومتری جنوب شهر کرمان در بالادست شهر جوپار واقع شده و کمیت برف‌های آن، که تا پایان تابستان نیز بر قله‌های آن نمود دارد؛ شاخصی برای درک شرایط و کیفیت بارش‌های استان به حساب می‌آید و کرمانی‌ها، همواره و در طول سال بار‌ها این رشته کوه پرصلابت را از دید می‌گذرانند. کاسه «سه شاخ» که در جبهه شمالی این رشته کوه و رو به شهر کرمان قرار گرفته است؛ نگهدارنده بیشترین برف این رشته کوه می‌باشد. جبهه شمالی این کوه، ستیغ ها و قلل بلند را در بر می‌گیرد. سه شاخ بزرگ (لک غار) با ارتفاع 4135 متر بلندترین قله جوپار محسوب می‌گردد. به دلیل وجود ستیغ های بلند که قله ها را در بر می‌گیرند و با گسستگی ها و دره‌های عمیق از یکدیگر جدا می‌شوند؛ صعود خط الراس جوپار، یکی از مشکل‌ترین صعود‌ها در خط الراس های کوه‌های ایران به حساب می‌آید. صعود به بیشتر قله ‌های جوپار با سنگ نوردی طبیعی و گاه با حمایت انجام می‌پذیرد. پوشش گیاهی و تنوع جانوری این رشته کوه، شباهت زیادی به سایر رشته‌ کوه‌های مرکزی استان دارد؛ اما جنگل‌های منفرد ارچن و زیره، خودنمایی ویژه‌ای در این منطقه دارند. در این رشته کوه بر اساس ارتفاع و درجه حرارت، سه نمونه زیره: هفتادم و نودم و کبکو به دست می‌آید که نمونه‌های اول و دوم کیفیت عطر و اندازه بهتری را دارا می‌باشند و نمونه سوم درشت و بدون عطر است که بیشتر مورد مصرف پرندگان، خصوصا کبک‌ می‌باشد تا انسان. ستیغ‌های این رشته، از هر طرف که مورد تماشا قرار می‌گیرند؛ صلابت و زیبایی خاص را جلوه گرند. تأثیراین رشته‌ کوه بر شهر کرمان، در طول تاریخ همواره با ایجاد مناطق خوش آب وهوا همراه بوده و این امر موجب توجه حاکمان و بزرگان به دامنه‌ها و آبادی‌های این رشته کوه بوده است و آثار ارزشمندی چون باغ شاهزاده و نیز آستانه شاه نعمت‌الله ولی در ماهان و یا مقبره شاهزاده حسین جوپار حاصل همین توجه اند. از دیگر آبادی‌های جوپار می‌توان از: بهرامجرد، کاظم آباد، قناتغستان، لنگر، محی آباد، روغنوییه و هِنِک نام برد. در این رشته کوه، دو جان پناه یکی در ارتفاع 2900 متری و دیگری در ارتفاع 3900 متری با قبول سختی‌های فراوان توسط کوهنوردان و کوه یاران کرمانی در اوایل دهه 70 هجری شمسی  ساخته شده‌اند و سرپناهی امن برای کوهنوردان در برابر کولاک ها و شرایط سخت جوی، خصوصاً در زمستان‌ها، محسوب می‌گردند. دو مسیر اصلی صعود این قله‌، مسیرهای قناتغستان و جوپار می‌باشند. اما با توجه به شرایط و سختی‌هایی که پیش روی کوهنوردان، بهتر است در هنگام صعود، خصوصاً برای صعود اول، آن دسته که به مسیر آشنایی ندارند؛ حتماً با اطلاعات کافی و با داشتن کروکی کامل اقدام به صعود نمایند. چرا که خاطرات تلخ به‌جای ‌مانده در سال‌های1347 و1355 که جان سپردن تعدادی ازدانشجویان کوهنورد تهرانی را حاصل آورد؛ بیانگرشدت سختی هایی است که در بستر زیبا و پر صلابت این رشته کوه وجود دارد.

    مهم‌ترین قله‌های رشته کوه جوپار، پس از سه شاخ بزرگ عبارت‌اند از:  

    قله بلوچی: این قله با 4100 متر ارتفاع دومین ستون سنگی جوپار محسوب می‌گردد که به دلیل خطای دید، گاه هم اندازه و گاه بلندتر از سه شاخه بزرگ، جلوه می‌کند. برای صعود به این قله، همچون سه شاخ، سنگنوردی های ممتد و گاه حمایت با طناب، پیشروی کوهنوردان است.

    قله کیل جلال (تل خاکی)Keyl – e- Jalal)): قله کیل جلال، با4050 مترارتفاع، سومین قله‌ این رشته کوه است و به دلیل اینکه بر شهر جوپار مشرف می‌باشد؛ به نام قله جوپار نیز شناخته می‌شود. وقتی از شهر جوپار به کیل جلال می‌نگریم؛ وجود سه کنگره را در نزدیکی آن مشاهده می‌کنیم که در خط الراس قله قرار گرفته اند. این کنگره‌ها «کوه صفه» می‌باشند و زیبایی و شکوه زمستانی این قسمت، از همین هم‌جواری به وجود می‌آید.

    قلل سه شاخ کوچک: سه شاخه کوچک 3740 و 3745 متر ارتفاع دارند و به نام «برج سه شاخ» نیز شناخته می‌شوند. با ورود کاسه سه شاخ، اولین قله هایی که جلوه می‌نمایند؛ قله‌های سه شاخ کوچک می‌باشند که روزنه‌ای بزرگ در شاخ سمت راست این قله نمایان است. با گرم شدن هوا، آبشارهای متعددی بر دیوارهای سه شاخ کوچک جاری می‌گردد که شکوهی خاص را بر فضا حاکم می‌سازد. از دیگر قله‌های رشته‌ کوه جوپار می‌توان به قله «کیش» سزار 3752 متر که مشرف بر یخچال کیش می‌باشد و یکی از مخوف ترین قله های جوپار محسوب می‌گردد و نیز قله «تافک سفید» (تاوه) با 3720 متر ارتفاع که بهترین دید و منظره را به کوهنوردان منطقه می‌دهد و همچنین «تخت‌سلیمان» با3015 متر ارتفاع اشاره کرد که این قله آخر، پایان رشته‌کوه جوپار است و از بخش راین همچون کتیبه‌های بزرگ قابل دیدن است. برخی اسامی که در طول مسیر صعود، کوهنوردان را متوجه خود می‌کنند،عبارتند از: راهرو رجب، خندق خرپران، دره سنگی خاکی (قیف مصیبت)،4 چهارگردنه، لِکِ غار، گردنه بلوچی وغیره. بهترین فصل صعود کوه‌های جوپار،اواخر بهار تا اواسط پاییزمی‌باشد و بیشتر مسیرها، توسط کوهنوردان فلش گذاری شده‌اند. اما پیشنهاد می‌گردد برای صعود به این قله‌ها، اطلاعات کافی و آمادگی لازم در نظر گرفته شود.

    سیمای گردشگری ارتفاعات بحر آسمان:

    عابران دشت ساردوییه، بلندترین دشت ایران با 2700 متر ارتفاع سطح دریا و یکی از سردترین نقاط استان کرمان، در صد کیلومتری جنوب، قله بحر آسمان را با تیپی شبیه دماوند مشاهده می‌کنند. این قله که در سمت راست جاده ساردوییه به جیرفت قرار می‌گیرد؛ «نشانه» نام دارد و با ارتفاع 3886 متر، بلندترین قله در بین رشته‌کوه‌های سه هزار متری استان می‌باشد. شهرت منطقه بحر آسمان به جز دره­های زیبایی که دارد؛ خرس سیاه آسیایی نیز می‌باشد. حیوان کمیاب و تحت حفاظتی که یکی از زیستگاه‌های اصلی آن در ایران، این منطقه است. برخی از مناطق روستایی گردشگری محدوده بحر آسمان عبارتند از: دلفارد، بحر آسمان، رمون، نراب، محمدآباد، سر بیژن و غیره. جنگل‌های اورس، بنه، بادام کوهی و کهکم. بیشتر نقاط بحر آسمان با توجه به ارتفاع، دیده می‌شوند و زیبایی خاصی به منطقه بخشیده اند. به خصوص در زمستان که بخش‌های بالایی بحر آسمان پوشیده از برف است و تراکم اورس‌ها، جلوه خاص را حاکم می‌سازد. آلاله، آویشن، گاو زبان، فرفیون و زیره، گیاهانی هستند که بحر آسمان را فراگرفته‌اند و رایحه گل‌ها، خاطره‌ای ماندنی را در جان عابران آن بر جای می‌گذارد. در منطقه بحر آسمان، به جز خرس سیاه  نامدار و مشهور آسیایی، پلنگ و چارپایان علف خواری مانند: بز، میش، کل و قوچ نیز وجود دارد. اگرچه هم‌اکنون جمعیت قابل توجهی از آن‌ها دیده نمی‌شود.

    دره دلفارد، یکی از زیباترین و پر جاذبه ترین، دره های جنوب کشور، در منطقه بحر آسمان قرار دارد. دره ای که به عنوان یکی از مناطق نمونه گردشگری کشور مطرح است. جایی که باغ‌های بزرگ مرکبات و گردو به یکدیگر گره می‌خورند و سرما و گرما، حضور مسالمت‌آمیزی را در کنار یکدیگر تجربه می‌کنند. صعود به قله بحر آسمان از مسیر «محمدآباد روز پیکر» ساردوییه انجام می‌گیرد. سفر به بحر آسمان از اواسط فصل بهار تا اواخر تابستان، خاطرات خوبی را برای کوهنوردان و گردشگران به ارمغان می‌آورد.

    دیگر قله‌های منطقه بحر آسمان عبارتند از:

    - با گرایی          3716 متر

    - سنگ نبشت      3655 متر

    - ریگ آباد         3529 متر

    - حسین لالا        3500 متر

    - گردو کلان        3385 متر

    - دلفارد             3348 متر

    - قال بند            3278 متر

    - گیلوبند            3168 متر

    سیمای گردشگری ارتفاعات خَبر (Khabr):

    کوهستان خَبر، در بخش جنوب غربی استان کرمان، در نزدیکی مرزهای شمال شرقی استان هرمزگان در فاصله 220 کیلومتری شهر کرمان قرار دارد. این رشته‌کوه به واسطه قرار گرفتن در مناطق پر باران استان کرمان، همچون دیگر نقاط شهرستان بافت، از پوشش گیاهی متراکم و مناسبی برخوردار است و جنگل‌های قابل توجهی در این منطقه دیده می‌شود. در این منطقه سه نوع آب و هوای: گرمسیری، معتدل و سردسیری حاکم است و به همین دلیل، تنوع پوشش گیاهی و حیات وحش آن از جایگاه ویژه‌ای در سطح استان و کشور برخوردار است که تجلی کننده این ارزش‌ها، پارک ملی خَبر می‌باشد. همچنین پناهگاه حیات وحش «روچون» نیز، بر ارزش‌های طبیعی این بخش از استان تاکیدی دوباره دارد. روستاهای این کوهستان از محلی به نام «چاله‌» شروع و در امتداد دره‌ای24 کیلومتری به منطقه «شاه ولایت» ختم می‌شوند. بلندترین قله این منطقه، قله «چاه برف» با ارتفاع 3845 متر می‌باشد که به همراه قله «برج شوم» اصلی‌ترین قله های خَبر محسوب می‌گردند. نام «چاه برف» به دلیل قرار داشتن حفره‌ای در این قله است که برف دایمی در آن وجود دارد. بیشترین دیوارهای ارتفاعات خَبر پوشیده از جنگل‌های سرو کوهی (اورس)، پسته وحشی (بنه)، ارچن، کهکم، زالزالک می‌باشد و دیوارهای جنگلی این منطقه، چشم‌اندازهای بی‌نظیری را در این بخش از ارتفاعات استان به وجود آورده است.

    همچنین کوهستان خَبر از حیث داشتن دهلیزها و دیوارهای بلند، دومین کوهستان بعد از جوپار محسوب می‌گردد. منطقه شاه ولایت خَبر، نقطه تمرکز گردشگران در خَبر است. همچنین شاه ولایت نقطه شروعی است برای صعود به قله «چاه برف». صعود به قله برف چال، از طریق گدار «کُت سیخور» انجام می‌پذیرد.

    به دلیل وجود مناطق جنگلی در دامنه‌ها و استفاده بالادست، کمکوهمراهی راهنمایان محلی در عملیات صعود و کوه پیمایی، موجب اطمینان بیشتر و بالا بردن ضریب موفقیت می‌گردد. همچنین به همراه داشتن وسایل فنی از جمله طناب در هنگام صعود به قله لازم می باشد. از مناطق روستایی خَبر می‌توان روستاهای: روچون، کاهدان، بویه، قلاتوییه، احمدخان، دیخو، طرنگ و غیره را نام برد. شکوه حیات ‌وحش و پوشش گیاهی منطقه خَبر را باید در پارک ملی خَبر به تماشا نشست و نیز غار بزرگ و هیجان‌انگیز طرنگ، جلوه‌ دیگری از ارزش‌های عناصر طبیعی این منطقه محسوب می‌گردد.

    دیگر قله‌های کوهستان خَبر عبارتند از:

    - قله سیاه‌کوه           3335 متر

    - قله طرنگ           3333 متر

    -  قله کوشک         3273 متر

    - قله شمیران          3269 متر

    - قله باغ برج         3175 متر

    سیمای گردشگری ارتفاعات  کوهپایه:

    منطقه کوهپایه کرمان، منطقه‌ ییلاقی شهر کرمان به حساب می‌آید. در 30 کیلومتری شمال شهر کرمان، دشت و دامنه، حاشیه رودخانه، آبشار و آبادی‌های کوهپایه، یکی از مهم‌ترین مقاصد برای گذراندن اوقات فراغت کرمانی‌ها محسوب می‌گردد. منطقه ای که علاوه بر زیبایی‌های پایین دست، در مسیرهای بالادست، به خصوص مسیرهای صعود به قله 3775 متری «سیمک» یا کوه «گُهُر» که یکی از زیباترین مسیرهای کوهپایه‌ای استان است؛ میزبان جلوه‌های دلپذیر طبیعت می‌باشد. منطقه زمستان‌هایی سرد و برف گیر و تابستان‌هایی بسیار مطلوب و خوش آب و هوا دارد. پوشش گیاهی منطقه، علاوه بر باغ های میوه قدیمی و جدید شامل: آلاله، بادرنج، آنغوزه، ریواس و نیز بادام کوهی می‌باشد. همچنین حیات‌ وحش منطقه نیز، از تنوع و غنای خوبی برخوردار است. وجود جمعیت قوچ و میش، گرگ و روباه در کنار پرندگانی چون کبک، چکاوک و شاهین، نشانی از مساعد بودن زندگی جانوران مختلف در کوهپایه می‌باشد. هر چند که در سال‌های اخیر، به دلیل ازدیاد رفت‌ و آمد و بر جای ماندن تأثیرات انسانی، فضای حاکم بر منطقه دستخوش تغییرات جدی شده و در زندگی بسیاری از جانداران این بخش از استان، اثر سوء گذارده است و بر این شرایط، خشک‌سالی و کم آبی‌های اخیر نیز، افزوده شده است. وجود آبشارها و درهای پرآب و جریان آب رودخانه و رنگ بندی های‌ حاکم بر دیوارها و دامنه‌های ارتفاعات، جلوه‌گر شکوهی است که در کوهپایه نمود پیدا می‌کند و جذابیت‌های دلپذیری را برای طبیعت دوستان به ارمغان می‌آورد. پرتاب آب از دل کوه و پدیدآمدن جریان رودخانه‌ای که به وجود می‌آید؛ یکی از پدیده‌های زیبا و منحصر به فرد کوهپایه است. رودخانه کوه گُهر، پدیده‌ای است که به گفته آقای رسول زندی، پیشکسوت کوهنوردی کرمان، نظیر آن را تنها در عَلَم کوه شمالی می‌توان مشاهده کرد. با این تفاوت که آنجا تحت تاثیر ذوب شدن یخچال‌ها است؛ در حالی که در کوهپایه کرمان یخچالی وجود ندارد و این امر موجب شگفت‌انگیز بودن این پدیده می‌باشد. این رودخانه با طولی در حدود 60 کیلومتر، با گذر از ارتفاعات غربی کوهپایه، دره‌ای زیبا و پرطراوت را ایجاد می‌نماید تا به سمت شهداد سرازیر گردد. این مسیر یکی از مسیرهای جالب توجه برای سفر و پیاده‌روی های ماجراجویانه به حساب می‌آید. روستا‌ها و آبادی‌های ده لولو، وامق آباد، سیمک، انارستان، دهران، در آسیاب، درختنگان، حسن آباد، امجزیه، شونگستان و غیره، بخشی از مناطق کوهپایه می‌باشند. مسیرهای وامق آباد و سیمک، اصلی‌ترین مسیرها برای صعود به قله‌های کوهپایه می‌باشند. در مسیر اول در امتداد رودخانه تا رسیدن به خط الراس، راهپیمایی انجام می‌گیرد. روستای «شانگستان»، ده «حسین سیف‌الله»، آبشارها، بیدستان، دیوارهای سنگ چینی و کوار (سایبان چوبی)، اتاق گِلی، نقاطی هستند که در طول مسیر، با آنها برخورد می‌کنیم. مسیر دوم که از بیدوییه (بعد از سیمک) آغاز می‌گردد؛ مسیری است که دستیابی به قله، از آن مسیر کوتاه‌تر است و چشم‌اندازهای زیبا و متنوعی را به همراه دارد. همچنین در طول مسیر، امکان برخورد با مسیرهای گذر قوچ و میش و دیدن کوه پیمایی این حیوانات جسور نیز وجود دارد. به دلیل نزدیکی به شهر کرمان و آب و هوای مطبوعی که بر کوهپایه‌ها که می‌باشد؛ کوهپیمایی و کوهنوردی در این منطقه، لذت بخش و با امکانات ساده ای انجام می‌پذیرد.

    از دیگر قله‌های کوهپایه می‌ توان از این قله‌ها نام برد:

    - دهران (دهرون)          3565 متر

    - کمر سیاه                   3409 متر

    - کوه زرد                   3301 متر

    - کوه خانوک               3133 متر

    - کوه خر خسرو           3219 متر

    - کوه شاهزاده محمد       3098 متر

    سیمای گردشگری ارتفاعات جبال بارز:

    منطقه جبالبارز کرمان یکی از زیباترین، بکرترین و شگفت‌انگیزترین سلسله کوه‌های ایران است که با 250 کیلومتر طول، طولانی‌ترین رشته کوه جنوب شرق کشورمحسوب می‌شود.

    از نقطه آغاز این رشته‌کوه در شمال غربی شهرستان بم (روستای زیبای مرغک) تا چاله جازموریان، نقطه به نقطه این منطقه کوهستانی، سرشار از جلوه‌های زیبای طبیعت است. از جنگل‌های انبوه بنه یا پسته وحشی، بادام کوهی واورس گرفته تا بلندترین آبشارهای ایران، تا ارتفاعات و دامنه‌های بکر و باغ‌های دل‌انگیز گردو و زردآلو و چمن زارها و چشمه سارها وغیره. جهت شمال شرقی- جنوب غربی و نیز طول این رشته کوه باعث گردیده در مسیر برش عرض‌های جغرافیایی، تنوع جالب‌ توجه آب و هوایی را در این خط سنگی با عظمت شاهد باشیم. به طوری که وقتی ابتدای این رشته‌کوه در سرمای زمستان دمای 15 تا 20 درجه زیر صفر را تحمل می‌کند؛ در بخش‌های مرکزی و انتهایی جبال بارز، دمای مطبوع 20 تا 25 درجه بالای صفر، شرایط خوبی برای زندگی فراهم آورده است و برعکس در ماه‌های تیر و مرداد که مناطق پایینی و انتهای جبال بارز، گرمای طاقت فرسای نزدیک 50 درجه را دارند؛ در بخش‌های بالایی به ابتدایی این سلسله، دمای 25 درجه، لذتی جالب توجه به ساکنان و گردشگران می‌بخشد و این حکایت در دشت‌های پایین دست به ارتفاعات بالا دست نیز ادامه دارد.

    «علمشاه» بلندترین قله این رشته کوه است که3741 مترارتفاع دارد و در 40 کیلومتری شرق شهر عنبرآباد قرار دارد. بیشتر بخش‌های جبالبارز پوشیده از گیاهان مختلفی است که تحت شرایط آب‌ وهوایی و نیز ارتفاع از سطح دریا، برسینه این ارتفاعات دامن گسترانیده اند.

    بنه، کهکم، اورس، بادام کوهی و آرچین عمده‌ترین درختان این رشته کوه می‌باشند که به‌صورت جنگل‌های متراکم و گاه تک درخت دیده می‌شوند و نیز آویشن، درمنه، زارچ، دارچین، ریواس، گل نرگس، لاله، زنبق، ازگن و غیره که در همه جا حضور دارند.

     این منطقه علاوه بر اینکه از این زیستگاه‌های خرس سیاه آسیایی در ایران محسوب می‌گردد؛ میزبان انواع زیادی از جانوران گوشت‌خوار، علف‌ خوار و پرندگانی است که در نقاط مختلف جبال بارز چشم نوازی می‌کنند. میش و قوچ، کل و بز، پلنگ، گرگ، خرگوش، موش کوهی، عقاب، شاهین، کلاغ و انواع بسیاری دیگر از پرندگان و جانوران، آسمان و زمین جبال­بارز را به خود مشغول دارند. این رشته‌کوه، شهرستان‌های بم و جیرفت، و ریگان را از یکدیگر جدا می‌سازد. جای به جای جبال بارز را آبادی‌های کوچک و بزرگ فراگرفته‌اند. برخی از روستاهای جبال بارز عبارتند از: دریجان، آدوری، آباد چهل تن، زیارت شاه، میج و بندر، مرغک، دهبکری، بادام، اسبی، بنستان، گردین، گوراغان، سقدر، میجان، درین، جشار، هیشین، گمرکان، امجز، دهنه بید، مورچین، تمنو، رودفرق، قصبه، بارده، نرگسان و غیره.

    آبشارهای بلند «سرن کوه» دربندر«میجان»،«وروار» در«رودفرق» با ارتفاع بیش از 180 متر، بلندترین آبشارهای ایران محسوب می‌گردند. دشت‌های غربی جبال بارز پوشیده از باغ‌های بزرگ مرکبات و خرما و نیز انبوه گل خانه‌های جالیزی می‌باشند و دامنه‌ها و دره‌های این رشته کوه اسیر باغ های میوه‌ ای سردسیری از جمله: گردو، زردآلو، انگور، تمشک، آلوچه و نیز نرگس زارهای زیبا هستند.

    به دلیل وسعت و نیز فضای بکر و دست‌نخورده که در نقاط مختلف جبال بارز وجود دارد، سفر و گردش در روستاها و مناطق جنگلی و ارتفاعات این رشته کوه، آرزوی هر طبیعت گرد و طبیعت دوستی می‌باشد. اگر بخواهیم گوشه‌ای از زیبایی‌های جبال بارز را مثال بزنیم؛ می‌توانیم اشاره‌ای به مسیر صعود به قله علم شاه و آبشار «وروار» داشته باشیم. وقتی که در اسفند ماه، درختان مرکبات، پوشیده از پرتقال‌های بازار شب عید می‌باشند و در فاصله 4-5 کیلومتری، زمین‌های بالا دست، پوشیده از گل‌های نرگس وحشی اند و درختان و جنگل‌های عریان، در خواب زمستانی فرو رفته اند و در فاصله‌ای کمتر از 4-5 کیلومتربرف چال‌ها و یخچال‌های قله علم شاه، سرمای استخوان سوزی را به همراه دارند و این همه تضاد و زیبایی در مدت زمانی حدود 6 ساعت پیاده‌روی تجربه می‌گردد. از بلندای «علم شاه» قله‌ها و رشته‌های به هم پیوسته کوچک و بزرگ، درهم تنیدگی شکوهمندی را به تصویر می‌کشند. پس از «علم شاه» قله «در میان» با 3680 متردر فاصله 80 کیلومتری این قله، بلندترین نقطه جبال بارز است و برخط الراس آن، قله های برفو، گردین، ده نو مشرف می‌شوند. بهترین فصل برای صعود به قله‌های جبال بارز، اواخر بهار تا تیرماه می‌باشند. البته برای صعود به «علم شاه» اواخر اسفند و اوایل بهار زمان مناسبی به حساب می‌آید. مسیر صعود به قله «در میان» از روستای «ده نو» در مسیر روستای «تمنو» و از طریق یال‌های سمت چپ انجام می پذیرد که خط الراس می‌رسد و از آنجا قله دیده می‌شود. روستای سقدر در30 کیلومتری جاده جیرفت – بم، شروع این نقطه مسیر محسوب می‌گردد. مسیر صعود به «علم شاه» از روستای رود فرق، می باشد و بایستی پیاده طی شود تا پس از حدود 3 ساعت به آبشار«وروا» ختم گردد. حرکت بر یال سمت چپ آبشار را تا بالای آبشار ادامه می دهیم و شکوه «علم شاه»، تصویری است که با آن برخورد خواهیم کرد و یال پیوسته به خط الراس، تا فتح قله ادامه خواهد داشت.

    از دیگر قله های جبال بارز می توان از:

    فاشکوه                3600 متر

    شاه ماران            3520 متر

    قدمگاه                3521 متر

    کوه شیر              3412 متر

    کوه میجان           3313 متر

    کله سرخ             3215 متر

    کنه کوه               3123 متر

    و  بانوان (بنه وان) را نام برد.

    سیمای گردشگری ارتفاعات کوهبنان:

    شمالی ترین ارتفاعات استان کرمان در خط رشته کوه کوهبنان قرار دارد. رشته کوهی که به واسطه وجود معادن بزرگ زغال سنگ، شهرت فراوانی پیدا نموده و نمونه آن معدن پابدانا است که بزرگ­ترین معدن زغال سنگ کشور می­ باشد. ارتفاعات منطقه شمال استان، از شمال شرقی به کویر خراسان جنوبی و از شمال غربی به بافق یزد محدود می شوند. اطراف این ارتفاعات را اگر چه مناطق کویری و بیانانی بخش مرکزی و شرقی کشور فرا گرفته اند؛ اما قله های برف گیر و چشمه سارهای فراوانی که در لابه لای آنها قرار گرفته اند، موجب ایجاد تضادهای اقلیمی و تنوع قابل توجه چشم اندازهای طبیعی در منطقه شده است. با آغاز فصل گرما که زود هم شروع می شود؛ لکه های سفید برف بر قله هایی که در میان گرمای سوزان وخشک کویر خودنمایی کرده و تصاویر جالب و شگفت انگیزی را در این نقطه از استان جلوه گر می سازد. بخشی از آب رودخانه شور که بخش شمالی کویر لوت را لوت مرکزی وچاله شور می پیماید، از این ارتفاعات سرچشمه می گیرد. وجود درمنه های تنومند و بلندی که گاه ارتفاع آنها به150 تا200 سانتی متر می رسد و نیز سروهای کهنسال، نشان از بستر مناسبی دارد که در این منطقه کویری، میزبان گیاهان و حیوانات مختلف گشته است. پوشش گیاهی شمال استان، اگر چه تحت تاثیر شرایط خاص بیابانی و نیز کمبود آب و خشکسالی­های پی در پی، بنیان محکمی ندارد؛ اما در نواحی کوهستانی به خصوص در بهار، شکوفایی خاصی را رقم می زند. انواع درمنه، آلاله، آویشن، ریواس، خاکشیر، بومادران، کلپوره، اسپند، شبدر، کنگر و غیره سطح دامنه ها را فرش نموده اند و درختان و درختچه هایی چون سرو کوهی، توربیده، کهکم، زرشک و بادام کوهی جلوه خاصی را نمایان می سازد. همچنین همسایگی این ارتفاعات با مناطق حفاظت شده ای چون: دربند، کالمند و بهادران موجب گردیده که حیات وحش منطقه از غنای خاصی برخوردار باشد. وجود کل و بز، قوچ ومیش، گرگ، پلنگ و نیز گونه نادر یوز ایرانی (آسیایی) در مناطق پایین دست، نشان از ارزش های طبیعت این منطقه دارد. منطقه ای که در آسمانش انواع کبک و تیهو وقرقره بال گشوده در پروازند. رشته کوه کوهبنان، به دلیل رنگبندی های زیبا و جالبی که در آن وجود دارد؛ از ارتفاعات منحصر به فردی در استان کرمان محسوب می گردد. وجود خاک ها وسنگ های قرمز، آبی، زرد، بنفش و سفید باعث شده که تصاویر بسیار زیبا و نادری را در دامنه ها و بلندی های منطقه شاهد باشیم که نمونه بارز و پر بیننده آن، ارتفاعات «مارکش» است.

    کوه هایی که در سمت چپ جاده راور به مشهد، نگاه هر عابری را به سمت شکوه رنگ های خود جذب می کنند. اکثر روستاهای شهرستان های راور و کوهبنان در این منطقه کوهستانی واقع شده اند. در این رابطه می توان از روستاهای طغرالجرد، حرجند، فیض آباد، خورند، استاج، در کرو و غیره نام برد. رشته کوه کوهبنان با ارتفاعات بلند، خشن و زیبای خود، دیواره ای سنگی و محکم در برابر هجوم بادهای کویری به داخل منطقه محسوب می گردد. از دیگر زیبایی های ارتفاعات این رشته کوه می توان به قله3270 متری «آسانیج» اشاره کرد که با قامت افراشته، همچون درخت بریده تنومند و به هم پیچیده ای نمایان است. اما مهمترین قله برای صعود محسوب می گردد. برای صعود به آن، دو مسیر پابدانا و استاج، مسیرهای مناسبی می باشند که مسیر استاج از کوهبنان آغاز می گردد و نیازمند بلد محلی است. مسیر پابدانا نیز از طریق روستای «کمسار» در نزدیکی روستای «در کرو» انجام می پذیرد. مولف کتاب «کوه های کرمان» مسیر استاج را برای رفت و مسیر پابدانا را برای برگشت پیشنهاد می کند. فصل بهار به دلیل جان گرفتن پوشش گیاهی و چشمه سارهای منطقه، بهترین فصل برای صعود به اکثر قله های رشته کوه کوهبنان می باشد.

    از دیگر قله های رشته کوه کوهبنان می توان به ارتفاعات زیر اشاره کرد:

    - شاردو             3261 متر

    سیمای گردشگری ارتفاعات شهربابک:

    رشته کوه های شمال غربی استان کرمان، دنباله رشته کوه های مرکزی ایران می باشند و از نظر زمین شناسی با نام کمربند دهج، سازدوییه خوانده می شوند. از کوه هایی عاج در شمال دهج تا ارتفاعات معدن سرچشمه به نام رشته کوه شهر بابک شناخته می شود. ارتفاعاتی که پدیده هایی چون غار «ایوب»، غار «کلاته»، گردنه «چند در» و نیز گردنه «چاه منگو» را به وجود آورده اند. بلندترین قله این رشته کوه «پاری کوه» نام دارد که ارتفاع آن 3443 متر است و بومیان منطقه از آن به عنوان قله «سگ کش» نام می برند. قله­ای که در زمستان برف گیرترین بلندی منطقه می باشد و سرمای آن زمستان قادر است، حیوان جان سختی چون سگ را نیز از پای در آورد و این عقیده ای است که بومیان منطقه برآن باورند. عقیده ای که موجب نام گذاری این قله به «سگ کش» شده است.

     نام آورترین بخش این ارتفاعات روستای دستکَند و صخره ای «میمند» است که اوج هماهنگی بینا نسان و طبیعت را به تصویر کشیده است. روستایی که به عنوان یکی از روستاهای شگفت ایران شناخته می شود و مسیر جهانی شدن را در حال پیمودن است.

    دشت های پیرامون این کوه ها در برخی نقاط، شاهد حضور گله های کوچک «گورخر» می باشد. در قسمت جنوبی شهربابک منطقه شکارممنوع، تحت حفاظت محیط زیست قرار دارد. منطقه ای که درآن بیش از20 گونه پستاندار و30 گونه پرنده، زندگی می کنند.

    فصل سوم: آبشارهای استان کرمان:

    بافت کوهستانی استان کرمان، عامل ایجاد جاذبه های مهم و فراوانی در طبیعت این بخش پهناور کشور شده است. از جمله این جذابیت ها می توان به وجود آبشارها اشاره کرد. وجود ده ها آبشار کوچک و بزرگ در بخش های مختلف استان، طراوت خاصی را در مسیر رودخانه ها ودر اعماق دره ها رقم زده است. به دلیل سختی گذر از بسیاری مسیرها و وجود سرچشمه ها در ارتفاعات بلند، بخش زیادی از آبشارهای استان، از چشم اغلب مردم پنهان مانده و دیدن برخی از این آبشارهای زیبا، تنها برای طبیعت گردان حرف های میسر می باشد. جالب آنکه استان کرمان، میزبان بلندترین آبشارهای ایران است؛ در حالی که به گمان عامه مردم، تنها 2 تا 3 آبشار را می توان در کرمان نام برد. با طراوت ترین فضاها را می توان در حاشیه و پای این ریزش های پرسرعت تجربه نمود. همچنین پراکندگی مناسب آبشار در سطح استان، باعث به وجود آمدن شرایط ویژه ای مانند وجود آبشارهایی در حاشیه کویر گردیده است.

    آبشار بنگان  «Bongan»:

    تنگه  بنگان در14 کیلومتری شمال شهر بافت و پوشیده از درختان گردو و درختان وحشی چون: کهکم، ارچن، قیچ و درختچه های نسترن وآلبالوی وحشی است. آبشار زیبایبنگان که در مسیر رودخانه بنگان قرار دارد؛ با ریزش چند متری خود، طراوت دلپذیری به این تنگه بخشیده است. در ماه ­های فروردین و اردیبهشت، سمفونی و آواز طبیعت بنگان، به اوج خود می رسد.

    آبشار اوردیکان  «Ordikan»:

    آبشار اوردیکان در فاصله 2 کیلومتری شرق بلندترین منطقه مسکونی ایران، در روستای اوردیکان و در دامنه های جنوب غربی کوه هزار قرار دارد. آبشاری که آب آن از برف ها و یخ های ارتفاعات بالا دست و قله هزار سرچشمه می گیرد. ارتفاع آن در حدود 12 متر می باشد و به صورت حرکت روی شیب تند دیواره جریان دارد و فضای دل انگیزی را به وجود آورده است. بالا دست آبشار، جریان آب درختچه ها و گل های وحشی را در حاشیه خود نظم بخشیده و مسیر کوهنوردان را جذاب تر نموده است.

    آبشار حاج کاکا:

    پوشش گیاهی این روستا، تحت شرایط آب و هوایی و قرار گرفتن این منطقه در دامنه ارتفاعات، در برگیرنده باغ های گردو، بادام، زردآلو و سایر میوه های سردسیری است. رودخانه دائمی این روستا از مناطق بالایی «کوه پنج» سرچشمه می گیرد. در بالا دست، جایی در 2 کیلومتری این روستا، آبشاری کوچک اما جالب توجه در مسیر رودخانه، روح نوازی خاصی به همراه دارد. در این نقطه وجود درختان وحشی بنه، ارچین و نیز پونه زارها و گل های وحشی حاشیه رودخانه، تصاویر زیبایی را نمایان می سازد. در پایین دست آبشار، آب رودخانه در پشت دیواره محکم سد، چشم انداز دریاچه ای کوچک را به تصویر می کشد.

    آبشار هجین«Hejin»:

    در بخش شمالی شهر بردسیر و در میان دشت همواری که روستاهای هجین، ملک آباد، خالق آباد وآبادی های دیگری که حاشیه رودخانه هجین شکل گرفته اند؛ چشم اندازهای زیبایی از باغ ها و پوشش سبز درختان وحشی به وجود آمده که جریان آب رودخانه، بر طراوت و جلوه های آن افزودهاست. این جلوه ها با وجود آبشار هجین، دل نوازتر و دیدنی تر شده اند. این رودخانه به سمت کبوترخان و جاده کرمان-رفسنجان ادامه می یابد. محدوده و بستر آبشار هجین را تخته سنگ های پهن در بر گرفته اند و جریان رودخانه با ارتفاعی حدود 6متر، به حوضچه ای که در بر کف سخت زمین حاصل آمده، فرو  می ریزد. پوشش درخت ها و درختچه ها به خصوص «سرخگزها» بر زیبایی های این محدوده می افزاید.

    آبشارهای دهبکری  «Dehbakri»:

    ییلاق زیبای دهبکری در75 کیلومتری غرب شهر بم و در مسیر جیرفت واقع شده است. این روستا از نخستین مناطق رشته کوه جبال بارز محسوب می گردد و در دل دهنه ای با شیب ملایم به سمت بلندی های کوه «برفو» ادامه می یابد. قله «برفو» به دلیل برف گیر بودن، سرچشمه رودخانه دهبکری نیز محسوب می گردد. در جنوب دهبکری و سمت چپ تونل سنگی که جاده جیرفت از داخل آن می گذرد؛ آبشارهای دهبکری جریان رودخانه را زیباتر نموده اند. این آبشارها که تعداد آنها به عدد سه می رسد؛ در دل جنگل بنه وسیعی قرار دارند. دو آبشار در پایین دست و یکی که ارتفاع آن بیشتر است، در بالادست رودخانه و در سینه کش کوه «برفو» قرارگرفته است. این منطقه تابستان های سرسبز و با طراوت، پاییزهایی شکوهمند ورویایی و زمستان هایی سکوت آور و روح نوازدارد که با ریزش برف وسفید پوش شدن جنگل و دامنه ها، به اوج می رسد. ادامه مسیر آب به دهبکری رسیده ومورد استفاده باغ های گردو، زرد آلو ومزارع این منطقه قرار می گیرد. این آبشارها با نام آبشارهای «دغوییه» نیز خوانده می شوند.

    آبشارهای تنگ تاهران (تاران)  «Tang-e-taran»:

    این آبشارها در 80 کیلومتری جنوب شرقی شهر بم و در نزدیکی روستای «آباد چهل تن» قرار گرفته اند. رودخانه آباد چهل تن که از ارتفاعات «قله چال» جبال بارز سرچشمه می گیرد؛ در مسیر حرکت خود زیبایی های بکر و جالب توجهی همچون تنگه باریک با دیواره های بلند «تاهران» و آبشارهایش را به وجود آورده است. این تنگه در حدود 2  کیلومتری آباد چهل تن و در طول مسیر رودخانه قرار دارد. نام تنگه تاهران به دلیل بلندی دیواره ها و کم نور وتنگ و تار بودن آن است. چهار آبشار در این تنگه وجود دارد که ارتفاع بلندترین آنها 12متر و بقیه کوتاه تر می باشند. به دلیل بکر بودن قسمت های زیادی از جبال بارز، مسیراین رودخانه، تنگه و آبشارهای آن نیز از بکری و دست نخوردگی فراوانی برخوردار می باشد.

    آبشار باغچمک:

    این آبشار در 5 کیلومتری شهر بم و در مسیر رودخانه روستای پاغچمک قرار گرفته است. زیبایی آبشار کوچک، بیشتر درفصول پاییز وزمستان، با افزایش جریان آب‌های سطحی باغچمک جلوه‌گر است. در این روستا، رشته‌های قنات نیز جلوه‌ای دیگرازحضور طراوت آب می‌باشند و یکی از پرآب ترین قنات‌های ایران درباغچمک قرار دارد.

    آبشار سرن کوه  «Saran kooh»:

    رشته کوه جبال بارز میزبان پدیده های زیبا و با عظمتی چون آبشارهاست. در50 کیلومتری شرق شهر جیرفت و در میان دره های شکوهمند جبال بارز، آبشار سرن کوه با ارتفاعی بیش از 150 متر در انتهای دره «درین»، یکی از بلندترین آبشارهای ایران و شاید خاورمیانه می باشد. گام برداشتن در فضای مملو از جنگل ها و باغ ها ی سردسیری و چشم دوختن به هُرم گرمای جیرفت از آن فاصله، شکوهی خاص دارد. متاسفانه به دلیل کم آبی و خشکسالی های اخیر، آب این آبشار بسیار محدود شده و فقط در پی باران های شدید و جاری شدن رودخانه، عظمت و ارتفاع آن رخ می نماید و دردیگرروزهای سال، توان خود را برای رقابت با آبشار200 متری «وروار» دربخش دیگری ازجبال بارز ازدست می دهد. اما این دو آبشار بلند و با عظمت نشانی دیگر ازعظمت و شکوه رشته کوه جبال بارز دارند.

    آبشاردره ده والی  «Dareh-e-Deh Vali»:

    در بخش شمالی شهرستان جیرفت و در دره زیبای ده والی ساردوییه، آبشاری زیبا با فضایی فرحبخش، جان بخش طبیعت منطقه است. این آبشار در نزدیکی روستای «محمدآباد روز پیکر»  و در مسیر رودخانه ای که در شمال غرب این روستا جریان دارد؛ واقع است. آب این رودخانه از قله «نشانه»، بلندترین قله رشته کوه بحر آسمان (3886 متر) سرچشمه می گیرد. ریزش و خروش این آب بر تخته سنگ ها و دیواره های اطراف، علاوه بر ایجاد صدای موزون آبشار، فضاهای سبز خزهای را نیز در سطوح پیرامون ایجاد نموده است. ارتفاع این آبشار بیش از10 متر است.

    آبشار های دلفارد  «Dalfard»:

    آبشارهای دلفارد که با نام «گُلم» یا «گُلمای دختر کش» نیز شناخته می شوند؛ در فاصله 47 کیلومتری شمال جیرفت و در بخش سردسیر دلفارد، در دره ای شرقی–غربی و مملو از چنار قرار گرفته است. گُلم در مناطق جنوبی استان، همان حوضچه آبی است که در رودخانه ها و یا در محل آبریز آبشارها به وجود می آید و گُلم دختر کش، شاید تداعی کننده حادثه ای باشد که ناشی از غرق شدن دختری در آنها باشد و یا تمثیل زیبای آن از این اصطلاح استفاده شده است. اما برای این مورد سندی وجود ندارد و بیشتر بر گرفته از متن عام جامعه است. این آبشار از چهار حوضچه یا گُلم تشکیل شده که گُلم دوم برزگتر از بقیه است و ارتفاع آبشار هم در آن به حدود 10 متر می رسد. با عبور از دیوار سمت چپ آبشار، به گل مدوم که کاسه سنگ زیبایی را تداعی می کند؛ می رسیم. (ارتفاع آبشارها بلند نیست و در جمع حدود 20 متر می شود). برای رسیدن به آبشارهای بالاتر، مسیرها، سخت و سخت تر می شوند. مسیر رودخانه در بالا دست آبشارها و در کف درهای پر از درختان کوهی، در دل کوه بالا می رود و فضای بکر و هیجان آوری را به نمایش می گذارد. شیب دامنه های این دره را درختان بنه تا ارتفاع 2500 متری اسیر تاج و تنه و ریشه های محکم خود نموده و در ارتفاعات بالاتر، جلال و شکوه اورس ها، دیدنی و ستودنی است. آبشار دلفارد در ارتفاع 2100 متری از دل کوه های بحر آسمان می جوشد و جریان آب آن، خطی از چنارهای تنومند را در کنار خود به وجود آورده است. قدم زدن در حاشیه این آب و تنفس طراوت این دره پر چنار، در تمام فصول سال، لذتی خاص را به گردشگران و عاشقان طبیعت می بخشد.

    آبشار آبسر«Absor»:

    آبشار آبسر در محدوده روستای سید مرتضی از توابع دهستان هنزا قرار دارد. این آبشار زیبا که ارتفاع آن به حدود25 متری می رسد؛ در 25 کیلومتری جنوب شرق رابر واقع شده است. این آبشار دل انگیز که صدای ریزش آب آن، شور و اشتیاق خاصی به فضا می بخشد؛ بر دیواره های تیره رنگ وسنگی جریان دارد و در بخش هایی از طول آبشار، برخورد جریان آب با تخته سنگ ها، علاوه بر شدت بخشیدن به صدا وخروش آب، حرکت در لا به لای گل سنگ ها، خزه ها و گیاهان مسیر، تصویر زیبایی را در این بخش از رابر و استان، رقم زده است. همچنین ادامه حرکت آب در بستر رودخانه از لابه لای تخته سنگ های بزرگ و کوچک و حاشیه سبز آن، بر جلوه های آبشار آبسر افزوده است. شباهت های تصویری زیادی بین آبشار  آبسر و آبشار راین وجود دارد.

    آبشار چهرن  «Chehren»:

    چهرن، یکی از مناطق زیبا و بکر رابر می باشد که چون دیگر نقاط این منطقه پوشیده از درختان گردو، زردآلو، صنوبر و نیز چشمه و چمنزار و مسیر رودخانه است. روستایی که ییلاق بخشی از جعمیت عشایر این شهر می باشد. در فاصله ای کمتر از 2 کیلومتر و در بخش شمالی این روستا، مسیر رودخانه ای وجود دارد که از ارتفاعات لاله زار جریان  می یابد . پس از حدود 1000 متر پیاده روی، در سمت راست، تنگه کوچکی وجود دارد که صدا و تصویر آبشار چهرن را نمایان می سازد. آبشاری با حدود 12متر ارتفاع که فضای این تنگه را کاملا متفاوت ساخته است. جریان آب این آبشار بردیواره 12 متری با شیب کامل 90 درجه فرو می ریزد و در ادامه مسیرحرکت، پس از طی حدود200 متردر بستر رودخانه فرو می رود تا دوباره از چشمه ها و زهکش های چهرن سر بر آورد و طبیعت این روستای پرجاذبه را جان بخشد. در دیواره سمت راست آبشار، مسیری برای بالا رفتن و صعود به بالای آن وجود دارد. پس از صعود و قرار گرفتن در بلندای آبشار، آبشار دیگری با ارتفاعی در حدود3 متر خودنمایی می کند که درفاصله ای حدود 25 متر از آبشار اولی قرار دارد. سرسبزی وطراوت بخش میانی در آبشار، لحظه ای شکوهمند را برای هر بیننده ای به ارمغان می آورد.

    آبشار پاتکین«Patkin»:

    این آبشار در ارتفاعات شرقی رابر، جایی در دامنه های قله سرمشک واقع شده است. مکانی که درختان گردوی کهنسال و با عظمت که به درختان «گردوی جم» مشهورند در آنجا با صلابتی مثال زدنی خود نمایی می کنند. آبشار پاتکین ارتفاع چندانی ندارد؛ اما ریزش آب بر تخته سنگ ها و دیواره های سنگی، در جوار باغ های گردو تجربه ای لذت بخش را به همراه دارد که در ذهن وخیال هر گردشگری برجای می ماند.

    آبشار عشق آباد:

    در بخش شمالی رابر ودر دامنه های جنوب غربی رشته کوه لاله زار، دره ای با طراوت به نام عشق آباد با شیبی ملایم وجود دارد که جریان آب بر کف آن آرامش و دل ربایی طبیعت را به شکلی مناسب نمایان ساخته است. در انتهای این دره که با گل های وحشی و عطر پونه در آمیخته است؛ سقوط آب خنک و زلال قله های لاله زار بر دیواره های سنگی، آبشار جالبی را به وجود می آورد. جریان آب، ابتدا حدود 5 متر فرو می ریزد و ده ها متر بر شیب صخره های پایین دست پخش می گردد و با سرعت قابل توجه ای پس از برخورد با تخته سنگ های مسیر وعبور از لابه لای پوشش خزه ها و دیواره های سبز و رسیدن به انبوه پونه ها، در بستر رودخانه جریان شور انگیزی را به تصویر می کشد. طراوت و صدای ریزش آب در انتهای این دره و رایحه مدهوش کننده گل ها وگیاهان وحشی، این فضا را سرشار از هدیه های ناب طبیعت نموده است.

    آبشار فیض آباد  «Feyz Abad»:

    این آبشار با فاصله 45 کیلومتر در شمال غرب شهر راور، در بخش بالایی روستای فیض آباد قراردارد و حدود 2 کیلومتر از فیض آباد علیا بالاتر است. آبشار به صورت خروشان از شیب دیواره سرازیر می گردد و به دلیل قرار گرفتن تخته سنگ ها در مسیر حرکت آب و پرتاب سریع آب، صدای خروش مناسبی را در فضا می پراکند. ارتفاع آبشار کمتر از5 متر است؛ اما جریان آب آن، فیض آباد را به یکی از زیباترین مناطق روستایی شمال استان تبدیل نموده است.

    آبشار مکی«Moki»:

    روستای مکی در 35 کیلومتری شرق راور و در همسایگی بخش شمالی کویر لوت قرار دارد. در این روستا، تنگه ای پوشیده از انجیر وحشی، بنه، علف شورف بادام کوهی درمنه دیده می شود که آبشار زیبایی را نیز دردل خود جای داده است. این آبشار در مسیر جریان خود، بستر سنگی رودخانه را فرسایش جالبی بخشیده و با ریزش 12 متری برحوضچه سنگی، صدای خروشانی را در دره مکی می پراکند. صدایی که شنیدن آن در حاشیه کویر لوت، جالب توجه است. پوشش خزه ها و پرسیاوشان وحشی در حاشیه آبشار، جذابیت بصری خاصی را رقم می زند.

    آبشار لولی کش«Looli Kosh»:

    آبشار لولی کش در 60 کیلومتری جنوب شرقی رفسنجان و در محدوده شهر سرچشمه قرار دارد. این آبشار سرچشمه رودخانه شاه عباس محسوب می گردد که جز رودخانه ها دایمی رفسنجان است. ارتفاع این آبشار در حدود 4 متر و ازدیواره های سنگی به صخره های کف فرو می ریزد.

    آبشار زیر کوه سرخ:

    بلندترین آبشار رفسنجان با ارتفاعی بیش از 12 متر، درمنطقه راویز، در 60 کیلومتری شمال شرق رفسنجان قرار دارد. این آبشار بر روی جریان رودخانه صدرآباد شکل گرفته و بر سطح دیواره های سنگی با شیب 90 درجه به صورت مستقیم فرو می ریزد. راه دسترسی به این آبشار از دهانه شهابیه است. در منطقه راویز آبشارهای دیگری ازجمله زهروییه و پورکان وجود دارد که بر زیبایی های این منطقه افزوده اند.

    آبشاررود فرق(وروار)  «Vorvar Rood-Fargh»:

    در بخش جنوبی رشته کوه جبال بارز و در 35 کیلومتری جنوب شرقی شهر عنبر آباد در منطقه «رود فرق» بزرگترین آبشار دایمی ایران با ارتفاعی نزدیک به 150 متر در نزدیکی روستای «باغ آهنی»، سکوت کوهستان را به خروش وحشی اما زیبای خویش آغشته می نماید. این آبشار پر صلابت در دامنه قله «علم شاه» که با3741 متر بلندترین قله جبال بارز محسوب می گرد؛ واقع شده است. هر ساله تعداد زیادی از کوهنوردان و طبیعت دوستان به مقصد این منطقه و بلندی­ های آن عزم سفر می­ کنند. مسیر دسترسی به این آبشار و قله علم شاه خصوصا در اسفند ماه، همراه با تضادهای بی نظیری چون باغ های لبریز از میوه­ های نارنجی رنگ مرکبات، دشت وسیع و رویایی گل­های نرگس، بستر سنگی رودخانه، خروش آبشار بلند وروار ودر بالا دست، برف و یخ قله علم شاه است و این همه، در کمتر از نیم روز راهپیمایی نصیب عاشقان طبیعت وکوه یاران می گردد. در این منطقه، سفر وگردش در دره ها و روستاهایی چون وروار، کرور، قصبه و امجز در بالا دست آبشار، انبوه خاطرات به یادماندنی را به همراه خواهد داشت. اگرچه در ارتفاع این آبشار اختلاف نظر دیده می شود؛ اما از محل زاویه شکست در بالاترین نقطه تا سطح حوضچه 150 متر می باشد. براساس گزارش اعضا تیم امداد و نجات کوهستان هلال احمر استان جهت نورد دیواره، پس از ریزش 160 متر طناب، حدود30 متر صخره نوردی تا کف آبشار انجام پذیرفته است.  همچنین در مسیر رسیدن به آبشار اصلی، آبشارهای دیگری چون «دوقلو» و «تخت» دیده می شود.

    آبشار دوساری:

    روستای دوساری با نخلستان های وسیع و قدیمی در15 کیلومتری جنوب عنبرآباد و در نزدیکی محور عنبر آباد - کهنوج قرار دارد. در بخش شمال شرقی دو ساری، منطقه ای به نام «بندری» وجود دارد که وجود جریان آب درآن، شکوه و طراوت خاصی را ایجاد نموده است. جوشش آب از لا به لای سنگهای آهکی، پدیده آورنده این جریان است. در فصل های پر باران حرکت آب بر سطح ارتفاعات و ریزش آن از دماغه این کوه، خط سبزی از جلبک ها و گلسنگ ها را در مسیر آب این آبشار، به تصویر می کشد که به واقع دیدنی و جذاب است.

    آبشارهای سیمک  «Simk»:

    این آبشارها که نزدیک‌ترین آبشارها به شهر کرمان می‌باشند در 35 کیلومتری شمال کرمان و در منطقه کوهپایه واقع شده‌اند. وجود امکانات و زیرساخت‌های مناسب به خصوص اردوگاه سیمک که تحت مدیریت آموزش و پرورش قرار دارد؛ باعث شده گردشگران فراوانی در طول سال، زمان خود را در این منطقه بگذرانند. این آبشارها که تعدادشان به رقم 13 می‌رسد؛ نیازمند صعود و فرودهای فنی می‌باشند و بیشتر مورد توجه کوهنوردان و صخره نوردان قرار دارند. آبشارهای سیمک در تنگه‌ای با دیواره های بلند سنگی و عرض باریک (3 تا 5 متر) قرار دارند و همین امر جذابیت رسیدن به این آبشارها را افزایش داده است. در منطقه کوهپایه آبشارهای دیگری در دره «شنگستان» و «بیدستون» وجود دارد.

    آبشار راین (ظهرود)(Rayen):

    این آبشار که به نام «زر رود» هم شناخته می‌شود در 14 کیلومتری جنوب غربی راین و بر دامنه‌های جبهه شرقی کوه هزار فرو می‌ریزد. کوه هزار، مرتفع‌ترین قله جنوب کشور و چهارمین قله ایران (4501 متر) را در بلندترین نقطة خود نگهداری می‌کند. آبشار «زر رود» حدود 40 متر ارتفاع دارد و از ریزش رودخانه‌ای پدید می‌آید که سرچشمه‌های آن در ارتفاعات بالا دست و از دل دامنه‌ها و دیواره‌های برف گیر هزار همچون «تاج خروس» جریان می‌یابد. این آبشار طی4 مرحله فرو می‌ریزد. مرحله اول 3 متر و پس از آن 4 متر، مرحله سوم از لبه پرتگاه تا نقطه‌ای که سنگ بزرگی در دیواره‌ها قفل شده و مرحله بعد، ریزش از سنگ بزرگی تا کف سنگی حوضچه آبشار و پخش آب بر دیواره سنگی شیب‌دار و حرکت در لابه‌لای بیدها و کناره دیواره  بلند سنگی می‌باشد. به دلیل وجود شیاری در محل ریزش آب، حرکت نمودن در پشت آبشار و لذت بردن از خنکای ذرات آب، تجربه‌ای مثال‌زدنی است. تجربه‌ای که در زمستان تبدیل به یخ نوردی ساده و هیجان آوری می‌گردد. همچنین مسیر اصلی صعود به قله از دامنه رو به روی آبشار آغاز می‌شود. به دلیل اینکه مسیر حرکت تا ارتفاع 3200 متری در حاشیه رودخانه ادامه دارد و پونه‌ها و گل‌های وحشی طول راه را در بر گرفته اند؛ یکی از زیبا‌ترین و شکوهمند ترین مسیرهای کوه پیمایی استان محسوب می‌گردد. چرا که شیب کم در مسیر رودخانه و یال ها، رسیدن به قله را، حتی برای غیر حرفه‌ای‌ها هم امکان پذیر نموده است.

    آبشار گیشیگان:

    روستای زیبا و ییلاقی گیشیگان در 30 کیلومتری راین و در محدوده‌ای قرار دارد که روستاهای حسین آباد، گروه و عنبروتک، بخشی از دیدنی‌های آن محسوب می‌گردند. رودخانه گیشیگان که از ارتفاعات قله سرمشک سرچشمه می‌گیرد. در مسیرهای بالادست رودخانه در نقطه‌ای که اختلاف ارتفاع، ریزش عمومی 7 متری آب را شکل می‌دهد. صدای خروش آبشار، طراوت دل‌چسبی به این بخش از گیشیگان می‌بخشد و این بهانه‌ای است برای دلپذیر نمودن این ییلاق زیبا.

    آبشار کشیت (آبشار دریا):

    کشیت، روستای متفاوت، با شرایط خاص، فریاد بلند سبز و زنده بودن طبیعت را در دل بیابان خشک و لوت سرداده است. آخرین ایستگاه برای حمله به شگفتی کلوت ها و بخش‌های خشن لوت مرکزی در این روستای تاریخی علاوه ‌بر قلعه بزرگ و کهنسالی که دارد؛ نخلستان‌های پیر و جوان و مزاع و جریان آب در بستر رودخانه شگفتی خاصی دارد و شگفت‌انگیز تراز همه، دره‌ای پرآب و درخت است که به راستی تجربه حرکت در این دره، تجربه همیشه ماندنی را در ذهن انسان‌ها حک می‌کند. این دره که در بخش غربی روستا واقع شده، مسیر قدیمی جریان آب کویر بود که عمق و درازا پیدا نموده است. درهای مملو از نخل با دیوارهایی که با گیاهانی چون سرخس ها، پوشیده شده که در بسیاری نقاط، آب از دیوارهای آن، ریزش آرامی دارد. تنه‌های افتاده نخل‌ها، چالاب‌ها (چالة آبها) و تکه‌های جداشده دیواره‌ها که در عمق غلطیده‌اند و نیز عبوری ماجراجویانه در مسیر دره، همه و همه این نقطه از کویر لوت را تفاوت خاصی بخشیده‌اند. دره ای که در حدود 2500 متر ادامه دارد، با عمقی در حدود 20 متر و ریزش بلند و پر سر و صدای آبی در بُندر انتهای دره. جالب آنکه در برخی نقاط، صافی بیابان‌های اطراف، نشانی از وجود این دره ندارد. این آبشار که به آبشار دریا معروف است، با ارتفاعی حدود 20 متر در حوضچه‌ای با شعاع حدود 5 متر می‌ریزد و در وسعت خشک و بی‌انتهای کویر، دریایی را رقم می‌زند. روستای کشیت در 50 کیلومتری شرق گلباف و در بخش جنوب غربی لوت مرکزی واقع شده است.      

     آبشار حرمک(:(Hormak

    روستای حرمک در 110 کیلومتری جنوب شرق شهر کرمان و در 45 کیلومتری جنوب شرق شهر گلباف واقع است. این روستا که از پوشش گیاهی نسبتاً سنی برخوردار است و با انبوه درختان نخل، مزار عسبز، آب روان قنات و نیز بستر رودخانه کهدر فصل‌های بارانی، طراوت بخش منطقه است؛ زیبایی خاصی دارد. آبشار 14متری با خروش آرام در تنگه‌ کم‌عمق وعمود، با شیب 90 درجه که در ابتدا حدود 8 متر و پس از آن در سطح دیواره‌ها حدود 6 متر جریان پله ای را طی می‌کند؛ تا در این روستا که از شرق به کویر لوت و از غرب با کوه سنگی همسایه است؛ آواز  طبیعت را به گونه‌ای جذاب برملا ‌سازد. آبشار حرمک به همراه آبشار کشیت، در فضای خشن، خشک و وهم‌انگیز کویر لوت، شکوه خاص پیدا نموده اند، هرچند که از حیث ارتفاع و حجم آب، در برابر رقیبان، آرام و ساکت به نظر برسند.

    آبشارهای جوپار:

    در دامنه‌های رشته‌کوه جوپار و در جبهه شمالی، دره‌ای باریک، میزبان آبشار یخی جوپار است، در پاییز و زمستان تا اواسط بهار ریزش آب از این آبشار لذت و طراوت خاصی را به ارمغان می‌آورد. کوهنوردانی که گل‌های سه شاخ را هدف صعود خود قرار می‌دهند پس از گذر از جان پناه در طول مسیر، به این آبشار زیبا برمی‌خورند. نقطه‌ای به عرض 29 در جه و 55 دقیقه به طول 57 در جه و 12 دقیقه در دل کوه‌های بلند و ستیغ های جوپار، این آبشار تا اوایل بهار، تصویر یخ‌زده و زیبایی دارد، همچنین در این ارتفاعات آبشارهای جام، دره تافک و بیدستان را می‌توان نام برد.

    آبشارسکنج(Sekonj):

    روستای سکنج در 50 کیلومتری جنوب شرقی شهر کرمان و در سمت چپ جاده ماهان-بم در دامنه کوه سکنج قرار دارد. در شرق این روستا و با فاصله‌ای کمتر از 4 کیلومتر، تنگه‌ای پر از درخت با دیوارهای سنگی بلند و رودخانه‌ای پرپیچ‌ و خم و خروشان وجود دارد که بی‌شک زیباترین و جالب توجه ترین رودخانه در نزدیکی مرکز استان می‌باشد. حرکت در حاشیه رودخانه، عبور از لابه‌لای درختان و تخته سنگ‌ها و گذر از کنار آبشارهای کوچک و پر سروصدا و همچنین دیواره‌ها و ستیغ ها، در بلندای کوه ها که همه جا را به تسخیر خود درآورده اند؛ تصویری فراموش‌ نشدنی را به نمایش می‌گذارد. به آبشار اصلی که می‌رسیم، باریکه‌ای در حدود 10 متر که با شیب80 درجه‌ در گودال سنگی فرو می‌ریزد و غرشی را در فضا می‌پراکند. آب رودخانه پس از خروج از حوضچه اصلی، حرکت مارپیچی را دنبال می‌کند و با فرودهای 2 تا3 متری از کنار تک درختان بید می‌گذرد تا در حوضچه‌ای دیگر، آرام و دوباره جریان خود را در پای درختان بید و زالزالک ادامه دهد.

    آبشارهای دره سختی(Dare Sakhti):

    در فاصله 30 کیلومتری شهر کرمان و در ضلع شمال شرقی کافر کوه، دره ای وجود دارد که پیش از 100 کیلومتر در دل کوه‌های بلند با دیوارهای پرشیب و گاه 200 متری پیچ و تاب جالب توجهی را به وجود آورده است. در این دره به واسطه جریان آب رودخانه نزدیک به 45 آبشار بلندی و کوتاه با ارتفاعی بین 3 تا 45 متر وجود دارند. گذر از این دره نیازمند ابزار فنی، آمادگی بدنی و نیز آشنایی با فن شنا می‌باشد. پیمایش این دره حداقل 5 روز زمان می‌برد. بی‌شک این دره شگفت‌انگیز به واسطه طول مسیر، وجود ریزش‌های خروشان آب، بیشه زارها، نیزارها، دیواره‌ها و نیز حیات‌وحش متنوعی که دارد، می‌تواند جزء منحصر به‌ فرد ترین دره‌های کشور باشد. چرا که دره‌های معروفی چون «رقز» فارسو «آندرس» شمال در برابرعظمت آن، دره‌های کوچکی محسوب می‌گردند. این مسیر در تابستان 1388 برای اولین بار، توسط تیم6 نفره امداد و نجات کوهستان هلال احمر کرمان، مورد بررسی و شناسایی قرار گرفت.

    فصل چهارم: آبگرم ها و چشمه‌های معدنی استان کرمان:

    ساختار زمین‌شناسی این بخش از کشور بستری را فراهم آورد که یکی از مهم‌ترین مناطق معدنی در استان کرمان به شکل مشهود و محسوسی شکل گیرد و این وضعیت، در اشکال مختلف نمود پیدا کرده است. چشمه‌های آب معدنی، یکی از مهم‌ترین جلوه‌های هستند که از این بستر غنی، سر برآورده و جریان ثمربخشی را رقم می‌زنند.این دسته از آب­ ها، در طول تاریخ، همواره مورد توجه بوده‌اند. هم‌اکنون نیز بسیاری از این آب‌ها که به صورت چشمه‌های معدنی جلوه گرند، در بین مردم، از جایگاه قابل اهمیتی برخوردار می‌باشند.

    رفع بسیاری از امراض و بیماری‌های درونی و بیرونی، کسب انرژی، رفع کسالت های روحی، تجدید قوا و غیره اهداف مراجعه‌کنندگان به این بخش از طبیعت بوده و هستند. جریان مناسب آب چشمه‌ها، امکانات و زیرساخت‌های مناسب، شرایطی را فراهم می‌آورند تا از این بخش از طبیعت به عنوان یک فرصت، استفاده شود. آن‌گونه که در بخش‌هایی از کشور همچون «سرعین» به «گرمی» در اردبیل و یا «گنو» در هرمزگان مورد استفاده قرار داده‌اند و یا به شکل کوچکی در آب گرم «جوشان» کرمان مشاهده می‌کنیم.

    متأسفانه اکنون به دلایل مختلفی از جمله تغییرات آب و هوایی و در شکلی ساده‌تر، تحت تأثیر بحران خشکسالی بخش قابل توجهی از آب گرم‌های استان دچار کم آبی و یا بی‌آبی شده‌اند.اما با هدف معرفی مکانی و نیز ارزش‌های شیمیایی و تأثیری که این چشمه‌ها در طبیعت استان دارند؛ نسبت به نام آوردن از آنچه که در استان وجود دارد؛ اقدام نمودیم.

    اگرچه ممکن است در حال حاضر، از برخی از این چشمه‌ها، اثری نباشد و یا چشمه‌هایی در نقاطی دیگر از استان وجود داشته باشد که از قلم افتاده‌اند. اما به هر حال با توجه به اهمیتی که این چشمه‌ها در بحث گردشگری سلامت دارا می‌باشند و توجه به آن‌ها روز به‌ روز در حال افزایش است؛ به آن‌ها اشاره خواهد داشت. امید به آنکه در آینده نزدیک بیشتر و بهتر به این ارزش‌های طبیعت استان پرداخته شود. تا در مسیر توسعه پایدار و استفاده بهینه از این منابع خدادادی برای افزایش و بالا بردن سطح زندگی مردم منطقه برنامه‌ریزی شود تا در کنار بهره‌مندی انسان‌ها، آن بخش دیگر طبیعت نیز مورد حمایت و بهره‌ برداری اصولی قرار گیرد.

    چشمه آبگرم پیر کهور (Kahoor):

    این چشمه که در جنوب به نام «آب باد پیر کهور» شناخته می‌شود. در منطقه هوشفت و برجک در دره های‌ بالادست چاه زیارت واقع است.راحت‌ترین مسیردسترسی آن ازجاده اسلام‌آباد به زهکلوت می‌باشد. آب این چشمه 36 درجه سانتیگراد دما دارد ودربین مردم ازجایگاه ویژه‌ای دردرمان امراض مفصلی، پوستی ولنفاوی برخوردار می‌باشد.    

    چشمه آبگرم مکینو (Makino):

    این چشمه آبگرم در کف مسیر رودخانه فصلی و در نقطه ای تالاب مانند، در مسیر تاج آباد به تاج محل از توابع شهرستان رودبار قرار دارد. آب این چشمه به صورت جوششی از زمینخارجمی‌شود و از  نوع آب‌های قلیایی است. هدایت الکتریکی (EC) آب این چشمه بسیار بالا است و دمای آن 33 درجه سانتیگراد می‌باشد. 

    چشمه‌ آبگرم چهل تنان زهکلوت (Zehkalout):

    در  60 کیلومتری شرق شهر رودبار و در یکی از دره‌های عمیق کوه‌های نمداد (Nemdad)، چشمه آبگرم چهل تنان، طراوت بخش این منطقه است. منطقه‌ای که در دره‌های عمیق و هراس‌انگیز آن موجی از هیجان را در هر بیننده‌ای ایجاد می‌کند. آب این چشمه که هدایت الکتریکی(EC) زیر2000 دارد؛ علاوه بر درمان برخی دردهای مفصلی و امراض پوستی، قابلیت مصرف و شرب را هم دارا می‌باشد. حرارت این‌ آب 40 درجه می‌باشد.

    چشمه آبگرم ده شیخ (Dehsheykh):

    در جنوب غربی استان کرمان و در نزدیکی مرزهای حاجی آباد از توابع هرمزگان، چشمه آبگرم ده شیخ در 40 کیلومتری غرب ارزوییه بافت، یکیدیگر از جذابیت‌های طبیعی منطقه محسوب می‌گردد. آب این چشمه 38 درجه سانتیگراد دما دارد که به دلیل نفوذ آن در زمین کاربری خاصی ندارد.

    چشمه آبگرم لاله‌زار (رنگ):

     روبه‌روی دوراهی لازار (محور کرمان-بافت) جاده خاکی در حاشیه رودخانه مادون تا رسیدن به این آبگرم ها ادامه دارد. این چشمه‌ها که به نام آبگرم «رنگ» شناخته می‌شوند در محدوده روستای قلعه عسکر که از توابع بخش لاله‌زار قرار دارند. ارتفاع این چشمه‌ها از سطح دریا 2290 متر است و به صورت زهکش از دامنه‌های غربی خارج می‌شوند. دمای آب آن‌ها 39 در چه سانتیگراد می‌باشد و به‌صورت دایمی جریان دارند. هرساله تعداد قابل توجهی از مردم به شهرهای اطراف، ساعت‌ها در حوضچه‌های این آب گرم به آب درمانی می‌پردازند.چشمه‌های رنگ از دسته آب‌های کلر و سولفاته می‌باشند و درمان بسیاری از بیماری‌ها از جمله بیماری‌های لنفاوی، پوستی، روماتیسم و غیره موثرند.

    با توجه به نزدیکی این آبگرم به منطقه زیبا و اکوتوریستی لاله‌زار و جمعیت گردشگرانی که هم‌اکنون این آب گرم را مورد نظر دارند، سرمایه‌گذاری و توسعه امکانات این چشمه‌ها می‌تواند در توسعه و پیشبرد عمران و آبادی منطقه تأثیر مناسبی را بر جای گذارد و بر تعداد مسافران این آب گرم بیافزاید.

    آب گرم شیرینک (Shirinak):

    در 115 کیلومتری جنوب شهر کرمان، در دامنه‌هایشرقیرشتهکوهلاله‌زار،آبگرم روستایزیبای شیرینک از توابع قریه العرب بر زیبایی‌ها و جذابیت‌های این منطقه افزوده است. این چشمه گسلی، 30 درجه سانتیگراد دما دارد و بیشتر در امر استحمام و بیماری‌های خارجی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

    آب گرم چهل تن:

    آبگرم چهل تن در گویش محلی به «آب باد چهل تن» نیز مشهور است و در 85 کیلومتری جنوب شهر بم در روستای چهل تن واقع شده است. طبیعت و آب‌ و هوای کوهستانی منطقه باعث گردیده آباد چهل تن، یکی از جذابیت‌های مهم در بخش جنوبی شهر بم محسوب شود.

    آبگرم سید:

    این چشمه که به نام «آب باد سید» شناخته می‌شود؛ در فاصله 40 کیلومتری غرب شهر بم در رشته کوه جبال بارز واقع شده است. به همین دلیل از ارتفاع نسبتاً بلندی برخورداراست (1930 متر). آب این چشمه 36 درجه گرما دارد و از نوع آب و هوای کلروسولفات می‌باشد و از دامنه‌های آتشفشانی به صورت زهکشی خارج می‌گردد که جریان آن در نهایت مورد استفاده کشاورزان و باغداران محل قرار می‌گیرد. این چشمه 7 لیتر در ثانیه آب می‌دهد و به صورت دایمی جریان دارد.

    چشمه‌های آبگرم اَبارق:

    روستای ابارق در 40 کیلومتری جاده بم-کرمان واقع شده است. در این روستا 2 چشمه آبگرم وجود دارد. چشم اصلی در یک کیلومتری اَبارق با حوضچه‌های کوچکی داخل فضای آجری قرار گرفته و به عنوان فضای استحمام مورد استفاده قرار می‌گیرد. این چشمه از سنگ‌های آتشفشانی خارج می‌شود و از نوع گسلی و گرم می‌باشد. چشمه دیگر نیز در نزدیکی اَبارق قرار دارد و از شکاف سنگ‌های آهکی خارج می‌شود.

    آبگرم محمد آباد مسکون:

    حوضچه‌های این آبگرم در 50 کیلومتری شمال شهر جیرفت و در جبال بارز واقع شده‌اند. این آبگرم که جز مرتفع‌ترین آبگرم های استان می‌باشد؛ 2110 متر از سطح دریا ارتفاع دارد، و با 15 لیتر در ثانیه، به نسبت آبدهی مناسبی دارد. دمای آب این چشمه 35 درجه سانتیگراد است که به صورت زه کشی از دامنه‌های آتشفشانی منطقه خارج و علاوه بر بهره‌ برداری درمانی از آن، مورد استفاده بخش کشاورزی منطقه نیز می‌باشد. آب چشمه محمد آباد از نوع آب‌های قلیایی است. 

    آبگرم دیمند و گویکان (Dimand&Gavikan):

    در فاصله 100 کیلومتری شمال شرقی شهر جیرفت و در آبادی به همین نام که در قسمت شرقی بخش ساردوییه واقع شده است. آبگرم دیمند و گویکان یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های این منطقه کوهستانی محسوب می‌گردد که در ارتفاع 1530 متری از سطح دریا قرار گرفته است. حرارت73 درجه، آب دهی حدود 10لیتر در ثانیه و حوضچه طبیعی آن در دل سنگ‌های آتشفشانی، این آبگرم قلیایی را از گردشگران فراوانی برخوردار نموده است. آبگرم به صورت جوششی از زمین خارج و در پایین دست، رود خانه کوچکی را به وجود آورده که طراوت خاصی را به منطقه می‌بخشد. این آبگرم دایمی که داغ‌ترین آبگرم استان می‌باشد؛ محل مناسبی برای سرمایه‌گذاری و جذب گردشگران بوده و آنچنان توجهی به آن نشده است.

    آب گرم در گُرج میجان (ِDare Gorje-e-mijan):

    چشمه آبگرم «در گُرج» در 20 کیلومتری شرق شهر جیرفت و در ابتدای دهنه میجان واقع شده است. دهنه میجانب  آب و هوایی متنوع از گرمسیری در بدو ورود گرفته تا کوهستانی و سردسیری در بالادست، در دامنه‌های جبال بارز قرار گرفته است. آب گرم «درگُرج» از نوع چشمه‌های گسلی است و دمایی در حدود 34 درجه سانتیگراد دارا می‌باشد. آب دهی این چشمه 2 لیتر در ثانیه می‌باشد و از کیفیت مناسبی برخوردار است. آب این چشمه جان بخش باغ ها و زمین‌های کشاورزی میجان می‌باشد.

    چشمه آبگرم مُغو (Moghoo):

    این چشمه در 45 کیلومتری غرب شهر جیرفت و در نزدیکی روستای حسین آباد اسفندقه قرار گرفته است. در مسیر جیرفت به اسفندقه از طریق تنگ «سر گز» و در مسیر بافت به اسفندقه  از طریق گدار «مل استر» می‌توان به این آب گرم رسید. در شمال شرقی حسین آباد و پس از گذر از بستر هلیل رود، آبگرم مُغو با 36 درجه سانتیگراد دما، مورد استفاده بیماران پوستی و کسانی که از دردهای استخوان و مفصل رنج می‌برند قرار می‌گیرد.

    چشمه آبگرم انجیر سیاه:

    این چشمه آبگرم در منطقه جبال بارز قرار دارد و در 35 کیلومتری شمال جیرفت در روستایی به همین نام واقع شده است. ارتفاع این چشمه از سطح دریا 1370 متر است و 25 لیتر در ثانیه آبدهی آن دارد که به صورت حرکت در مسیر رودخانه جریان می‌یابد. دمای آب این چشمه 58 درجه سانتیگراد است و به صورت جوشش از دل دامنه‌ها خارج می‌گردد. همچنین از نظر شیمیایی، آب این چشمه از نوع سولفاته می‌باشد که به صورت دایمی جریان دارد. سرنوشت آب این چشمه با سرچشمه‌های رود «شور» جیرفت گره خورده و در نهایت به سمت چاله جازموریان ادامه می‌یابد.

    آب گرم گیشکی (Gishaki):

    این چشمه‌ آبگرم در ارتفاعات اسفندقه و در مسیر بافت به اسفندقه واقع شده است. 1530 متر ارتفاع از سطح دریا، 5 لیتر در ثانیه آب دهی و 40 درجه سانتیگراد دمای آب آن می‌باشد. آبی که از نوع آب های قلیایی است و به صورت جوششی به شکل رودخانه کوچکی در دره‌ای جریان دارد. فاقد ترکیبات، گازها و بخارات مفید می‌باشد؛ اما ترکیبات مضر هم ندارد و با بخار نسبتاً زلال می‌باشد.

    چشمه آبگرم بخش انبار:

    این چشمه در 25 کیلومتری شرق شهر رابر و در منطقه زیبا و ییلاقی سرمشک و در بالادست آبادی برف انبار واقع شده است. دسترسی آن از مسیر روح نواز و پرجاذبه رابر به ساردوییه، با ادامه مسیر در جاده فرعی اشکنو و سر مشک، میسر می‌گردد. این چشمه با ارتفاع 2415 متر از سطح دریا، به گونه‌ای شاید بلندترین چشمه آبگرم استان کرمان محسوب می‌گردد. چشمه‌ای در دل زیبایی‌های منحصر به فرد که با 10 لیتر در ثانیه، آبی نسبتاً زلال را از دامنه‌های آتشفشانی منطقه به خارج می‌جوشاند. آب چشمه برف انبار از نوع آب های سولفاته است و 37 درجه سانتیگراد دما دارد. این چشمه علاوه بر خواص درمانی، مورد استفاده کشاورزان نیز قرار می‌گیرد. 

    آبگرم ده ظهیر(Zahir):

    این چشمه در 22 کیلومتری شمال شرقی شهر رفسنجان و در منطقه‌ای کوهپایه‌ای واقع شده و بین مردمی که از بیماری‌های پوستی و عضلانی رنج می‌برند؛ طرفداران زیادی دارد. دمای آب این چشمه بیش از 50 درجه است. پوشش گیاهی مناسب و زیبای پیرامون آبگرم ده ظهیر، نقطه ای جذاب، به خصوص در تابستان‌های رفسنجان محسوب می‌گردد. این‌ آبگرم هم‌اکنون از میزان آب قابل توجهی برخوردار نمی‌باشد.

    چشمه آب معدنی قاسم آباد:

    این چشمه آب معدنی که از دسته آب‌های کلر و سدیم و سولفات منیزیم سرد می‌باشد؛ در شرق شهر رفسنجان و در فاصله‌ای 6 کیلومتری قرار گرفته است. آب چشمه قاسم آباد در درمان بیماری‌های گوش، حلق و بینی و روماتیسم مؤثر است و همچنین برای تجدید قوا و رفع خستگی تأثیرگذار می‌باشد. در مطالعات تطبیقی محققان، آب این چشمه را مشابه چشمه معدنی «لونلوسوییه» فرانسه خوانده‌اند. چشمه قاسم آباد تقریباً خشک شده است.

    چشمه آب معدنی حسین آباد:

    این چشمه در36  کیلومتری جنوب غربی رفسنجان واقع شده وآب آن به دلیل همراه داشتن گوگرد با ترکیبات کلرور در درمان بیماری‌های روماتیسمی و امراض سیستم تنفسی از جمله بیماری‌های گوش، حلق و بینی تأثیرگذار است. مظهر این چشمه در سردابه ای که پایین‌تر از سطح زمین استقرار دارد. همچنین این آب در بیماری‌های زنان و نیز در درمان امراض مجاری ادراری بی‌تأثیر نیست.

    چشمه آب معدنی داوران:

    از دیگر چشمه‌های رفسنجان چشمه آب معدنی داوران است که در 58 کیلومتری شمال شرقی رفسنجان قرار دارد. اطراف چشمه را شن زار های دوران چهارم زمین‌شناسی فراگرفته اند. مظهر چشمه در دهانة کوه «دره زرد» که در امتداد کوه داوران قرار دارد می‌باشد. آب این چشمه نیز خواص و شرایطی مشابه آب چشمه قاسم آباد دارد. آسان سازی اکسیداسیون و دفع مواد از ته به ویژه اسید اوریک و نیز تأثیر مناسب در دستگاه گوارش، از خواص درمانی این آب است. همچنین استحمام و مصرف خارجی آب این چشمه در کاهش رشد ویروس بیماری‌های لنفاتیک و غددی، بیماری‌های زنان و بیماری‌های عصبی موثر است.

    چشمه آب معدنی رضا آباد:

    این چشمه در67 کیلومتری شمال شهر کرمان، درمحدوده شهرستان زرند و در 6 کیلومتری شمال روستای گزک قرار دارد. منطقه‌ای که پوشیده از رسوبات آبرفتی دوران چهارم زمین‌شناسی می‌باشد. آب این چشمه از دسته آب‌های کلروره سدیک و سولفات کلسیک نیمه گرم است و بیشتر، جهت استحمام و شستشو مورد استفاده قرار می‌گیرد. البته هم ‌اکنون از میزان آب قابل توجهی برخوردار نمی‌باشد.

    چشمه آب معدنی پا چنار:

    در70 کیلومتری شمال شهر کرمان در نزدیکی روستای جَرک از توابع شهرستان زرند، قرار گرفته و آب آن از دسته آب‌های کلوره سدیک و سولفات کلسیک نیم گرم می‌باشد. عمده استفاده این آب در بحث استحمام و شستشو و آرامش‌بخش برای استفاده کنندگان می‌باشد.

    چشمه آب معدنی سنگ:

    روسای سنگ در 40 کیلومتری غرب زرند و در منطقه سیریز واقع شده است. منطقه‌ای کوهستانی در 6 کیلومتری غرب سنگ، میزبان جریان با طراوت چشمه ای است که باعث شگفتی می‌باشد. چرا که منطقه سیریز با شن زارها شناخته می‌شود. اما این بخش کوهستانی روستای سنگ جلوهای دیگر را به رخ می‌کشد. جایی که از دلسنگ‌های سخت آذرین و در پهنه‌ای دره مانند، چشمه‌ای جوشان، جریان ساز طبیعت این نقطه است.

    چشمه آب معدنی گلی آونگ:

    این چشم در شرق شهر سیرجان، در جاده سیرجان به بافت بعد از زیارت پیرغیب به سمت «گلی آونگ» قرار دارد و عشایر چهار گنبد نیز از مسیر ارتفاعات چهار گنبد به سمت زیارت پیرغیب، این چشمه را مورد استفاده قرار می‌دهند. البته هم‌ اکنون به دلیل کم آبی، مورد استفاده آن محدود شده است. خروجی آب از نوع درز شکافی با زهکشی طبیعی است و حرارت آن 24 درجه سانتیگراد می‌باشد.

    چشمه آب معدنی روچون (Roochoon):

    این چشمه که در منطقه پاریز به عنوان آب باد روچون شناخته می‌شود در70 کیلومتری شرق پاریز در بستر رودخانه‌ ای فصلی و در نزدیکی یکی از جاده‌های فرعی کوهستانی منطقه قرار گرفته است. مظهر چشمه از درون سنگ‌های گران و دیوریتی ظاهر می‌شود و رسوبات کوارتزی، اطراف مظهر چشمه را در برگرفته‌اند. دمای آب این چشمه 19درجه سانتیگراد است.

    چشم مدنی ررزون (Rezoon):

     این چشمه که به نام آب باد «رزون» یا «رضوان» شناخته می‌شود در منطقه چهار گنبد سیرجان بین آبادی‌های نوش آباد و گل آباد، در محل یکی از سرچشمه‌های رودخانه تنگوییه قرارگرفته است. مسیر دسترسی این آب باد در محور بردسیر به سیرجان و در حدود کیلومتر 40 این جاده درحوالی گدار «خون سرخ» به سمت چهارگنبد می‌باشد. آب چشمه رزون 24 درجه سانتیگراد دما دارد.

    چشمه آب معدنی رود فرق (Rood Fargh):

    این چشمه در 35 کیلومتری جنوب شرقی عنبر آباد در نزدیکی روستای پرطراوت و دل انگیز رود فرق قرار گرفته است. روستایی که علاوه بر زیبایی‌های خاصی که دارد با آبشار بلند «وُروار» شناخته می‌شود. این چشمه در منطقه، به نام «آب باد رود فرق» خوانده می‌شود و در دهانه‌های سمت چپ روستای رود فرق واقع شده است. دمای آب آن 22 درجه سانتیگراد و از قدرت بالایی در «تراورتن سازی» برخوردار است که از این نظر شباهت‌هایی با چشمه‌های «ابوق بوقو» مرغک و چشمه «آب زردو» نزدیک آبگرم دیمند دارد.

    چشمه آب معدنی چاله گان (پل بهادر آباد):

    این چشمه آبگرم در 30 کیلومتری جنوب، در محل پل بهادر آباد در ابتدای تقاطع رودبار قرار دارد و به صورت جوششی از روزنه‌های سنگی خارج می‌شود. این چشمه آبدهی قابل توجهی ندارد؛ اما جریان آب آن که بیشتر مصرف کشاورزی دارد، بر طراوت این محدوده می‌افزاید. محدوده‌ای که از جنگل‌های گز حاشیه و بستر هلیل رود به وجود آمده است. دمای آب چشمه «چاله گان» 27 درجه سانتیگراد می‌باشد.

    چشمه آب گرم « مرتفع علی» چاه نوروز:

    این چشمه در نزدیکی آبادی«چاه نوروز» از توابع شهرستان قلعه گنج و در سمت راست جاده قلعه گنج به منوجان واقع است. آب این چشمه قلیایی بوده وهدایت الکتریکی (EC) بیش از3000 را دارا می باشد. حرارت آب این چشمه29 درجه بوده و  در کشاورزی، مورد استفاده قرار می گیرد.

    چشمه های آب گرم اختیار آباد  (آب مراد):

    در 14 کیلومتری غرب شهر کرمان و در نزدیکی روستای اختیار آباد، تعداد5 چشمه آب معدنی به نام های: بی بی، جوشن، مرتضی علی، جیوه(سودا) و شراب وجود دارد که از دسته آب های کلورسدیک، سولفات کلسیک ومنزیم می باشند. بر اساس نتایج مطالعات انجام گرفته، آب این چشمه را مشابه آب معدنی «یندربرون له» بن فرانسه دانسته اند. در حال حاضر این چشمه ها در محدوده ای نظامی واقع شده است.

    چشمه های آب معدنی حوض نو(Hoz-e-now):

    این چشمه ها در شمال شرقی کرمان واقع شده اند. محلی که رسوبات آبرفتی دوران چهارم زمین شناسی، اطرافآن را فرا گرفته است. آب این چشمه ها از دسته آب های سولفاته سدیک و کلوره کلسیک می باشد و در درمان بیماری های دستگاه تنفسی از قبیل تورم گلو تاثیر گذار است.

    چشمه حسین آباد راین:

    این چشمه آب گرم که از دسته آب های بی کربنات سدیک می باشد؛ در 33 کیلومتری شمال غرب راین قرار گرفته است. آب این چشمه در درمان بیماری های سیستم گوارش و کبدی تاثیر مطلوب دارد.

    چشمه آب معدنی گزک (Gazk):

    این چشمه نیز در شمال غرب راین با فاصله حدود 10 کیلومتر قرار دارد. دمای آب این چشمه 27 درجه می باشد. برای تسکین دردها، تجدید قوا و نیز کسب آرامش و رفع فشارهای عصبی می توان در این چشمه آب تنی نمود.

    چشمه معدنی غرغرو (Ghorghoroo):

    این چشمه، در 40 کیلومتری جنوب شهر راین و در مسیر رودخانه های جاری از جبهه جنوب شرقی قله هزار قرار دارد. این منطقه پوشیده از رسوبات کویری و در برگیرنده املاح نمکی قبل توجهی است. چشمه غرغره از دسته آبهای کلروره سدیک و بی کربنات کلسیک سنگین می باشد. آب این چشمه در درمان خارجی بیماریهای لنفاوی، پوستی، روماتیسمی، راشیتیسم و نیز بیماری های زنانه موثر است. به گفته محققان شباهت های فراوانی بین چشمه  آب معدنی غرغره وآب معدنی «اویاژایزر» فرانسه وجود دارد. البته هم اکنون از میزان آب قابل توجه ای برخوردار نمی باشد .

    آب گرم بیشه:

    در 24 کیلومتری شمال شرق شهر کرمان و در قسمت شمالی بخش شهداد جایی در حاشیه رود درختنگان به سمت روستای بیشه واقع است. ارتفاع این آبگرم از سطح دریا1020 متر می ­باشد و از سنگ ­های آهکی خارج می گردد. دمای آب آن حدود 37 درجه سانتیگراد است. خروجی آن به صورت زهکش بوده و در تمام طول سال جریان دارد. آب نسبتا زلال این آبگرم از دسته آب های قلیایی می باشد و مورد شرب و استحمام قرار می گیرد.

    چشمه آب گرم جوشان (Joushan):

    بزرگ ترین و مشهورترین چشمه آب معدنی استان کرمان، درفاصله 55 کیلومتری جنوب شرق شهرکرمان و درارتفاعات جنوبی ییلاق زیبای سیرچ واقع شده است. این چشمه در بخش شمالی روستای جوشان و از توابع گلباف می باشد. به دلیل نزدیکی به مرکز استان، خواص درمانی، وجود چشم اندازهای جذاب و شرایط آب و هوایی مناسب، این چشمه را به یکی از بزرگترین مراکز آب درمانی در جنوب شرق کشور تبدیل نموده است. اگر چه امکانات و زیر ساخت های آن هنوز در حد شایسته فراهم نیامده؛ اما توجه به این آب ارزشمند، هر ساله جدی تر شده و می توان آینده مناسبی را برای آن تصور نمود.

    این چشمه در ارتفاع1545 متری از سطح دریا قرار دارد و دمای آب آن 45 درجه سانتیگراد می باشد که جزء آب های داغ محسوب می گردد. آب گرم جوشان 15 لیتر در ثانیه آب دهی دارد که به صورت جوششی از دل سنگ های آهکی خارج می گردد. آب آن سولفاته و دایمی است که پس از گردش در استخرها به صورت رودی در دره های شرقی و جنوب شرقی جاری می گردد و همین امر باعث به وجود آمدن جلوه های زیبایی در دره های پایین دست آب گرم شده است.

    این آب در مسیر خود باغ های کشاورزی را سیراب می سازد. هرساله ده ها هزار نفر به جهت بهبود شرایط جسمانی، روحی و گردش و تفریح، سفر به این آب گرم را هدف قرار می دهند، به خصوص از زمانی که استخرهای مجزا و شرایط بهداشتی آن بهتر شده است.

    آبگرم جوشان در درمان بسیاری از بیماری ها مانند: امراض سیستم گردش خون، بیماریهای دستگاه ادراری، بیماری های متابولیسمی مثل روماتیسم، دیابت و بیماری های کبدی موثر است و تجدید قوا ورفع خستگی از دیگر محصولات این آب گرم می باشد. در این محدوده چشمه های دیگری چون بغرا، به خاتون و حوض آبادنی قرار دارند.

    چشمه آب گرم حُرمک:

    در حاشیه غربی کویر لوت و در40 کیلومتری جنوب شرقی شهر گلباف، حوضچه آب گرم این روستا را درختان نخل بلند قامت فرا گرفته اند. نقطه ای که طرفداران زیادی در این روستا دارد. آب این چشمه بیش از 40 درجه دما داشته و از نوع آب های سیلیسی می باشد. رفع عوارض امراض زنانه، نقرض و روماتیسم، عمده ترین نیت کسانی است که درمان خود را در این آب می بینند. همچنین در کنار آب درمانی، تفریح و آب تنی نیز دراین حوضچه، هدف دیگری است که همواره نشاط را برای گردشگران و ساکنان حرمک به همراه دارد. این چشمه با حدود 50 لیتر در ثانیه آبدهی، جریان مناسبی را رقم می زند. در این روستای کویری، وجود آبشار نیز، جلوه های حضور آب را جان دیگری می بخشد. شهر گلباف در110 کیلومتری جنوب شرق کرمان قرار دارد.

    چشمه آب معدنی سلطان حسن شاه:

    در مسیر جاده گلباف–سعید آباد و سلطان حسن شاه، چشمه ای از شکاف سنگ های آهکی خارج می شود که مظهر آن تا شهر گلباف حدود 30 کیلومتر فاصله دارد. چشمه سلطان حسن شاه از نوع گسلی است. در این نقطه چند چشمه در کنار یکدیگر وجود دارد که آبدهی آنها در مجموع به 14 لیتر در ثانیه می رسد. آب از نوع مختلط می باشد و دمای آن 14 درجه سانتیگراد است.

    چشمه آب گرم تنگ آشوبیه (آبشو) (Tang- e – Ashoobiyeh):

    این چشمه در شمال غرب فریاب و در فاصله حدود30 کیلومتری این شهر، در نقطه ای بین روستاهای موردان  و آبشو قرار دارد که مسافران مسیر سوغان به تنگ آبشو نیز به آن دسترسی دارند. تنگه هایی پوشیده از نخلستان های زیبا با چشم اندازهای متنوع و دل انگیز که میزبان گردشگران فراوانی هستند. این چشمه نیمه گرم 5/33 درجه حرارتدارد و مصرف اصلی آن علاوه بر استحمام در کشاورزی منطقه می باشد.

    چشمه آّب معدنی باب تنگل (Babtangal):

    این چشمه در بخش های شمالی استان کرمان و در مسیر کوهبنان به زرند، در روستایی به همین نام در شهرستان کوهبنان واقع شده است. این چشمه گسلی 28 درجه سانتیگراد دما را در آب خود دارد. آب این چشمه در بستر دره ای جریان می یابد و در نهایت بخشی از نیاز آب کشاورزی باب تنگل را برطرف می نماید. از نظر کیفیت هدایت الکتریکی (EC) با1500میکروموس، تقریبا شرایط نامساعدی دارد.

    چشمه آب معدنی خانقاه (Khaneghah):

    چشمه خانقاه در قسمت شمال شرقی شهر کوهبان در دامنه کوه خانقاه و در پارک خواجه خضر این شهر واقع شده است. مظهر آن، درون قنات سر پوشیده ای قرار دارد. آب این چشمه 27 درجه سانتیگراد دما دارد و به دلیل کیفیت پایین، بیشتر مورد استفاده فضای سبز و باغات قرار می گیرد. جزء چشمه های نیمه آب گرم محسوب می گردد و با آبدهی 10 لیتری در ثانیه جریان دایمی دارد. این چشمه از نوع گسلی است وآب آن سولفات فراوانی دارا می باشد.

    چشمه آب گرم روضه اِرم (Rowzeh- e-Eram):

    این چشمه آب گرم که دمای آب آن 32 درجه سانتیگراد است که در دامنه ارتفاعات سمت راست جاده پاقلعه به جغین قرار دارد. مورد مصرف آب این چشمه که تاثیر زیادی در سرسبزی و طراوت منطقه گذارده؛ علاوه برای ستحمام و شرب، در کشاورزی نیز می باشد.

    چشمه آب معدنی بی بی:

    این چشمه که در 15 کیلومتری جنوب شهر منوجان واقع شده و به نام «آب باد» شناخته می شود. دمای این چشمه حدود5/27 درجه است و میان انبوه درختان نخل این بخش از جنوب استان قرار دارد که در بین مردم منطقه بسیار مورد توجه است. به دلیل نبود امکانات لازم و عدم سرمایه گذاری در این منطقه، بهره برداری لازم از این آبگرم به عمل نمی آید. این چشمه با توجه به حضور فراوان مردم در طول سال و فاصله نه چندان زیادی که با منوجان دارد، فرصت مناسبی برای سرمایه گذاری محسوب می گردد و می تواند به عنوان یک عامل تاثیر گذار در توسعه این منطقه مورد توجه قرار گیرد.

    فصل پنجم: دریاچه های استان کرمان:

    اگر چه استان کرمان از نظر وجود آب های سطحی، مورد توجه نیست؛ اما با این حال در گوشه و کنار استان، شاهد انباشت آب، چه به صورت کویرهای نمک و چه به صورت تجمع آب شیرین در پشت سدها و یا در بندهای خاکی می باشیم که خود جاذبه ای با ویژگی های خاص، برای طبیعت دوستان محسوب می گردد. در نقاط جنوبی استان، با فاصله نه چندان زیاد، به سواحل نیلگون خلیج فارس می رسیم. سد سیرجان که با طول  تاجی در حدود1100 متر و ارتفاع 17 متر، در 35 کیلومتری شمال شرقی سیرجان، زلال   گستردهای از آب را به نمایش می گذارد و یا سدهایی چون «نسا» در بم، «صفا» در بافت، «قدرونی» در زرند،«شیرین رود» در راور و یا بندهای خاکی دیدنی چون بند گوغر و کبوترخان که در فصول مهاجرت، میزبان پرندگان زیادی می باشند؛ هر کدام جاذبه طبیعی و گردشگری استان محسوب می گردد.

    دریاچه جفتان (Joftan):

    این دریاچه که بر اثر ریزش کوه در سال1360 به وجود آمده، در یکی از دره های شرقی قله جفتان در نزدیکی روستای کشیتوییه (75 کیلومتری مسیر کرمان= شهداد) واقع شده است. دریاچه ایزی با که حدود ده میلیون متر مکعب آب شیرین را در بستر خود نگهداری می کند.

    دریاچه حلبی ساز:

    در 18کیلومتری جاده بردسیر- سیرجان، رودخانه زیبایی وجود دارد که در سمت راست این جاده با اختلاف ارتفاعی نه چندان زیاد، پوشش جنگلی و آبادی های نزدیک به یکدیگر را به وجود آورده است. آبادی هایی مانند ماهونک و محمودآباد که جزء مقاصد مهم طبیعت دوستان در این مسیر محسوب می گردند. با فاصله ای حدود4 کیلومتر از جاده اصلی و در بخش شرقی روستای محمود آباد، حجم قابل توجه ای آب، پشت دیواره ای بند «شهید موسی پور» گرد آمده است. از این بند به عنوان دریاچه حلبی ساز نام می برند. دریاچه ای که در بین ماهیگران طرفداران زیادی دارد و هر ساله در فصل بهار قلاب های فراوانی در ساحل آن به ماهیگیری مشغول هستند. این دریاچه در دهه های گذشته و پیش از ساخته شدن سد، مورد استفاده کوره های آجر پزی و کشاورزی قرار می گرفته و آن را به میرزا غلامعلی خان حاکم خبیص (شهداد) نسبت می دهند.

    دریاچه سد جیرفت:

    بزرگترین و پر حجم ترین دریاچه استان کرمان در40 کیلومتری شمال غربی جیرفت و در تنگه «نراب» پشت دیواره بتنی 133 متری سد جیرفت به وجود آمده است. سالانه به طور متوسط بیش از 400 میلیون متر مکعب آب وارد این دریاچه می گردد و بزرگترین تجمع آب شیرین در استان کرمان را شامل می شود. مسیر پایین دست سد را دره های عمیقی به گودی250 متر با دیواره های بلند سنگی و هراس انگیز در برگرفته اند که جریان هلیل رود را هدایت می کنند. همچنین دیدن دریچه سد جیرفت که با شدت فراوان آب را از دل دیواره بلند و بتنی به اعماق دره پرتاب می کند، فراموش نشدنی است. در برخی سال ها امکان صید انبوه ماهی نیز دردریاچه سد وجود دارد. برخی دره های عمیق و سنگی زیر سد بی شباهت به دره های پارک ملی «گرندکنیون» آمریکا نیستند.

    دریاچه سد خاکی لاله زار:

    یکی از پربیننده ترین دریاچه های مصنوعی استان کرمان، بند خاکی لاله زار است که در بخش شمالی لاله زار و بر روی رودخانه آن بسته شده است. سایت گردشگری لاله زار نیز در چمنزارهای پایین دست این دریاچه کوچک، شکل گرفته وهرساله ده ها هزارنفر، از راه های دور و نزدیک در دامن زیبایی های این نقطه به تفریح می پردازند.

    بیشتر اطراف این بند خاکی که رنگ آبی زیبایی دارد؛ پوشیده از چمنزار بوده و در بخش شمالی آن و در حاشیه رودخانه قدم زدن در میان پونه زارهای و سطح سبز چمن ها و خروش آب در لا به لای سنگ ها، فضای زیبایی را در ذهن هر گردشگری بر جای می­ گذارد. وجود قله های بلند در اطراف، از جمله قله لاله زار بر زیبایی این منطقه افزوده است. همچنین تماشای مزارع گل سرخ در طول مسیر، تجربه ای جالب توجه است.

    دریاچه شور جوادیه نوق:

    در شمال شهرستان رفسنجان و در منطقه جوادیه نوق، جایی در نزدیکی روستای «نوروز آباد» و در مسیر رود شور، دریاچه نسبتا وسیعی با هدف پرورش نوعی تک سلولی (پلانگتون) جهت خوراک میگو، شکل گرفته است. این دریاچه که از درصد شوری و نمک بسیار بالایی برخوردار است؛ بیش از 2500 متر طول و عرض آن از500 تا 900 متر متغیر است. عمق این دریاچه در نقاط مختلف آن متفاوت است و از 1 تا5 متر تغییر می کند و به همین دلیل قایق سواری در این سطح وسیع، از جذابیت خاصی برخوردار است. در حاشیه و اطراف این دریاچه به دلیل شوری خاک پوشش گیاهی متراکمی وجود ندارد؛ اما در نقاطی می توان وجود شور گزها و نیزارها را دید. در فصل مهاجرت پرندگان، این دریاچه میزبان انواعی از گونه های پرنده از جمله لک لک، مرغابی و مرغ غواص می باشد. این دریاچه حدود 20 کیلومتر از جوادیه فاصله دارد.    

    دریاچه نمک استبرق(Estabregh):

    این دریاچه بیش از 200 سال است خشک شده  و در 16 کیلومتری جنوب شهربابک، در محدوده روستای استبرق قرار گرفته است و جالب آنکه در فاصله 2 کیلومتری آن آب شیرین و گوارا، تفاوتی جالب را برای گردشگران رقم می زند. به نظر می رسد این دریاچه ادامه ناپیوسته کفه نمک سیرجان باشد.

    هامون جازموریان (Hamon – e – Jazmoryan):

    بین کوه های مکران و شاهسواران و به عبارتی بین رشته کوه های جبال بارز در شمال و بشاگرد در جنوب قرار دارد. جازموریان، نامی است که تحت تاثیر گویش محلی جنوب استان در منطقه بلوچستان حاصل آمده و بر گرفته از پوشش گیاهی غالب منطقه است که در بین مردم به آنها «جاز» گفته می شود و انبوهی و کثرت آن را «موریان» می­ گویند. جازموریان تداعی کننده این پوشش غالب و وسیع می باشد. این فرو نشست زمین ساختی جوان 300  متر از سطح دریا ارتفاع دارد و محدوده آبگیر کامل دریاچه در مواقع پر آبی 3300 کیلومتر و درسال های کم آبی به 2500 کیلومتر و کمتراز آن تقلیل می یابد. هلیل رود که از ارتفاعات مرکزی استان سرچشمه می گیرد و نیز رود بمپور بلوچستان، اصلی ترین سازنده ها و حیات بخش این هامون می باشند.

     جالب توجه است که در گذشته، این دو رود به دریای عمان می ریختند؛ اما پس از اینکه در دوره های اخیر زمین شناسی، هامون جازموریان مسدود شد؛ این محدوده، میزبان جریان های آب این دو رود گردید.

     برخلاف دیگر هامون های بسته درونی کشور، خاک هامون جازموریان چندان شور نیست و زمین آن از قلوه سنگ ها و لایه های شنی و آهکی تشکیل شده وآب آن شوری کمی دارد و این به دلیل وجود زه کش طبیعی این چاله  می باشد. این هامون اغلب به صورت باتلاق و کفه های نمکی و رسی خود را نشان می دهد. اما در فصول پر باران، در وسط آن آب نمایان می گردد . بخشی از این هامون در استان سیستان و بلوچستان قرار می­ گیرد.

    کفه نمک سیرجان:

    در بخش غربی شهر سیرجان، نمک دشت های اطراف، طی سالیان زیاد به همراه جریان آب های سطحی، دریاچه ای اشباع از نمک را حاصل آورده است که نزدیک به50 هزار هکتار مساحت دارد. در فصول زمستان و بهار، به دلیل ریزش باران و آبگیری دریاچه، بخش هایی از آن زیر پوشش آب قرار می گیرد که جلوه های زیبایی، تحت تاثیر لایه ای بزرگ نمک و در وسعتی قابل توجه، به وجود می آید. همچنین سطح سفید این دریاچه در شب های مهتابی، بازتاب و پراکنش نور منحصر به فردی را به نمایش می گذارد.

    فصل ششم:غارهای استان کرمان:

    غار (اشکفت) (Eshkaft-e-Lashkorpgoo):

    این غار درشمال غربی روستای شگفت میمند در روستای لاشکورگو، حدود2 کیلومتری شمال غرب روستای شگفت میمند واقع و به نام اشکفت لاشکور، شناخته می شود. ارتفاع آن 20 متر وعمقی در حدود50 متر دارد. قطر دهانه این غار 100 متر وارتفاع آن از سطح دریا 2437 متر می باشد. وجود سنگ نوشته های زیبای رنگی در داخل اشکفت، حکایت از اهمیت و ارزش های مذهبی و اعتقادی مردم در ادوار گذشته دارد. به نظر میرسد با توجه به قطر آن، فراخ ترین طاق یا دهانه در کوه های ایران را دارا باشد

    غار اودرج  (Ouderj):

    این غار در فاصله 32 کیلومتری شمال غرب رفسنجان و در نزدیکی روستای داوران قرار گرفته است. دارای دو دهلیز به ارتفاع 15و5 متر می باشد. به دلیل شیب دیواره ها، بازدید از آن نیازمند استفاده از ابزار فنی می باشد. پدیده ای زیبا که برای دسترسی به آن، مسیر نه چندان سختی را باید طی نمود.

    موقعیت جغرافیایی غار اودرج:

    طول جغرافیایی           59ً. 54 10َ 56  

    عرض جغرافیایی        08. 43ً 38 30

    غار یخ نیا  (Yakh-e-Niya):

    غار یخ در قسمت جنوبی کوه  جوپار واقع شده است. به دلیل اینکه در گذشته کاربری مسکونی داشته دهانه بزرگ این غار با استفاده از سنگ و ساروج سنگ چینی شده و به اندازه حدود5/2 برابر قامت انسان معمولی، باز گذاشته شده است. در داخل این غار اتاقی وجود دارد که داخل آن گچ کاری هایی دیده می شود / چشمه کوچکی که در انتهای غار وجود دارد؛ طراوت خاصی به این غار بخشیده است.

    موقعیت جغرافیایی غار یخ نیا:

    طول          15ً. 03 11َ 57  

    عرض        44َ. 44 53َ 29

    غار جفریز (Jafriz):

    این غار آهکی که به نام غار «چشم سبز» نیز شناخته می شود؛ در روستای جفریز از توابع گوغر در 52 کیلومتری بافت قرار گرفته است. غار جفریز با فاصله حدود یک کیلومتر در لابه لای پوشش جنگلی دامنه غربی جاده گوغر واقع می شود. دهانه غار10 متر ارتفاع دارد و به صورت شیاری سنگی و باریک نمایان می گردد که با سنگ های عظیم و پر حجمی پر شده، همین امر نورد غار را مشکل ساخته است. ورود به این غار نیازمند تجهیزات و امکانات فنی می باشد. در بخش های داخلی غار چندین دالان با قندیل های آویزان، فضای جذاب و هیجان آوری را پدید آورده است. به دلیل کاوش های محدود، اطلاعات زیادی از بخش های انتهایی این غار موجود نیست. هوای خنک و مرطوب داخل غار، وجود جریان های آب را در نقاطی از غار جفریز مسجل می سازد.

    موقعیت جغرافیایی:

    طول          95ً. 08 28َ 56            

    عرض       46. 52ً 28َ 29

     

    غار طُرنگ (Torang):

    در 70 کیلومتری جنوب شهر بافت، غار بزرگ طرنگ که از دسته غارهای آهکی می باشد؛ به عنوان یکی از زیباترین غارهای استان کرمان با تالارها و راهروهای زیبا ونیز حوضچه آب جاری که در انتهای آن قرار دارد؛ مقصدی است برای علاقمندان به غارنوردی و ماجراجویی در طبیعت. اگر چه ارتفاعات طرنگ پوشیده از انبوه درختان است و بر دهانه غار نیز درخت بزرگی روییده؛ اما این غار از داخل روستای طرنگ به خوبی دیده می شود. برای ورود به این غار بایستی با اصول اولیه فرود و صعود آشنا بود و بهره گیری از ابزار در مسیر حرکت الزامی است. با توجه به اینکه کوه یاران و غارنوردان هیات کوهنوردی استان، مسیر را فلش گذاری نموده اند، نورد این غار راحت تر شده است. در طی پیمایش غار طرنگ، چند مرحله فرود، حرکت در تالار بزرگ، گذر از تالار خفاش ها که جعمیت قابل توجهی خفاش بر سقف آن آویزان است، دیدن آستالاگمیت های خوش ترکیب و نیز وجود برکه و رود کوچک که30 متر نسبت به پایین تر است، نورد دهانه غار ماجراجویانه ای را به همراه خواهد داشت.

    غار شب پره (Shabpareh):

    این غار که نام آن از خفاش گرفته شده؛ در ارتفاعات شرقی رشته کوه خَبر ودر دره پردرخت «شب پره» واقع شده است و برای رسیدن به آن بایستی این منطقه جنگلی را به درستی پیمود که بر همین اساس چون دیگر نقاط جنگلی منطقه خَبر، نیازمند بلد محلی می باشد. دهانه غارشب پره حدود40 متر ارتفاع و 20 متر پهنا دارد. این غار از عمق چندانی برخوردار نیست و انتهای آن از بیرون مشخص می گردد. در داخل تالار بزرگ این غار، چاهی وجود دارد که با سنگ مسدود شده است. به نظر می رسد غار شب پره در گذشته مورد بهر برداری قرار می گرفته و سنگ های داخل آن ارزش ذوب داشته اند.

    غارهای جوادیه فلاح:

    در حدود100 کیلومتری شمال رفسنجان و در ارتفاعات شمال شرقی جوادیه در منطقه نو، تعداد پنج دهنه غار با اشکال متفاوت وجود دارد. آن گونه که از شواهد بر می آید این غارها حفره هایی بوده اند که با دخالت انسان به شکل فعلی و در اندازه های مختلف مورد بهره برداری قرار گرفته اند. عمق این غارها نیز متفاوت بوده و کمترین آنها 15متر و عمیق ترین آنها 200 متر می باشند. این غارها در 5 کیلومتری روستای بهرمان واقع شده اند.

    چاه دریا  (عمیق ترین چاه طبیعی ایران):

    یکی از پدیده های نادر طبیعت استان که در22 کیلومتری شمال شرقی رفسنجان قرار دارد «چاه دریا» است. حفره ای عظیم در نزدیکی روستای اودرج و در دل دشت. چاهی و یا چاله ای بزرگ به عمق100 متر که دهانه آن 40 متر طول و20 متر عرض دارد. چاه دریا عظمتی در میان وسعت دشت هاست که دیدن آن، دلهره، تامل و خاطره را برای هر بیننده به همراه خواهد داشت. براساس پژوهش های مهندسین و زمین شناسی که در اوسط دهه 40 انجام شد؛ قطر این حفره را در عمق 80 متری نزدیک به 500 متر اندازه گرفته اند. همچنین آب «چاه دریا» که در عمق آن ماهی هایی به طول 30 سانتی متر وجود دارد؛ به سمت قناتی به نام قنات جلال آباد در حرکت است.

    اشکفت یا غار ایوب (بزرگترین دهانه غارهای ایران):

    این غار که از آن به عنوان یک عظمت در غارهای ایران نام برده می شود؛ با دهانه ای نیمه بیضی شکل به قطر 80 و ارتفاع 60 متر، خمیازهای جاودان در دل کوه ایوب منطقه دهج در92 کیلومتری شمال شهربابک می باشد. با توجه به اینکه دهانه این غار از دهانه غار رود افشان کازرون بزرگتر است؛ می توان از آن به عنوان فراخ ترین دهانه غارهای ایران نام برد. اگرچه رفت و آمد گردشگران به این غار بیشتر جنبه اعتقادی دارد؛ اما عظمت و شکوه این پدیده طبیعی، جذابیت طبیعت این بخش از استان را افزایش داده است.

     در بررسی های باستان شناختی آثار معماری مربوط به دوره ساسانی در بخش هایی از این غار به دست آمده است. این غاردر فهرست میراث ملی به ثبت رسیده و درسالیان اخیر،جهت رفاه گردشگران درنزدیکی آن فراهم آمده است. این دهانه به همراه دهانه اشکفت لاشکورگو، درمیمند نمونه ای ازباعظمت ترین پدیده ها در کوه های ایران است.

    غار میرزا:

    غار میرزا بزرگ ترین و تازه ترین غار شناسایی شده استان می باشد که در سال1378 توسط کمیته امداد و نجات کوهستان استان کرمان شناسایی و مورد کاوش قرار گرفت. این غار در فاصله 32 کیلومتری شمال شرقی شهر رفسنجان، در محدوده روستای داوران واقع شده است. برای رسیدن به این غار بایستی مسیر رفسنجان به زرند را طی نماییم تا در روستای کوچکی به نام پل در محدوده ارتفاعات داوران) به آن دست یابیم. در دیواره های بلند ارتفاعات مشرف براین آبادی کوچک، نقطه ای که چند درخت را دور هم جمع نموده مشاهده می شود. دهانه غار پشت این لکه سبز قرار گرفته و وجود چشمه آب کوچک و چشم اندازهای زیبای طبیعت، در مسیر رسیدن به غار جلوه های این سفر را افزایش می دهد. غار میرزا در ارتفاع 2342 متری واقع شده و با توجه به اینکه از نظر فنی درجه سختی بالایی دارد؛ لذا کاوش آن نیازمند آشنایی با تکنیک های فرود و صعود و نحوه به کارگیری ابزار و استفاده از کارگاه می باشد و برای غارنوردی، نیازمند ابزار و لوازمی چون هد لامپ، تونیک، کارابین، هشت فرود، حداقل 60 متر طناب و غیره می باشد. این غار دارای 8 تالار اصلی و4 تالار فرعی است که طول تالارها در جمع 800 متر است. در بخش های مختلف این غار فرودهای معلق، تجربه ای بی نظیر را برای غارنورد به همراه دارد. به خصوص فرودهایی که در فضاهای بزرگ انجام می پذیرد. در انتهای تالار شمالی، وجود برکه آب زلال و شفافی با وسعتی در حدود 250 متر مکعب، طراوتی خاص به این پهنه تاریک و هیجان انگیز می بخشد. همچنین وجود فسیل جانوری وحشی در تالار غربی از موارد جالب و شگفت انگیز این غار محسوب می گردد.

    غار جواران(Javaran):

    روستای جواران در 10 کیلومتری شرق رابر و با فاصله ای4 کیلومتری در سمت چپ جاده رابر–جیرفت واقع شده است. آب زلال چشمه سارها، باغ های گردو، استخرهای آب و چشم اندازهای این منطقه چون درهای لبریز از زیبایی است. در دیواره های کوه مشرف بر جواران که دامنه های غربی کوه «تنگ» را شامل می شوند؛ دهانه بزرگ غاری خودنمایی می کند و کاوش آن هر چند کوتاه، حسی خاص، توام با دلهره و هیجان را حاصل می آورد.

    غار تخته بنه:

    این غار در نزدیکی معدن پلنگی در جوار روستای بلورد سیرجان واقع شده و برای رسیدن به آن نیازمند به راهنما می باشد. این غار در میان تپه ها و کوه های منطقه چهار گنبد قرار گرفته که یکی از پربرف ترین مناطق در زمستان و سرسبزترین مناطق در تابستان می باشد. ابتدای غار با شیب30 درجه به طرف پایین می رود و دارای تالار بزرگی به طول 50 متر است. پس از آن، غار مذکو دارای انشعاباتی است که هریک در نوع خود جالب توجه می باشند. کاوش این غار که جزو چهار غار بزرگ استان کرمان است؛ غار نوردی دلپذیر و هیجان انگیز را به همراه دارد. با توجه به اینکه از کشف این غار توسط هیئت های کرمان- بردسیر، کمتر از4 سال می گذرد؛ هنوز کاوش و بررسی های دقیقی بر روی انشعابات آن صورت نگرفته است. یادآوری می شود که در سطح استان با توجه به پراکندگی ارتفاعات و شرایط مناسب غارهای دیگری همچون: شعیب، دلفارد (جیرفت)- دهبکری(بم) دیده می شوند و امکان وجود غارها با عظمت شناسایی نشده ایی، وجود دارد. 

    فصل هفتم: درختان تاریخی استان کرمان:

    استان کرمان به واسطه شرایط خاص توپوگرافی و تنوع آب و هوایی وجود درختان مختلف را در گوشه و کنار خود رقم زده است که جلوه این ارزش ها را می توان در مناطق جنگلی یا به صورت تک درختان تنومند و با صلابت به تماشا نشست. آنچه که به نام درختان تاریخی از آنها یاد می شود؛ شکوه خاصی را رقم می زنند که از جایگاه والایی برخوردارند. در این بخش سعی کردیم گوشه ای از حضور وسیع این تنومندان را به علاقمندان معرفی نماییم. درختان با عظمتی که نسل به نسل مردمان این سرزمین، در سایه سار آنها نشست و برخواست نموده اند و این سیر همچنان ادامه دارد. بی شک تعداد این درختان بیشتر از آنچه است که ذکر می شود. اما متاسفانه به دلیل پراکندگی بیش از حد آنها و پهناوری استان کرمان و نیز عدم انجام مطالعات مناسب در این زمینه، بخش زیادی از این ارزش های تاریخی از نظر پنهان مانده اند که امید می رود معرفی درختان تاریخی، آغازی باشد برای نگاهی جدی تر به این بخش از طبیعت استان، تا در کنارشناسایی و معرفی آنها، تمهیدات مناسبی برای حفاظت و نگهداری از این مواریث طبیعی، مد نظر قرار گیرد.

    درخت گردوی آواسک (Avask):

    شهرستان بافت به دلیل شرایط مساعد آب و هوایی و نیز ارتفاع و قرار گرفتن در منطقه پر باران استان، از پوشش گیاهی قابل توجه ای بهره مند است و در زمینه تولید محصولات باغی از جایگاه ویژه­ای در سطح کشور برخوردار می باشد که به طور مثال محصول گردوی باغ­ های این شهرستان چه از نظر کمی و چه از نظر کیفی، شرایط مناسبی در بازار کشور دارد و صادرات آن نیز مد نظر است و این، حاصل باغ­های قدیمی و درختان پیشینه­ دار این خاک می باشد. درختان گردوی کهنسال در سطح این شهرستان حضور شایسته ای دارند. یکی از درختان کهنسال این شهرستان، درخت گردوی آواسک می­ باشد. این گردوی کهنسال که یادگار دوران دور است، در روستای آواسک از توابع بُندر گوغر قرار دارد و به صورت مجموعه­ ای از درختان گردو می باشد. عمر این گردو که 1000 سال عنوان می گردد، خاطرات قرن­ ها و دوره­ های مختلفی را به همراه دارد و این بار عظیم، در شکوه و جلال این درخت محسوس است. وضعیت ظاهری این درخت سالم می باشد و پیری و کهنسالی، خالی شدن بخش هایی از تنه درخت را باعث شده است.

    درخت چنار بزنجان (Bezenjan):

    چناری با قامت بلند و عمری دراز در بخش جنوبی شهر بزنجان که بر سر راه بافت به رابر از دیرباز، نشان و سمبل ارزشمندی از خلقت بوده و چون هدیه­ ای از طرف طبیعت به نسل های مردم منطقه تقدیم شده است. این چنار عمری بالغ بر 800 سال دارد و پوکی تنه در اثر سوختگی، شکاف بزرگی را در این درخت به وجود آورده، آنقدر که یک فرد معمولی به سختی می تواند دست­ هایش را به دو دیواره آن برساند.

    درخت چنار شاه ولایت:

    این چنار با عظمت در منطقه خَبر و در روستای ییلاقی و خوش آب و هوای شاه ولایت، در حدود 65 کیلومتری جنوب بافت قرار دارد. محوطه این درخت کهنسال محلی است برای رفت وآمد بسیاری از گردشگران و طبیعت دوستان به خصوص در نیمه اول سال که در کنار گردش و تفریح بخشی از اعتقادات خود را نیز رقم می زنند.

    درخت چنار طرنگ:

    در 70 کیلومتری جنوب بافت ودرروستایی که غار شگفت انگیز آن شهرت بسیاری دارد چنار کهنسال وارزشمندی  برجلوه های روستای طرنگ افزوده است. این درخت در بخش شرقی روستا و در مسیر غار طرنگ قرار دارد.

    درخت گردو دره کار (Darehkar):

    گردو دره کار یکی از مشهورترین درختان بخش مرکزی استان می باشد که در روستای دره کار واقع در 10 کیلومتری شمال رابر قرار دارد. این گردو از اجتماع هفت درخت تشکیل شده و مجموعه با عظمتی را حاصل آورده است. سن این درخت 300 سال تخمین زده شده و حجم وسیعی از تنه و شاخ و برگ این مجموعه، هر بیننده ای را تحت تاثیر قرار می دهد. این درخت، به نسبت از وضعیت خوبی برخوردار است؛ اما بخشی از تنه آن در اثر سوختگی آسیب دیده و پوک شده است.

    درخت چنار چشمه عروس:

    در دل روستای زیبای چشمه عروس، در همسایگی شهر رابر، درخت چنار با عظمتی وجود دارد که برای طی نمودن محیط آن حداقل بایستی50 قدم برداشت. این درخت در کنار خود، چنار جوان تری دارد که فاصله بین آنها را خط باریک خیابان خاکی روستا در برگرفته است. پای این درخت را انبوه پا جوش ها پوشیده و تنه آن بر اثر سوختگی، پوکی گستردهای را به نمایش گذارده است. عمر این درخت حداقل به 1000 سال می رسد.

    درختان گردوی جم (Jam):

    در ارتفاعات شرقی بخش رابر و در دامنه قله سرمشک، مجموعه ای کهنسال و وسیع از درختان گردو حجم قابل توجهی از روستای زیبای «پاتکین» را تحت سیطره خود در آورده اند. این گردوها که به نام گردوهای «جم» شناخته می شوند؛ به صورت افقی بر دل خاک زانو انداخته و فضای جالبی را حاصل آورده­اند. سی تقریبی این گردوها 400 سال تخمین زده می شود.

    درختان گردوی بندر هنزا (Bondar-e-Hanza):

    بندر هنزا از دیگر مناطق ییلاقی و دل انگیز استان کرمان است که در 50 کیلومتری شرق شهر رابر قرار دارد. جان و تن این منطقه را عظمت و شکوه درختان کهنسال گردو در بر گرفته و باغ های وسیع، حاشیه رودخانه زیبای بندر هنزا را جلوهای کم نظیر بخشیده اند. درختانی که برخی به راحتی500 سال را طی نموده و حجم گسترده تنه و شاخه و برگ های آنها، هر نگاهی را به تامل وا می دارند. قبل از بندر هنزا در روستای هنزا نیز، می توان حضور قدرتمند و تاثیرگذار گردوهای قدیمی را به تماشا نشست.

    درختان محله آبکوهی:

     شهرستان راور اگر چه در همسایگی کویرلوت واقع شده است؛ اما به خوبی خود را با شرایط به نسبت سخت این منطقه وفق داده و نشانه این همخوانی و هماهنگی، وجود ده ها اثر تاریخی در کنار درختان کهنسال و قدیمی این شهرستان می باشد. نقاطی که میزبان این درختان با شکوه می باشند؛ نقطه هدف سفر طبیعت دوستان این شهرستان نیز محسوب می گردند که این خود عامل جذابیت بیشتر این مناطق شده است. شهرستان راور، بیشترین درختان کهنسال استان را بعد از شهرستان کرمان به خود اختصاص داده است. آبکوهی، محله ای بسیار زیبا و با طراوت در غرب شهر راور است که جریان قدیمی آب در این محله، خط سبز و چشم اندازهای دیدنی، انبوه درختان و باغ ها را حاصل آورده و از دیر باز محل گشت وگذار راوری ها و مسافران این شهر بوده است.

    تعدادی از درختان کهنسال این محله عبارتند از:

    درختان بید آبکوهی : در حاشیه مسیر آب قدیمی آبکوهی خط سبزی از درختان بید مشاهده می شود. درختانی که سالیان دراز ادامه حیات می دهند. بیدهای آبکوهی با سنی حدود300  سال، یکی در کنار جاده کمربندی و نرسیده به پلو دیگری کمی بالاتر در حاشیه جوی آب واقع شده اند. درختانی با تنه های تنومند و سایه ای گسترده که از ظاهر به نسبت خوب و سالمی برخوردار می باشند.

    درخت توت کهنسال آبکوهی: این درخت توت در مسیر خط سبز کنار جوی آب، آبکوهی قرار دارد و جز قدیمی ترین درختان آبکوهی محسوب می گردد. این درخت که حدود 700 سال سن دارد؛ از وضعیت ظاهری خوبی برخوردار است، هر چند شکاف عمیقی در تنه آن دیده می شود.

    درختان چنار سعید آباد: در میان باغ های سعید آباد در محله آبکوهی دو درخت چنار با قدمتی 400 و 600 ساله وجود دارد که هر دو داری وضعیت ظاهری سالمی می باشند. در چنار جوان تر، خالی شدن قسمتی از تنه در اثر خودسوزی مشهود است و در  برخی شاخه­ های چنار کهنسال تر، شکستگی دیده می شود.

    درخت چنار باغ بالا: این چنار که قدمتی 700 ساله برای آن تخمین زده شده در نزدیکی تکیه فاطمیه و در محله آبکوهی شهر راور واقع گردیده است. درختی با شکوه و تنومند که آثار سوختگی در تنه آن دیده می شود؛ اما از وضعیت ظاهری سالم و شادابی برخوردار می باشند.

    درختان سرو طرز (Tarz):

    روستای زیبای طرز با باغ های قدیمی و برج و خانه های تاریخی در 40 کیلومتری شمال غربی راور در مسیر راور-کوهبنان واقع شده و در کنار روستاهایی چون فیض آباد و خورند، زیباترین مناطق روستایی این شهرستان محسوب می گردند. در کنار باغ های کوچک و بزرگ و درختان میوه گسترده  در این روستا، سروهای تاریخی و ناز آن، وجهه تمایز طرز را با سایر نقاط رقم زده اند. این سروها که5 اصله می باشند؛ در مرکز روستا واقع شده اند. سن این سروهای نازخوش ترکیب، بیش از 1500 سال تخمین زده شده است.     

    درخت چنار بغیجان بیرونی:

    این چنار تنومند که خصوصیات چنارهای کهنسال را دارا می باشد؛ در غرب روستای بغیجان و در میان زمین های کشاورزی این ناحیه قرار دارد. روستایی که در فاصله 20 کیلومتری جنوب شهر راور واقع شده است. سن چنار بغیجان حدود1000 سال تخمین زده اند و آثار سوختگی در تنه آن مشهود است. اما از وضعیت ظاهری سالم و پا بر جایی برخوردار است.

    درخت چنار گساویه:

    در زمین های کشاورزی دامنه های مشرف به روستای گساویه در 18 کیلومتری غرب شهرهجدک چناری بلند قامت، با هیبتی جالب توجه، بیش از500 سال است که سایه سنگینی بر زمین این منطقه گسترده است. چناری زیبا که چشم انداز زیبایی را حاصل آورده است.

    درخت چنار فیض آباد:

    روستای باطراوت و زیبای فیض آباد با داشتن انبوه باغ ها ودرختان مثمر و غیر مثمر و نیز آب روان و آبشاری که دارد؛ یکی از جلوه های جالب توجه مناطق روستایی راور به حساب می آید. این روستای خوش منظر در 45 کیلومتری شمال غرب راور قرار دارد.

    چنار فیض آباد با قدمتی 500 ساله از دیگر جاذبه های این روستا محسوب می گردد. این درخت با صلابت در بخش بالایی فیض آباد و در دامنه های شیب دار کوه سنگی، کنار جاده اصلی روستا قرار گرفته است.

    درخت چنار کهن (Kahan):

    این چنار 700 ساله که شکوه و جلوه ای خاص به روستای کهن بخشیده، در کنار رودخانه این روستا و در زمین های کشاورزی تپه های مشرف به این رودخانه ریشه دوانده است. گردشگرانی که مسیر جنوبی شهر راور به سمت روستای خوش آب و هوای خورند انتخاب می نمایند؛ با مسافت کوتاهی بعد از خورند به روستای کهن می رسند و این یادگار سبز را نیز از نظر می گذرانند که خالی از لطف نیست.   

     درخت چنار تیران:

    روستاهای: کهن، بغیجان و تیران در جنوب و جنوب غرب شهر راور، خطی از درختان تاریخی را تشکیل می دهند که هر یک میزبان جلوهای شکوهمند از یادگاران سبز این بخش از استان می باشند. پس از تماشای چنارهای بیغجان و کهن، دیدن چنار1000 ساله دیگری در روستای تیران، عمق بیشتری به سفر مسافران و دوستداران طبیعت این مسیرمی بخشد.

    درخت چنار شاهزاده محمد:

    روستای شاهزاده محمد در 18 کیلومتری شمال غرب هجدک (Hojedk) واقع شده است. در ابتدای ورود به این روستا، در فاصله بین رودخانه وجاده اصلی، چناری کهنسال، باعظمتی خاص، فضا را تحت تاثیر خود قرار داده است. در این پیر با شکوه که سن آن را حدود700 سال تخمین می زنند؛ شاخه های خمیده و حفرهای تنه به خوبی، مقاومت این درخت را در برابر گذر زمان، به تصویر می کشند.

    درختان شونگ شاهزاده محمد:

    نمونه دیگری از درختان تاریخی راور، درختان شونگ می باشند. درختانی با قد وقامت بلند و تاجی پر حجم در روستای شاهزاده محمد که میزبان خوبی برای این کهنسالان ارزشمند بوده است. درکنار چنار تاریخی، دو اصله شونگ نیز جایگاهی در تاریخ این روستا، پیدا نموده اند. این دو درخت که جسم و جان سالمی را به نمایش گذاشته اند؛ یکی در حاشیه رودخانه «آخشک» و در ابتدای مسیر ورودی به روستا قرار دارد که حدود 300 سال، سن تخمینی آن می باشد و شونگ دیگر که چند دهه جوان تر است و در پشت خانه های قدیمی روستا، در دامنه های مشرف به باغ های آن ناحیه، در آسمان و تاریخ این منطقه قد برافراشته و زیبایی بخش فضای این روستا بوده است.

    درخت پسته وحشی (بنه) (Ouderj):

    جلگه رفسنجان به واسطه شرایطی که داشته، میزبان گروه هایی از درختان است که در شرایط نگهداری مناسب و کاهش آسیب ها، به راحتی چندین قرن پا برجا می مانند. درختانی چون پسته وحشی، چنار، توت، سرو، داغداغان (تاویق) و غیره. همین امر باعث شده است در این شهرستان که میزبان بیشترین باغ های پسته ایران است؛ درختان کهنسال زیادی در گوشه و کنار آن، چشم هر عابری را به سمت و سوی شکوه خود جلب نمایند.

    این درخت که سمبل درختان و طبیعت جاندار رفسنجان محسوب می گردد؛ در40 کیلومتری شمال شرقی شهرستان رفسنجان و در ارتفاعات بین رفسنجان و زرند، در روستای اوردج و نقطه ای در جنوب شرقی قبرستان واقع شده است. با آنکه حفره های متعددی در تنه آن ایجاد شده؛ اما همچنان ادامه حیات دارد و ذهن و زبان هر بیننده ای را به ستایش خود وا می دارد. آب و هوای کوهستانی داوران و حمایت ساکنان این منطقه، طی قرن های گذشته، باعث شده است که چندین نمونه از درختان در این روستا ماندگار شوند.

    روستای داوران در شرق رفسنجان و در مسیر رفسنجان به زرند قراردارد. در جنوب شرق مسجد داوران، چنار 400 ساله ای وجود دارد که ظاهر سالم و قامت بلند آن نشان از صلابت و انگیزه بالای این درخت برای حیات بیشتر می باشد. 

    درخت سرو  داوران:

    این سرو زیبا و خوش قامت در محله «بالا ده» داوران قرار دارد و سن آن بیش از 300 سال تخمین زده میشود. گذر زمان بر جلال و چهره این درخت، تاثیر آنچنان نداشته و خوش ­فرمی یکسر و کهنسال در آن دیده می­شود؛ هر چند آثار شکستگی در برخی قسمت­ ها و شاخه های آن نمایان است.

    درخت توت داوران:

    این درخت توت که پس از300 سال عمر، اکنون استخوان بندی پر قدرت و تنومندی را به نمایش می گذارد؛ در زمین های کشاورزی «پایین ده» واقع شده است و وضعیت ظاهری به نسبت سالمی را حکایت می کند. سایه گسترده و تاج پر شاخ و برگ این درخت تماشایی است.

    درختان پسته  وحشی(بنه)راویز(Raviz):

    روستای راویز که یکی از زیباترین مناطق روستایی شهرستان رفسنجان محسوب می گردد، میزبان بیشترین درختان تاریخی رفسنجان نیز می باشد. در این بین می توان به سه درخت بنه (پسته وحشی) اشاره نمود: پسته وحشی واقع در شمال غربی روستا که بیش از 400 سال سن دارد. آثار پیری در این درخت کهنسال با ایجاد حفره در تنه و بیرون زدن ریشه های از خاک خود را نشان داده اند. پسته وحشی منطقه سیراب که در میان زمین های کشاورزی واقع شده و چشم انداز زیبایی را حاصل آورده است. این درخت باشکوه، نزدیک به1000 سال است که پا برجاست و تحت تاثیر این عمر طولانی، تنه استوار آن را حفره هایی در بر گرفته اند و آثار شکستگی در بخش هایی از شاخسار آن دیده می شود. پسته وحشی بخش شمال شرقی راویز، نزدیک به 750 سال در دامنه های جنوبی ارتفاعات بندوان قرار گرفته است. شرایط این سه بنه، تقریباً مشابه یکدیگر است وشکوهمندی تاثیر گذاری را به ارمغان آورده اند.

    درختان تاویق (داغداغان) راویز(Tavigh):

    در کنار پسته های وحشی راویز، تاویق ها نیز صدها سال است که داستان ها وحکایت های خود را در این روستا روایت می کنند. یادگاران تنومندی که به سخت کوشی تمام از پس از جور و جفای محیط زندگی خود برآمده اند و اکنون استواری با شکوهی را رقم زده اند. این تاویق ها 2 اصله می باشند. تاویق یا داغداغان ضلع شرقی قبرستان حوم الدین که 5 قرن برزمین سایه انداخته و اکنون اگرچه نشان پیری در بخش هایی از آن نمود دارد؛ اما هنوز جلال و شکوه آن پیداست. تاویق ضلع جنوب غربی قبرستان حوم الدین که به نظر می رسد، هم سن وسال درخت دیگری است؛ ظاهر آن از سلامت و شادابی بیشتری نسبت به تاویق ضلع شرقی برخوردار است.

    درخت زبان گنجشک تاج آباد:

    روستای تاج آباد در 5 کیلومتری شمال شرق شهر رفسنجان واقع شده است. در خیابان اصلی این روستا، جنب سقاخانه ابوالفضل، درخت زبان گنجشک باعظمتی وجود دارد که ده ها نسل تاج آبادی ها، در سایه آن نشست و برخاست داشته اند. درخت با ارزشی که سن آن را بیش از 700 سال تخمین زده اند. هم اکنون نیز این درخت با شکوه، سربلند و پا برجا به حیات خود ادامه می دهد. هرچند، لطف برخی ناآگاهان در بخش هایی از جسم این پیر سبز برگ به یادگار مانده است.

    درخت چنار دره جوز (Dareh joz):

    دره جوز، از دیگر جاذبه های طبیعت رفسنجان است که در فاصله 55 کیلومتری شرق مرکز این شهرستان قرار دارد. در ناحیه تنگل دره جوز و در مسیر رودخانه، چناری تنومند و بلند قامت با عمری بالغ بر300 سال، پا بر جا و استوار زندگی می کند. این چنار با عظمت از وضع ظاهری خوب و مناسبی برخوردار است.

    درختان چنار خانوک:

    شهرستان زرند، با توجه به شرایطی که دارد، به عنوان یکی از بسترهای مهم، جهت برداشت های زمین شناسی استان و کشور مطرح است و در کل می توان بخش های شمالی استان را بهشتی برای علاقمندان به پدیده های علمی زمین شناسی خواند. اما با این حال طبیعت سبز این شهرستان نیز ارزش هایی برای ارائه به طبیعت دوستان دارد. در کنار داشته های مهمی چون رد پای دایناسورها، روستاهای تاریخی و دامنه ها و ارتفاعات موجود؛ حضور درختان کهنسال، با قدمت قابل توجه، غنای خاصی به طبیعت این شهرستان بخشیده است که نمونه بارز آن، درختان چنار خانوک می باشند. روستای خانوک در 50 کیلومتری شمال شهر کرمان و در مسیر کرمان به زرند در دامنه های بخش شمالی این جاده واقع گردیده است. دراین روستا که قدمت تاریخی نیز دارد؛ سه درخت چنار کهنسال وجود دارد که سنی بین500 تا700 سال دارند: چنار 600 ساله تکیه عباس علی که بخشی از تنه آن خالی شده است؛ اما همچنان موجودیت خود را حفظ کرده است. چنار 500 ساله مسیر روستا به قلعه قدیمی که شکافی در تنه آن مشاهده می گردد و هم اکنون، تنه آن با بستن تسمه، مهار شده است. چنار محله الله آبادکه در کنار تکیه ابوالفضل واقع شده و کهنسال تر از آن دوی دیگر است. این درخت با عظمت، حدود 700 سال عمر داشته و تنه آن بر اثر سوختگی خالی و دچار پوکی شده است؛ اما عظمت  عمر آن محسوس می باشد.

    درختان چنار  اَمجَز (Amjaz):

    امجز نام منطقه ای ییلاقی وخوش آب و هوا در بخش های مرکزی رشته کوه جبال بارز است. منطقه ای بکر و قدیمی در35 کیلومتری شهر عنبرآباد. فضای این روستا را باغ های قدیمی گردو و زردآلو و نیز چشمه سارها، رودخانه­ ها، پونه ­زار و چمن زارها فراگرفته اند. گردوها، تاویق ها و چنارهای کهنسال فراوانی در این منطقه وجود دارد که تا چند سال پیش، عظمت و شکوه این درختان، در گوشه و کنار  باغ ها و زمین های امجز، دیده می شد و متاسفانه به دلیل عدم آگاهی و طمع برخی سودجویان، بخش قابل توجهی از این درختان ارزشمند، به دندانه تیز اره ها سپرده شدند تا امجز سمبلی باشد از بی مهری ها، نسبت به ریشه های تاریخی طبیعت استان کرمان، تا درکنار زیبایی ها و آرامش حاکم بر این منطقه، تنه های بی سر به جای مانده، تصویر غم انگیزی را نیز به نمایش بگذارند. چنارهای امجز که چهار اصله می باشند؛ در واقع میدان مرکزی این روستا محسوب می شوند. جایی که در پای آثار قدیمی قلعه سنگی، چشمه خروشانی در جریان است و آن طرف تر زمین های کشاورزی حاشیه رودخانه، باغ های گردو را، از چنارها جدا کرده اند.

    درختان سرآسیاب:

    شهرستان کرمان به عنوان پهناورترین استان کشور، به دلیل در بر گرفتن وسعتی از کویر لوت تا ارتفاعات بلندی چون هزار و پلوار و جوپار، تنوع جالبی را در اقلیم و طبیعت خویش مشاهده می کند. گودترین و بلندترین نقاط استان در این شهرستان واقع شده اند و جاذبه ­های منحصر به فردی چون کلوت­ ها، نبکاها، رودشور، مناطق روستایی، قله­ ها و ده ­ها پدیده و عنصر طبیعی دیگر را در بر گرفته است. در این بین وجود ده ها درخت کهنسال و تاریخی، در نقاط مختلف شهرستان باعث شده است که، بیشترین درختان تاریخی استان دراین شهرستان قرار داشته باشند؛ تا در کنار افتخار میزبانی آثار ارزشمند تاریخی، میزبانی این یادگار های سبز نیز، به افتخارات کرمانی ها بیافزاید. خط کوهستانی شمال و غرب شهر کرمان تا ارتفاعات جنوبی و غربی که به گونه ای مجزا کرمان را در بر گرفته و در گوشه گوشه خود، درختان با ارزش و پیشینه داری را نگهداری می کنند که از آن جمله می توان به درختان زیر اشاره کرد: دهستان سرآسیاب فرسنگی درهمسایگی شرق شهر کرمان قرار گرفته و تعداد قابل توجهی درخت تاریخی را در دل خود جای داده است. اغلب این درختان را چنارها تشکیل می دهد که عبارتند از:

    درختان چنار کینگان سرآسیاب فرسنگی: چهار چنار سر به فلک کشیده با تاج های انبوه و پایه های تنومند، زیبایی خاصی به سرآسیاب فرسنگی بخشیده اند. از4 اصله درخت چناری که عمری 500 ساله برای آنها تخمین زده می شود؛ دو چنار در حیاط مسجد روستا و دیگری در بیرون مسجد واقع شده و چنار چهارم در بخش میانی روستا و در داخل باغی قرار دارد. این درختان به نسبت از ظاهر سالم و شرایط خوبی برخوردارند. البته تنه چنار جنب مسجد دچار سوختگی شده است. در حوالی جاده کرمان به سیرچ در محدوده روستای حسین آباد و در بخش شمالی استخر آب، دو اصله درخت چنار کهن، با سنی حدود400 سال فضای منطقه را معطوف عظمت و جلال خود نموده اند. این درختان تنومند، سایه های گستردهای را تحت تاثیر تاج انبوه و قامت بلند خود بر زمین گسترانیده اند و همواره میزبان گردشگرانی از دور و نزدیک می باشند. متاسفانه رفت و آمدهای فراوان مردم در محیط این چنارها، باعث آسیب هایی در تنه این درختان شده است که کندکاری بر تنه و افروختن آتش در پای آنها، نمونه ای از آنها می باشد.

    درخت گردوی بلبلوییه: روستای «بلبلوییه» یا «بلبلو» روستایی قدیمی و جالب با چشم اندازی زیبا در35 کیلومتری جنوب شرق شهر کرمان و در مسیر کرمان– سیرچ قرارگرفته است. چشم انداز این روستا در دره سمت چپ جاده، تصاویر جذابی را به گردشگران مسیر سیرچ و شهداد می بخشد. باغ های میوه قدیمی و پر بار این روستا، از دیر باز بخشی از نیاز بازار کرمان را بر طرف می ساخته است. وقتی از شیب جاده خاکی این روستا در لابه لای تپه ها پایین می رویم؛ درخت گردویی با شاخ و برگ چشمگیر و تنه تنومند، نگاه ها را به سمت خود جلب می کند. این درخت، شکوهی خاص را به تصویر می کشد و نشانی از اصالت باغ های بلبلو می باشد. سن تقریبی این گردو300 سال و از وضعیت ظاهری سالمی برخوردار است. 

    درخت چنار ابوالفضل «ده لولو»:

    این چنار که سنی حدود400 سال را برای آن تخمین زده اند؛ در روستای ییلاقی و خوش آب و هوای ده لولو در فاصله 30 کیلومتری شمال شرق شهر کرمان قرار گرفته است. روستایی که مقصد اصلی تعداد زیادی از کرمانی ها، در روزهای تعطیل محسوب می گردد. این چنار شناخته شده و کهنسال در یکی از کوچه های ده لولو قرار گرفته و از تنه و شاخسار به ظاهر سالمی برخوردار است. البته بخشی از ریشه های آن از خاک بیرون زده که در معرض آسیب قرار دارند.

    درخت چنار ده بالا:

    در شرق شهر کرمان در فاصله ای نه چندان دور، بعد از عبورازسرآسیاب فرسنگی، روستای ده بالا با چشم اندازی مشجرو جوی آب روانی که طراوت دلپذیری به منطقه داده؛ یکی از قدیمی ترین مسیرهای گردش مردم استان کرمان را در برگرفته است. جنب حسینیه ده بالا و درجوار خروش جوی قدیمی روستا، درخت چناری 400 ساله و خوش قامت، زیبایی بخش این نقطه از ده بالا می باشد. این چنار نیز از وضعیت ظاهری سالمی برخوردار است.

    درختان چنار دِهران (دُران):

    روستای دهران در فاصله45 کیلومتری شمال شرق شهر کرمان و در میان ارتفاعات کوهپایه قرار گرفته است. روستایی با پیشینه تاریخی و چشم اندازهای بسیار زیبای طبیعی که از محیطی آرام و فرح بخشی برخوردار می باشد. دسترسی به این روستا با عبور از منطقه ییلاقی کوهپایه و گذراز دره ها و دامنه ها، میسر است. با توجه به طول جاده خاکی و مسیر کوهستانی، رفت و آمد به آن از شرایط خاصی نسبت به دیگر مناطق روستایی نزدیک کرمان برخوردار است. به همین دلیل سفر به دهران، سفری متفاوت همراه با تجربه ای تازه محسوب می گردد. در این روستا علاوه بر جلوه های تاریخی چون: مقبره ابراهیم ادهم، جریان مداوم آب و باغ های بزرگ و کوچک و دامنه های مشجر، تعداد قابل توجهی چنار به صورت مجتمع، قرن ها، در کنار یکدیگر قرارگرفته و جاذبه منحصر به فرد محسوب می گردند. این درختان تاریخی چنار که تعداد آنها8 اصله می باشد؛ در دامنه تپه ای، روبه روی گذرگاه ابوالفضل به صورت جمع خوش نقش و تنومندی در فصول مختلف سال خودنمایی می کنند. سن این درختان از 200 تا800 تخمین زده شده است. اجتماع اصلی که تعدد7 اصله چنار را در برمی گیرد؛ سنی بین 200 تا400 سال دارند و چنار دیگری که روی سکو واقع شده؛ بزرگترو کهنسال تر بوده و عمری در حدود 800 سال دارد. این درختان از وضعیت ظاهری سالمی برخوردارند و در دو اصله از آنها آثاری از خود سوزی و پوکی تنه ها، دیده می شود.

    درختان چنار درختنگان:

    منطقه ییلاقی کوهپایه، نزدیک ترین منطقه روستایی به شهر کرمان است و در کنار داشتن جلوه های روستایی، از عوامل و عناصر طبیعی قابل توجهی چون رودخانه، چشمه سار، آبشارها، ارتفاعات برخوردار می باشد. این منطقه روستایی که در30 کیلومتری شمال شهر کرمان قرار دارد؛ به دلیل شرایط موجود، یکی از پرترددترین مناطق استان کرمان با هدف گردش وتفریح محسوب می گردد. عمده ترین درختان کهنسال درختنگان چنار می باشند. درختی که در این منطقه ازکرمان، گونه غالب درختان قدیمی را شامل می شود.

    تعداد این درختان در روستای درختنگان 4 اصله می باشد که عبارتنداز:

    درخت چنار الله:

    این چنار در امتداد خیابان اصلی، جایی در دل زمین های کشاورزی روستا، ریشه دوانده و قریب 600 سال است که سایه این درخت، پرقدرت و تنومند بر سر عابران و ساکنان این نقطه، بی منت گسترده شده است. متاسفانه در سال های اخیر، تغییرات به وجود آمده در زندگی مردمان، موجب دردسرهایی برای این درخت شده است. مشکلاتی چون مدفون شدن قسمتی از تنه این چنار در زیرشانه های خیابانی که در آنجا کشیده شده است و همچنین خود سوزی طبیعی این چنار، آثاری است در تنه آن برجای مانده است.

    درختان چنار مسجد دوازده امام:

    در داخل حیاط مسجد داوازده امام روستای درختنگان، دو اصله درخت چنار، باشکوه و جلال خاصی قرن های متمادی، سایه انداز نیایش و عبادت مردمان این منطقه بوده اند. تا آن جا که اکنون، مسجد اصلی روستا را، برای رفت و آمد نمازگزاران روستایی، در زیر شاخ و برگ پهن و تنه بلند و تنومند خود جای داده و این امر باعث محافظت و نگهداری بهتر این یادگار دیرین شده است. به نظر می رسد این درختان با چنار الله هم سن و سال باشند. وضعیت ظاهری این چنارها از سلامتی آنها حکایت دارد. به دلیل سن بالا، آثاری از خود سوزی طبیعی در برخی از آنها دیده می شود. البته بی احتیاطی در روشن نمودن آتش، آثاری بر تنه یکی از آنها بر جای گذارده و نیز ساخت سکو در اطراف درخت و طوقه آن، بخش های پایین این چنار ها را در زیرخود مدفون نموده است.

    درخت چنار آبکش:

    چنار آبکش در میان تپه های اطراف خود محصور و در داخل گودی و مسیر سیلاب واقع شده است. روستای آبکش جزء دهستان درختنگان از بخش مرکزی شهرستان کرمان و تقریبا در شرق و شمال شرق کرمان واقع شده و فاصله آن تا کرمان30 کیلومتر می باشد. سن تقریبی این چنار 1000 سال تخمین زده شده است.

    درخت چنار گیشین:

    این درخت 500 ساله در25 کیلومتری شمال شرق کرمان و در روستای گیشین از توابع دهستان درختنگان قرار دارد و از سلامت و شکل مناسبی برخوردار است.

    درختان منطقه سیرچ:

    ییلاق سیرچ یکی از قدیمی ترین و باشکوه ترین ییلاق های شهرستان کرمان است که در فاصله 55 کیلومتری شرق شهر کرمان و در محور گردشگری کرمان= شهداد واقع شده است. این ییلاق در درهای کم عمق با جریان آب رودخانه سیرچ، طراوت دلچسبی را حاصل آورده که یکی از روستاهای هدف گردشگری و مقاصد مهم گردشگران در شهرستان کرمان محسوب می گردد. پوشش گیاهی و فضای سبز این روستا تحت تاثیر انبوه درختان سردسیری از جمله گردو، زردآلو، سیب، آلبالو و غیره، چشم اندازهای زیبایی را به وجود آورده است. به خصوص اینکه گردشگران در اکثر بخش های مسیر، به دلیل  اختلاف ارتفاع نسبت به روستا، اشراف خوبی به چشم اندازهای دره دارند و همین امر بر جذابیت این منطقه افزوده است. درکنار پوشش غالب درختان و باغ های سیرچ، درختان کهنسال و ریشه داری نیز بر شکوه این جلوه ها افزوده اند.

    درخت سرو سیرچ:

    این درخت سرو که سمبل قدمت و قوت بنیان های تاریخی سیرچ می باشد؛ یکی از آثار طبیعی ارزشمند کشور است که در فهرست آثار طبیعی ملی به ثبت رسیده است. این سرو800 ساله، در میان محوطه سبز و وسیع سیرچ شکوهی خاص دارد. به خصوص در زمستان که جمعیت سبز این روستا در خواب زمستانه است؛ قامت با عظمت این سرو بلند و استوار از لابه لای انبوه درختان عریان سر بر آورده و خودنمایی می کند. تجربه این تصویر از بلندای جاده سیرچ به شهداد، به یاد ماندنی است.

    درختان چنار  سیرچ:

    در کنار سرو سربلند سیرچ، دو اصله درخت چناربا قدمتی 600 ساله،بخشی ازبار تاریخ سیرچ را بردوش می کشند. اگر چه این دو یادگار قدیمی، هم اکنون براثر جور زمانه و کم لطفی همسایگان دیرین خود، زخم خورده و رنجیده خاطرند؛ اما هنوز هم سنگینی حضور آنها، آدمی را تحت تاثیر قرار می ­دهد. این دو درخت، در باغی که به نام همین چنارها شناخته می شود؛ قرار دارند. البته یکی در داخل باغ چنار و دیگری در بیرون حصار باغ و در بخش غربی، چنار داخل باغ تحت تاثیر شرایط، دچار آسیب تنه شده و چنار بیرونی در اثر آتش سوزی دچار پوکه تنه است.

    درختان چنار اسماعیل آباد:

    بیشترین درختان تاریخی نزدیک شهر کرمان، درختان بخش ماهان می باشند. با توجه به اینکه شرایط آب و هوایی برای درختانی چون چنار در این بخش فراهم است؛ اکنون نیز مشاهده می شود که چنار، تاثیر گذارترین و مهم ترین چشم اندازهای، شهری چون ماهان را به خود اختصاص داده است و باعث به وجود آمدن فضای بسیار دلچسب و زیبایی به خصوص در خیابان های ماهان گردیده است. آن چنان که در راین نیز این خطوط سبز، تبدیل به جاذبه ای دیدنی شده اند. این درخت که سن آن 500 سال تخمین زده شده، در تکیه شاه عباسعلی اسماعیل آباد قرار دارد. وضعیت ظاهری آن سالم است و به صورت سه شاخه خود نمایی می کند. قرار گرفتن این درخت در فضای تکیه، عامل مهمی در نگهداری و ماندگاری این درخت است.

    درختان سرو محی آباد:

    در شهر محی آباد سه درخت سرو تاریخی، جلوه ای خاص به این شهر داده اند. این درختان که در محله کوثر ریز محی آباد واقع شده اند؛ در دو نقطه مجزا قرار دارند. یکی از آنها به صورت تک درخت، با سنی در حدود 600 سال و دو سرو دیگر به شکل دوقلو در کنار یکدیگر قد علم نموده­ اند. متاسفانه تک درخت، به دلیل آتش­ سوزی صدمه شدیدی دیده و تنه آن پوک شده است. اما سروهای دوقلو که سنی در حدود 300 سال دارند، از نظر ظاهری سالم می باشند.

    درختان چنار سکنج (Sekonj):

    بیشترین درختان کهنسال ماهان در روستای سکنج واقع شده اند. روستایی زیبا در فاصله 50 کیلومتری جنوب شرق شهر کرمان و در محور ماهان به بم. این روستا که جزء روستاهای هدف گردشگری استان نیز می باشد؛ از شرایط آب و هوایی بسیار دلچسبی برخوردار است و دلیل آن، واقع شدن در دامنه قله پلوار است که از آب های این رشته کوه تغذیه می شود. در این روستا 5 اصله چنار ارزشمند با سن تقریبی 500 سال و وضعیت ظاهری سالم وجود دارد که بر غنای طبیعت این روستا افزوده اند. گردشگران سکنج در صورت حرکت در محور عبوری این روستا که به صورت بلواری شرقی-غربی است؛ از میدان اول این محور تا مقبره شیخ علی بابا که فاصله زیادی نمی باشد؛ می توانند این درختان را از نظر بگذرانند. به جز چنار مقبره شیخ علی بابا که سن کمتری، در حدود 400 سال دارد؛ 4 اصله دیگر 500 ساله اند. متاسفانه درختانی که در مسیرهای عبوری واقع شده اند و بیشتر در دسترس عابران قرار داشته و صدماتی چون کنده کاری و سوراخ روی تنه و شکستگی شاخه ها، در آنها نمایان است که نشان از بی توجهی برخی نسبت به ارزش های این سبز جانان کهن دارد. 

    فصل هشتم: آتشفشان های استان کرمان:

    آتشفشان های قلعه حسنعلی راین:

    کواترهای قلعه حسنعلی راین به تعداد 15 دهانه در 30 کیلومتری جنوب شرقی راین و در بخش شرقی جاده راین به جیرفت واقع اند. بر اساس شواهد مورفولوژیک آتشفشان های قلعه حسنعلی جوان بوده و احتمالا در حدود 5000 تا 10000 سال قبل فعالیت داشته اند. بزرگ ترین دهانه ها 400 عمق و 1200 متر طول دارد. این آتشفشان ها در 2 کیلومتری روستای قلعه حسنعلی قرار گرفته و از آنها به عنوان جوان ترین آتشفشان های ایران نام برده می شود.

    آتشفشان های لوت:

    در غرب لوت و در محدوده گندم بریان دو مخروط آتش فشان جوان به چشم می خورد.سن آنها مربوط به دوران کواترنو است. این آتشفشان ها از نوع آرام می باشند. حفره های این آتشفشان ها از طریق گوگلارث به خوبی در بخش شمالی گندم بریان دیده می شود.

    آتشفشان آج:

    کوه­ های آتشفشان آج به صورت دو مخروط در شمال دهج (Dehaj) در سمت چپ جاده انار به شهربابک قرار دارند. سن آتشفشان­ های آج، پتیوسن در نظر گرفته شده است، ولی ممکن است به اوایل کواترنو نیز تعلق داشته باشند. این آتشفشان رژیم انفجار دارد و از دوره کواترنو غیر فعال بوده است.

    آتشفشان مزاحم:

    آتشفشان مرکب مزاحم با مساحت 625 کیلومتر مربع در شمال غربی استان کرمان و شمال شرقی شهربابک واقع شده است. فوران این آتشفشان که از نوع استراتووکلان می باشد؛ از داخل سنگ های آتشفشانی ربویایومن، واقع در کمر بندید هجساردوییه بوده است. فعالیت مجدد این آتشفشان بسیار خطرناک است. به خصوص برای روستاهای اطراف و شهر شهربابک با توجه به اینکه در فاصله نزدیک آنها قرار گرفته اند. البته این آتشفشان بیش از 2 میلیون سال است که آرام و خاموش بوده است. 

    فصل نهم: روستاهای هدف گردشگری:

    در این بخش با تعدادی از روستاهای استان که از شرایط مناسب­تری جهت توسعه گردشگری روستایی بهرمند بوده اند، آشنا می شویم. روستاهایی که با نام «روستاهای هدف گردشگری» معرفی شده اند. البته انتخاب این روستاها که تعداد آنها به عدد یازده می رسد، چیزی از ارزش های بسیار دیگر از مناطق روستایی در سایر نقاط استان کم  نمی کند و این امر تنها به عنوان گام نخست، برای بهبود وضعیت گردشگری روستایی و عشایری استان و آغاز این حرکت است تا در ادامه با رفع نقص از این جریان، بر سرعت این امر مهم افزوده گردد. نکته دیگر آنکه روستای «لاله زار» به شهر ارتقا پیدا نموده و بایستی از لیست روستاهای هدف حذف و روستای ارزشمند دیگری جایگزین آن گردد. روستاهای هدف با توجه به شرایطی که دارند، مکان های مناسبی برای سرمایه گذاری در بخش گردشگری محسوب می گردند و در کنار سرمایه گذرای، بحث فرهنگ سازی و حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست در راستای توسعه پایدار این روستاها نکته مهم دیگری است که بایستی مورد توجه قرار گیرد.

    روستای هدف گردشگری بُندر هَنزا:

    دره ای به طول حدود15 کیلومتر پوشیده از درختان گردو، که رودخانه ای از لابه لای آنها در حال حرکت به سمت پایین دست منطقه می باشد. یکی از 11 روستایی که در فاز اول، توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به عنوان روستاهای هدف گردشگری انتخاب شده اند. از اواسط بهار در گوشه گوشه باغ های گردو، سیاه چادرها و دود و دم زندگی عشایری جلوه ای خاص و کم نظیر را به بندر هنزا می بخشد. قرار گرفتن این منطقه در نزدیکی مسیر زیبا و پر چشم انداز رابر به جیرفت، عامل مهمی برای حضور گردشگران در این روستا، خصوصا درفصل بهار و تابستان می باشد. عبور از روستای هنزا، بندر هنزا و رسیدن به تخت بلند سر طشتک، لحظه های زیبا و دلپذیری را در یک سفر طبیعت گردی، حاصل می آورد.

    روستای هدف گردشگری بیدخون (Bidkhoon):

    روستای بید خون در دره ای زیبا و در حاشیه رودخانه بیدخون، شکل گرفته است. جایی در 36 کیلومتری جنوب شهر بردسیر، پوشیده از درختان گردوی سر به فلک کشیده با تاج های پهن و گسترده دره بید خون از شرق با کوه «یشم» از جنوب به کوه «دسکوئیه» و از جنوب شرقی به بخش هایی از رشته کوه «بحر آسمان» محصور گشته است. قدمت این روستا با توجه به گردوی کهنسالی که سن 2000 ساله ای برای آن تخمین زده شده است به سال های دور می رسد. «ده بالا» نام دیگر بیدخون است. براساس آمار سرشماری سال1385 در این روستا جمعیتی بیش از 1000 نفر زندگی می کنند. روستایی که2720 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و تابستان های خنک و مطبوع آن، عامل مهمی در جذب هزاران گردشگری است که به این روستا سفر می کنند. زمستان های بیدخون سرد و گزنده است و همواره در بالا دست و قسمت بندر روستا، شاهد سفیدی و چشم نوازی برف و یخ می باشیم. انبوه باغ های گردو، گیلاس، گلابی و سیب درختی در دو طرف رودخانه بیدخون، سایه انداز و فضای دل انگیزی را به وجود آورده اند. همچنین فضای مسکونی روستا که در شیب تندی ایجاد شده، به خصوص خانه های قدیمی جاذبه دیگری محسوب می گردند. از دیگر جاذبه های مهم وطبیعی بیدخون می توان به غار یخی و بندر یخدان اشاره کرد که در 7 کیلومتری جنوب شرق روستا در انتهای دره ای قرار دارند و مقصدی مهم برای طبیعت دوستان و طبیعت گردان در این منطقه به حساب می آیند. قرار گرفتن بیدخون در دل ارتفاعات، دره های زیبا، دامنه های پوشیده از درختان و گل های وحشی و نیز حیات وحش از دیگر جذابیت های منطقه به حساب می آیند. در این میان در کنار جاذبه های طبیعی بیدخون، گورستان سغورک به عنوان جاذبه ای تاریخی مورد نظر گردشگران تاریخ دوست واقع می گردد. گردشگران و مسافران این دره زیبا، محصولات طبیعی به خصوص لبنیات ازجمله کشک، پنیر، روغن وغیره و صنایع دستی چون گلیم و جاجیم، در کنار خشکبار و گردوی خوش طعم منطقه را نیز مد نظر دارند. جاده دسترسی بیدخون آسفالته و با چشم اندازهای زیبای دامنه ها و حاشیه رودخانه ها همراه است. با توجه به اینکه مقصد اصلی گردشگران، باغ ها و حاشیه رودخانه بیدخون می باشد؛ پاکیزگی و رعایت اصول بهداشتی و نیز توجه به درختان روستا، عامل مهمی در افزایش لذت سفر و نیز بالا بردن اعتماد جامعه میزبان خواهد بود. در مسیر بیدخون تماشای قلعه تاریخی و بند خاکی «ترشاب» و نیز تماشای باغ های «باب زیتون» نیز، بر لذت سفر به این دره خوش منظر خواهد افزود. همچنین در این منطقه مسیر خاکی جالب توجه ای برای حرکت از لابه لای کوه ها وتپه ها و رسیدن به لاله زار وجود دارد.

    روستای هدف گردشگری دره دلفارد:

    یکی از باشکوه ترین ومنحصر به فردترین مناطق استان، منطقه دلفارد است که به شکل دره ای 40 کیلومتری با شیب ملایم از کوه های بحر آسمان و گردنه امیر المومنین آغاز و تا دشت جیرفت ادامه می یابد. فاصله این منطقه تا جیرفت حدود 40 کیلومتر است ودر شمال غرب این شهر قرار دارد. مهمترین خصوصیت این منطقه علاوه برساختار طبیعی زیبا، وجود دو اقلیم متفاوت گرمسیری و سردسیری این دره است . جایی که در تمام طول سال بخش کشاورزی و باغ داری آن جریان دارد و در هر ماه از سال، میوه هایش روانه بازارند. به دلیل عبور جاده از دل این دره و اشراف مسافران به باغ ها و رودخانه دلفارد، این مسیر یکی از زیباترین محورهای استان به حساب می آید. به خصوص در بخش­ های بالایی آن که نزدیک به15 پیچ بسیار تند را باید طی نمود. با ورود به این دره و گذر از پل کلدان، فضایی تازه را تجربه می کنیم. باغ های پرتقال، چندین کیلومتر حاشیه جاده را در بر گرفته و ناگاه به گردوها و باغ های زردآلو و گیلاس می رسیم. جایی در محدوده روستای «کراه» پرتقال، گردو، تمشک، آلبالو و هلو یک جا در کنار یکدیگر گرد آمده اند که بسیار جالب و بی نظیر است. در زمستان ها که بخش بالایی دره را برف در بر گرفته، در بخش های پایینی و با فاصله کمتر از 10 کیلومتر میوه های نارنجی رنگ پرتقال، تاج سبز درختان را جلوه ای خاص بخشیده اند. علاوه بر آن وجود آبشار یا آبشارهای دلفارد که به «گلمای دختر کش» معروفند با دره ای پر از درختان تنومند چنار، جاذبه دلربای دیگری محسوب می گردند. در اطراف دره دلفارد، دره ها و مسیرهای زیبای فراوانی وجود دارد که از غرب تارمون و نراب و از شرق تا جبال بارز و دهبکری ادامه دارند. چشم اندازهایی چون جنگل های متراکم اورس، بنه، کهکم، بادام کوهی و دره ها و دامنه های لبریز از درختان تنومند گردو به خصوص در پاییز و زمستان فراموش نشدنی هستند.

    روستای هدف گردشگری ده لولو(Dehlolo):

    در 30 کیلومتری شمال شرقی شهر کرمان، اصلی ترین و نزدیک ترین دره ها، رودخانه ها، آبشارها و روستاهای زیبای شهر کرمان قرار گرفته اند. منطقه ای که به کوهپایه مشهور است و طی یک دهه اخیر به خصوص 5 سال گذشته، پر رفت و آمدترین منطقه استان کرمان بوده است و این ازدحام گردشگران باعث ایجاد تغییرات زیادی خصوصا در بافت مسکونی روستاهای آن گردیده روستای ده لولو به عنوان مرکز و نقطه پایلوت با ارتفاع 2000 متر از سطح دریا در بین کوههای «لیسون»، «خراسانی»، «تیزنگ» قرار دارد و همچنین دره «رود شور» در شرق آن قرار گرفته است. وجود رودخانه «گهر» که از شمال این روستا می گذرد باعث ایجاد طراوت خاصی در منطقه گردیده که وجود باغ های فراوان و با صفای آلوچه، گیلاس، بادام، انگور، هلو و نیز انبوه درختان چنار و سپیدار در کنار مزارع جو، گندم، یونجه وغیره فضای دل انگیزی را رقم زده است. همچنین وجود آبشارهای مختلف از جمله «سیمک» در اردوگاه شهید باهنر و «وامق آباد» جلوه های پر فروغی از طبیعت را به رخ علاقمندان می کشند. در این منطقه درختان کهنسال فراوانی ریشه دوانیده اند و سردرهای زیبا و سنتی نیز در نقاط مختلف، جاذبه ای دیدنی از معماری طبیعت و بافت مسکونی محسوب می گردند. بلوار مرکزی ده لولو با چنارهای بلند و پی در پی و نیز جریان جوی آب این بلوار، فضای دل انگیزی را برای گردشگران به وجود آورده است. کوهپیمایی، رودخانه گردی، آبشارگردی و قدم برداشتن در کوچه باغ های این بخش از استان کرمان، تجربه ای ارزشمند و در دسترس محسوب می گردد. مسیر دره درختنگان به چهار فرسخ، فرصتی برای سفرهای ماجراجویانه را فراهم آورده است. در این منطقه مجموعه های بزرگ تفریحی و توریستی در حال ساخت می باشد.

    روستای هدف گردشگری دهبکری (Dehbakri):

    در 50 کیلومتری غرب شهر بم و در مسیر جیرفت، روستای ییلاقی دهبکری، به شکل جالب توجه ­ای در بخش­ های ابتدایی رشته کوه جبال بارز، آدمی را معطوف خود می­ نماید. درختان تنومند گردو، سپیدارهای بلند، باغ های زردآلو و آلبالو و دامنه های پوشیده از جنگل ­های بنه و کهکم و نیز رودخانه دهبکری که از وسط روستا می­ گذرد، چشم اندازهای با شکوهی را رقم می زنند. این روستا، 2500 متر ارتفاع دارد و در بین کوه های شیر، برفو، چاله، کمایی، جمالی و سوزا و سولو قرار گرفته است. عبور جاده از بخش های غربی روستا باعث شده که اشراف مناسبی نسبت به دهبکری به وجود آید، تا عابران و مسافران، لذت بیشتری در این مسیر تجربه نمایند. در طول مسیر و با حرکت به سمت جیرفت در قسمت های جنوبی دهبکری که ارتفاع بلندتری نیز دارد، طولانی ترین تونل مسیر، بر سر راه عابران قرار می گیرد تا شروعی باشد برای گذر از 11 تونل دیگر تا رسیدن به جیرفت. دهبکری نقطه سوار شدن بر بال های بلند و پیوسته جبال بارز محسوب می گردد، نقطه ای برای آغاز رشته 250 کیلومتری این ارتفاعات که تا نزدیکی جازموریان ادامه می یابد. چشم اندازهای دهبکری در زمستان ها، به واقع ستودنی اند. همچنین وجود آبشارها در بخش جنوبی دهبکری و در دامنه کوه «برفو» از دیگر جاذبه های دیدنی این منطقه محسوب می گردند. همچنین در فصل پاییز و در آبان ماه پس از گذر از تونل دهبکری و رسیدن به جنگل پسته وحشی (بنه) «پاگدار» که هزاران رنگ زیبا را به تصویر می کشد فضای خاطره انگیزی را در یادها بر جای می گذارد که فراموش نشدنی است.

    روستای هدف گردشگری سکنج:

    روستای سکنج در پای کوه سکنج و در دامنه قله های بلند رشته کوه پلوار قرار گرفته است. جایی در 20 کیلومتری جنوب شرقی ماهان در سمت چپ مسیر این شهر به بم. این روستا که از قدمت تاریخی حدود700 سال برخوردار است با انبوه باغ های سردسیری، درختان چنار کهنسال، کوچه های پر پیچ و خم که با انواع درختان و خانه های روستایی زیبا سازی شده اند و نیز رودخانه پر خروش سکنج که در  دره های شمالی روستا جریان دارد، شکوه و جلوه خاصی را به نمایش می گذارد. آب و هوای با طراوت این روستا باعث شده تا نیمه اول سال به خصوص در ماه های اردیبهشت تا مرداد ماه، گردشگران فراوانی روزها و لحظه های خود را در سایه درختان و حاشیه مسیر آب و رودخانه سکنج سپری کنند. وجود حاشیه پر درخت رودخانه سکنج که در لابه لای تخته سنگ ها و در پای دیواره های بلند و سنگی رشته کوه پلوار جریان دارد با ریزش های آبشار گونه و پر خروش آن، به واقع فضای منحصر به فردی را در شهرستان کرمان به وجود آورده است. در امتداد این رودخانه رسیدن به آبشار اصلی که چشم اندازهای بسیار زیبای جنگلی و کوهستانی را در بر می­گیرد، خاطرات ماندگاری در دل و جان گردشگران و طبیعت دوستان بر جای می­ گذارد. مسیری که با قدم بر داشتن آرام همراه است و تجربه ای متفاوت را رقم می زند . همچنین وجود آرامگاه «شیخ علی بابا» که از عرفای این منطقه است بر جذابیت های سکنج افزوده. ضمن آنکه وجود دیواره ها و ستیغ های سخت و دره ها پر درخت و قله های بالای 4000 متر در بالا دست روستا، فضا را برای ماجراجویان و کوهنوردان فراهم آورده و همواره خاطرات تلخ و شیرین فراوانی را در این زمینه بر جای گذارده است.

    روستای هدف گردشگری سیرچ (Sirch):

    یکی از زیباترین و در عین حال وسیع ترین مناطق ییلاقی شهرستان کرمان، دره ای است در جنوب غربی شهر کرمان که باشیب ملایمی ده ها کیلومتر ادامه می یابد تا به نقطه تمرکز باغ های فراوانی می رسد که روستای سیرچ را حاصل آورده اند. در تمام طول این مسیر و با خروج از تونل طولانی و سنگی محور کرمان –شهداد جریان آب و چشمه سارهایی را می توان دید که طراوت و شور دل انگیزی را در حاشیه مسیر شیب دار کرمان- سیرچ به وجود آورده اند. آغاز این دره را قله های بلند «جفتان» تحت تاثیر قرار داده اند و اطراف روستای سیرچ را کوه های «پیرمراد»، «سلطان»، «باغو» و «نی کوه» از شمال، جنوب، جنوب غربی و شمال شرقی محصور نموده اند. رودخانه سیرچ با حاشیه ای پر از درخت و جریان زلال آب به عنوان یکی از مهمترین جذابیت ها و عوامل تاثیر گذار دامنه های غربی رشته کوه پلوار، میزبان ارزشمندی برای دست داران طبیعت و گردشگران فراوان این منطقه است. رودخانه ای که زیستگاه مهمی برای انواع آبزیان و پرندگان بومی و مهاجر نیز محسوب می گردد. در بخش های بالایی دره سیرچ و در حواشی تونل، شیب های ملایمی بر دامنه ها حاکم است که در روزهای برفی زمستان، مهمترین مکان و به نوعی پیست را، جهت برف بازی و اسکی غیر حرفه ای، در سطح استان حاصل می آورد. همچنین سرو تاریخی سیرچ با قدمتی 800 ساله، نمادی از ارزش های طبیعت این بخش از استان محسوب می گردد. درختی که با توجه به ارزش خاصی که دارد در فهرست آثار طبیعی ملی به ثبت رسیده است. در بخش جنوب شرقی سیرچ و در ارتفاعات مشرف به آن آبگرم معروف و پر طرفدار «جوشان» قرار دارد که با چشمه های معدنی و گرم و استخرهای سرپوشیده به عنوان مهمترین مکان «آب درمانی» در سطح استان مورد توجه مردم و گردشگران قراردارد. فصل پاییز، سیرچ، زیبایی ها وچشم اندازهای بی نظیری را برای گردشگران مسیر کویر شهداد، به ارمغان می آورد.

    روستای هدف گردشگری طَرز (Tarz):

    در 40 کیلومتری شمال غرب شهر راور، روستای زیبا و تاریخی طرز با سروهایی که درآسمان کویری و در تاریخ منطقه بیش از 1500 سال قد برافراشته اند، زینت بخش شهرستان راور و طبیعت شمال استان است. این روستا با 1800 متر ارتفاع از سطح دریا، از شرق و جنوب شرقی به «کوه سفید»، از شمال به «کوه برج» و از غرب و شمال غربی به «کوه آب بند» محدود می گردد. آب و هوای معتدل و پوشش گیاهی و سبز روستا که تحت تاثیر باغ های پسته، بادام، زردآلو، خرما و انار می باشد، تابستان های طرز را به فصل رفت و آمد تعداد زیادی از گردشگران تبدیل می کند. به خصوص آنکه مسیرهای منتهی به راور در فصل تابستان شاهد جمع زیادی از گردشگران است که در مسیر رفت و یا برگشت از مشهد می باشند. در روستای طرز علاوه بر سروهای تاریخی و باغ های زیبا و قدیمی، آثار تاریخی چون برج و خانه نیز دیده می شود که تصویر پاییزی این برج در باغ بزرگ اطراف آن، جذابیت خاصی را به ارمغان می آورد. 

    روستای هدف گردشگری لاله زار:

    لاله زار یادآور قله بلند، آب روان، دشت ها و مزارع بزرگ گل محمدی است که در محدوده مرکز استان کرمان قرار دارد. روستایی زیبا که حالا تبدیل به شهر شده، جایی در 75 کیلومتری جنوب شرق شهر بردسیر و در شرق جاده کرمان به بافت. لاله زار، یکی از مناطق مهم گردشگری استان محسوب می گردد و طی سال های اخیر همواره تحت تاثیر رفت و آمد گردشگران، دچار تغییر و تحولات فراوانی بوده است. این منطقه که حدود 2680 متر از سطح دریا ارتفاع دارد، میزبان بیش از 5000 هزار هکتار مزرعه گل محمدی می باشد. ماه های اردیبهشت و خرداد، رنگ صورتی گل ها، بخش زیادی از لاله زار را در بر می گیرد و عطر روح نواز این غنچه ها، همه جا را در تسخیر خود دارد.

    همچنین باغ­ های گردو، زردآلو، آلو، هلو، مزارع گندم، جو و کنجد از دیگر چشم اندازهای لاله زار محسوب می گردند. خانه های قدیمی روستا، حمام تاریخی و نیز فروشگاه های گلاب، عرقیجات و محصولات لبنی و دامی لاله زار، تصویری دیگر از این منطقه را جلوه گرند. در بخش شرقی و با گذر از مزارع و باغ ها در مسیر کانال آبی که در جریان است، چمن زار وسیعی وجود دارد. در بالا دست آن، بند خاکی بزرگی بر رودخانه لاله زار بسته شده و دریاچه به نسبت بزرگ و زیبایی را به وجود آورده است. این نقطه مرکز رفت و آمد گردشگران است و امکانات آن هر ساله در حال افزایش می ­باشد. جایی برای استراحت و لذت از هوای مطبوع لاله زار به خصوص در تابستان ها. همچنین مسیر اصلی صعود به قله لاله زار که به «دهانه آرتی» مشهور است از این نقطه آغاز می شود.

    در فصل تابستان دشت های لاله زار را سیاه چادرهای عشایر، رنگ و بوی خاصی می بخشند و نیز حرکت در مسیر هموار زیر سازی شده لاله زار به شیرینک و اردیکان تماشای روستاها ومناطق عشایرنشین دامنه های لاله زار و هزار را به ارمغان می آورد.

    روستای هدف گردشگری میمند (Meymand):

    شکوه هنرنمایی و هم خوانی حضور انسان در طبیعت. جلوهای از هم آوایی تاریخ، فرهنگ و زندگی ساده و مستمری که از قرن ها پیش همچنان ادامه دارد. شاهکاری در دل صخره ها در 36 کیلومتری شمال شرقی شهربابک. از میمند به عنوان یکی از شگفت انگیزترین سکونتگاه­های بشری نامبرده می­ شود. چشم­ انداز این روستا از تپه­ های رو به ­رو، دستکندهایی است­ که به شکل ماهرانه­ ای برای تضمین یک زندگی مستمر، حفر شده­ اند. به این دستکندها «کیچه» می گویند و میمند، روستایی شگفت است با نزدیک به 400 کیچه کوچک و بزرگ.

    بافت مسکونی منحصر به فرد میمند هر ساله هزاران گردشگر داخلی و خارجی را روانه این روستا می نماید. قدم زدن در باغ ها و تماشای چشمه سار و پوشش دره ای میمند، نشستن درکیچه ها و لمس این معماری هنرمندانه و گذر از درهای چوبی کیچه ها، دیدن مسجد، حمام و دیگر نقاط میمند و نیز لمس فرهنگ میمندی ها و خوردن نان «کورنو» و «اِسپار» در این روستا، خاطرات جالب و ماندگاری را در دل و جان هر عابر و مسافری بر جای خواهد گذارد. اطراف میمند را ارتفاعات و جنگل های وحشی بنه در بر گرفته اند که بر زیبایی­ های این منطقه مهر تائید محکمی می گذارند.

    در این روستا مکان کوچکی به عنوان مهمانسرا و نیز رستورانی سنتی، خدمات مورد نیاز گردشگران را در قالب فضاهای سنتی میمند و کیچه ها، ارائه می نمایند و پایگاه پژوهشی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، فعالیت های علمی و فرهنگی مورد توجه ای را در میمند به اجرا در آورده و در سال های گذشته افتخارات بزرگی از جمله جایزه بین المللی «ملینا مر کوری» را برای میمند به ارمغان آورده است. 

    فصل دهم: روستاها و مقاصد طبیعت گردی:

    یکی از مهم ترین زیر شاخه های اکوتوریسم، بوم گردی و گردشگری روستایی می باشد. مناطق روستاهایی با توجه به طبیعت، بافت مسکونی خاص، فرهنگ و شیوه زندگی ونیز فضای متفاوتی که نسبت به شهرها دارند، عامل مهمی در جهت جذب گردشگران و میزبانی ساکنان شهرها محسوب می گردند. سفر به مناطق روستایی اگر چه از دیرباز انجام می پذیرفته، اما درسال های اخیر مسافرت های کوتاه مدت و اغلب یک روزه، با کیفیت و کمیت متفاوت تری در روستاها و مناطق طبیعی خارج از شهرها انجام می گیرد. در استان پهناور کرمان نیز با توجه به تنوع اقلیم و نیز تفاوت های فرهنگی که وجود دارد، روستاها و مناطق اکوتوریستی فراوان و زیبایی دیده می شود که اغلب مقصد سفرهای کوتاه مدت، محسوب می گردند. در این بخش مهمترین مقاصد گردشگری روستایی در سطح استان معرفی می شوند. تعداد زیادی از این روستاها با توجه به اهمیتی که دارند؛ قابلیت سرمایه گذاری های کوچک و بزرگ را دارا بوده و نیازمند برنامه ریزی جهت انجام پروژه های خدماتی و نیز حفاظتی می باشند.

    مقصد طبیعت گردی دهانه بیاض:

    در 10 کیلومتری غرب روستای بیاض منطقه معروف دهانه بیاض به دلیل عبور جریان آب قنات، سرسبزی و جلوه های زیبای طبیعت، فضای متفاوت و با طراوتی را حاصل آورده است. وجود جنگل بزرگ گز و گیاهان وحشی و نیز چشم اندازهای جالب ارتفاعات منطقه، یکی ازمهم ترین مکان های طبیعی و پرطرفدار را درآخرین نقاط استان ایجاد نموده که به خصوص درفصل تابستان مقصد مهمی برای گردشگران  محسوب می گردد. همچنین حیات وحش متنوع از جمله وجود کل و بز، قوچ ومیش، کبک و نیز مراتع وسیع در این منطقه زبان زد است.

    مقصد طبیعت گردی کوهپایه های انار:

    در بخش غربی و جنوب غربی شهر انار، شرایط به گونه ای است که تحت تاثیر وجود دامنه ها و مناطق کوهستانی منطقه، چشم اندازهای جالب توجه ای از طبیعت به وجود آمده است. چشم اندازهایی که آب و هوای معتدل و کوهستانی آنها، جذابیت خاصی را برای مردم منطقه، گردشگران و عابران ایجاد نموده اند. تقریبا از 5 کیلومتری مسیری که در جهت غرب و به سمت شهربابک امتداد دارد تا کیلومتر 15 آن، می توان جلوه های متفاوتی را در شهرستان انار از نظر گذراند. چرا که در بیشتر نقاط انار، ما شاهد طبیعتی یکدست و نه چندان متنوع می باشیم که در منطقه­ای بیابانی شکل گرفته اند. انبوه باغ های پسته، پوشش اصلی این شهرستان را به خود اختصاص می دهند. تفاوتی آب و هوایی و دلپذیری در بخش های کوهپایه انار در کنار دهانه بیاضی، جذاب ترین نقاط طبیعی در شهرستان انار می باشند. این منطقه کوهستانی از یک طرف به سمت شهرستان شهربابک و از طرف شمال نیز، به سمت منطقه «شِمش» دراستان یزد ادامه پیدا می کند. 

    مقصد طبیعت گردی روستای آسیاب جفته:

    در شرق شهر بافت و با فاصله اندکی حدود 2 کیلومتر، رودخانه ای در جریان است که به برکت وجود آن، روستای «آسیابجفته» با انبوه باغ ها، جنگل ها و خاک پوشیده از علف ها و گیاهان وحشی، به یکی از مهمترین مقاصد طبیعت گردی برای ساکنان شهر بافت، تبدیل شده است. دریاچه زیبای سد استقلال نیز، به جلوه های زیبای این منطقه، تصویری باشکوه بخشیده است. تغییر فصول در آسیاب جفته، تصویر خاطرات به یاد ماندنی است.

    مقصد طبیعت گردی سنگ پهن (Sangpahn):

    در 25 کیلومتری غرب شهر بافت، صخره ای زیبا با ارتفاعی بیش از 100 متر قرار دارد که همچون آسمان خراش عظیمی در دل دشتی پوشیده از بادام وحشی، تصویری جالب را به وجود آورده است. به تماشا نشستن این صخره در هنگام غروب، لحظه های خاطره انگیزی را حاصل می آورد. شکل و معماری خاص این صخره طبیعی، طبیعت دوستان، به خصوص صخره نوردان و ماجراجویان را محو شکوه خود می کند. همچنین در سطح فوقانی این صخره، آثار معماری جالبی، منصوب به دوره ساسانی دیده می شود.

    مقصد طبیعت گردی روستای شصت فیچ علیا:

    در شصت کیلومتری شهر بافت، روستایی با آب و هوای معتدل وجود دارد که زمین های آن پوشیده از باغ های گردو، انار و انجیر است و اطراف آن را جنگل های وحشی احاطه نموده اند. نام این روستا شصت فیچ علیا است.وجود امام زاده «شصت سر» در نزدیکی این روستا و نیز درخت چنار کهنسال، بر زیبایی ها و جاذبه های شصت فیچ افزوده است. این روستا در طول سال همواره پذیرای گردشگرانی از مناطق دور و نزدیک می باشد.

    مقصد طبیعت گردی منطقه بنگان (Bongan):

    در 20 کیلومتری شمال شهر بافت و در قسمت شمالی شرقی بزنجان، دره ای به طول 12 کیلومتر وجود دارد، که میزبان جلوه های سبز جنگلی  گل های وحشی و نیز باغ های گردو و زردآلو، سیب و هلوی فراوانی است. وجود آب، چشمه سارها و نیز آبشار زیبای بنگان، منطقه ای خیال انگیز و دلپذیر را باعث شده است. وجود آبادی های زیبایی چون گیو، گلوییه، قنات کوه و غیره بر جذابیت های این مسیر افزوده است.

    مقصد طبیعت گردی منطقه مادون:

    در 120 کیلومتری جاده کرمان به بافت، منطقه ای پوشیده از باغ های انبوه میوه های سردسیری و نیز پوشش گیاهی وسیع بر گرفته از درختان، درختچه ها و گل های وحشی، چشم هر بیننده ای را معطوف خود می سازد. گشت و گذار در میان باغ ها و قدم زدن در حاشیه رودخانه مادون، خاطرات جالبی را برای هر گردشگری به همراه خواهد داشت. این منطقه با گردش فصل ها، چشم اندازها و فضای متفاوت و دل انگیزی را به نمایش می گذارد.

    مقصد طبیعت گردی بُندر گوغر (Bondar-e- Googher):

    منطقه گوغر در 65 کیلومتری شمال غرب شهر بافت و با جاده ای منشعب از مسیر کرمان - بافت از یک طرف و در مسیر جاده دیگری از سیرجان واقع شده است. این منطقه با جاذبه های فراوان طبیعت گردی از جمله، چشم اندازهای زیبای مناطق روستایی، جنگل های وحشی، حیات وحش، رودخانه، آبگیر، غار مشهور جفریز و باغ های گردو، شکوه خاصی را  به وجود آورده است. سفر به گوغر در بهار و تابستان سفری به یادماندنی می باشد. درختان گردوی کهنسال در گوغر به واسطه بزرگی و وسعت دامنه ای را که به تسخیر شاخ و برگ ­های خود در آورده اند، مشهور و کم نظیرند و شگفتی را در چشم هر بیننده ای دامن می زنند.

    مقصد طبیعت گردی تُنگ سَرنی  (Tang-e-sarney):

    در 185 کیلومتری جنوب شهر بافت، در محدوده صوغان از توابع بخش اُرزوییه، دره ای زیبا، با آب و هوایی معتدل و پوشیده از باغ های مرکبات وجود دارد که جریان دایمی رودخانه آن، منطقه ای هیجان انگیز را در نزدیکی دشت گرم و پر حرارت ارزوییه ایجاد نموده است. با توجه به محوطه های باستانی صوغان، تنگ سرنی جاذبه ای دیگر برای طبیعت گردان و گردشگران این منطقه محسوب می گردد.

    مقصد طبیعت گردی شاهزاده زکریا:

    در همسایگی دشت ارزوییه، نقاط خوش آب و هوایی تحت تاثیر پستی و بلندی ها و نیز جریان آب های سطحی به وجود آمده اند. منطقه شاهزاده زکریا یکی از این مناطق است که در 170 کیلومتری جنوب شهر بافت و در بخش ارزوییه شاهماران قرار دارد. پوشش گیاهی متنوع، رودخانه، وجود چشمه سارهای فراوان و نیز سرو کهنسال شاهزاده زکریا، مهم ترین جاذبه های این منطقه محسوب می گردند. با توجه به شرایط آب و هوایی، شاهزاده زکریا میزبان چهار فصلی برای گردشگران محسوب می گردد.

    مقصد طبیعت گردی روستای مزار دهسرد (Mazare-Dehsard):

    یکی از مناطقی که در شهرستان بافت، در تمام طول سال می تواند پذیرای گردشگران باشد، روستای مزار دهسرد است که در 60 کیلومتری جنوب شهر بافت و در همسایگی پارک ملی خبر قرار دارد. هوای متعادل ومطبوع، نزدیکی به پارک ملی، دامنه های سفید رنگ منطقه که جنگل های بنه وبادام وحشی را در دل خود جای داده اند، چنار کهنسال، سنگ قبرهای مرمرسبز رنگ مربوط به دوران صفویه و نیزمقبره «شیخ محمد پرند» در کنار باغ های بزرگ و کوچک درختان میوه، ساکنان روستای مزار دهسرد را همواره به پذیرایی از گردشگران وا داشته است.

    مقصد طبیعت گردی روستای طرنگ (Torang):

    در 75کیلومتری جنوب شرقی شهر بافت، طرنگ با آب و هوایی معتدل، مقصدی برای چهار فصل سال می باشد. وجود جنگل های وحشی بادام و بنه، حیات وحش متنوع، چنارستان ها، باغ های گردو ونیز غار معروف طرنگ، جلوه های زیبای این منطقه محسوب می گردند. همچنین در این روستا درخت چناری وجود دارد که حضور آن از شکوهی حکایت دارد که همواره در طبیعت این منطقه حاکم بوده است.

    مقصد طبیعت گردی روستای دُرغستان (Dorghestan):

    در 40 کیلومتری غرب شهر بردسیر و در ارتفاعات کوه پنج، روستایی با چشم اندازهای زیبای کوهستانی، محصور باغ های گردو و درختان سردسیری دیگری چون سیب و انگور شده است. آبی روان نیز در بستر رودخانه این روستا جاری است. انواع گیاهان دارویی و وحشی، آبشار و بند خاکی حاج کاکا ازدیگر جاذبه های این منطقه عشایرنشین می باشند که می توان از خرداد تا مهر، لحظه های بیادماندنی را در چشم اندازهای آن تجربه کرد.

    مقصد طبیعت گردی روستای محمود آباد:

    کیلومتر 18 جاده بردسیر به سیرجان، در سمت راست، رودخانه ای در پایین دست جاده به چشم می خورد که در حاشیه آن، مناطق روستایی و چشم اندازهای زیبای طبیعت جلوه گری خاصی دارند. یکی از چشم اندازهای خاص این محدوده، جنگل سرخ گز محمود آباد است که وسعت قابل توجهی را درحاشیه رودخانه به خود اختصاص داده است. آب این رودخانه با توجه به بارش ها، نوسان دارد. اما همواره در کف رودخانه، جریان آب برقراراست. در فصول بهارو تابستان جنگل های گز این محدوده، میزبان گردشگران فراوانی از شهرهای دور و نزدیک می باشد.

    مقصد طبیعت گردی منطقه گلزار:

    گلزار که با نام «قریه العرب» نیز شناخته می شود، منطقه ای که درهمسایگی ارتفاعات بلند استان یعنی قله های لاله زار و هزار قرار دارد؛ در بخش شرقی شهرستان بردسیر و در 70 کیلومتری مرکز استان واقع است. گلزار میزبان باغ های بزرگ میوه های سردسیری چون گیلاس، گلابی، انگور و سیب بوده و دشت بزرگ ریواس، در محدوده آن قرار دارد. در اواسط بهار ریواس های گلزار چون فرش بزرگی با گلهای قرمز و سبز، پهنه دشت را مفروش و تصویری هیجان انگیز را به وجود می آورد. در بهار و تابستان حضور گردشگران همواره در این روستا جلوه گر است. همچنین از دیگر جاذبه های گلزار می توان به خانه های تاریخی اشاره کرد که از دوران صفویه و قاجاریه به جا مانده است. مسیر گلزار به شیرینکو اوردیکان نیز برای سفرهای تابستانه، مسیری مناسب و دیدنی محسوب می شود.

    مقصد طبیعت گردی منطقه بیدخون:

    روستای بید خون در دره ای زیبا و در حاشیه رودخانه بیدخون، شکل گرفته است. جایی در 36 کیلومتری جنوب شهر بردسیر، پوشیده از درختان گردوی سر به فلک کشیده با تاج های پهن و گسترده دره بید خون از شرق با کوه «یشم» از جنوب به کوه «دسکوئیه» و از جنوب شرقی به بخش هایی از رشته کوه «بحر آسمان» محصور گشته است. قدمت این روستا با توجه به گردوی کهنسالی که سن 2000 ساله ای برای آن تخمین زده شده است به سالهای دور می رسد. «ده بالا» نام دیگر بیدخون است. براساس آمار سرشماری سال1385 در این روستا جمعیتی بیش از 1000 نفر زندگی می کنند. روستایی که2720 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و تابستان های خنک و مطبوع آن، عامل مهمی در جذب هزاران گردشگری است که به این روستا سفر می کنند. زمستان های بیدخون سرد و گزنده است و همواره در بالا دست و قسمت بندر روستا، شاهد سفیدی و چشم نوازی برف و یخ می باشیم. انبوه باغ های گردو، گیلاس، گلابی و سیب درختی در دو طرف رودخانه بیدخون، سایه انداز و فضای دل انگیزی را به وجود آورده اند. همچنین فضای مسکونی روستا که در شیب تندی ایجاد شده، به خصوص خانه های قدیمی جاذبه دیگری محسوب می گردند.

    از دیگر جاذبه های مهم وطبیعی بیدخون می توان به غار یخی و بندر یخدان اشاره کرد که در 7  کیلومتری جنوب شرق روستا در انتهای دره ای قرار دارند و مقصدی مهم برای طبیعت دوستان و طبیعت گردان در این منطقه به حساب می آیند.

    قرار گرفتن بیدخون در دل ارتفاعات، دره های زیبا، دامنه های پوشیده از درختان و گل های وحشی و نیز حیات وحش از دیگر جذابیت های منطقه به حساب می آیند. در این میان در کنار جاذبه های طبیعی بیدخون، گورستان سغورک به عنوان جاذبه ای تاریخی مورد نظر گردشگران تاریخ دوست واقع می گردد. گردشگران و مسافران این دره زیبا، محصولات طبیعی به خصوص لبنیات ازجمله کشک، پنیر، روغن وغیره و صنایع دستی چون گلیم و جاجیم، در کنار خشکبار و گردوی خوش طعم منطقه را نیز مد نظر دارند.

    جاده دسترسی بیدخون آسفالته و با چشم اندازهای زیبای دامنه ها و حاشیه رودخانه ها همراه است. با توجه به اینکه مقصد اصلی گردشگران، باغ ها و حاشیه رودخانه بیدخون می باشد، پاکیزگی و رعایت اصول بهداشتی و نیز توجه به درختان روستا، عامل مهمی در افزایش لذت سفر و نیز بالا بردن اعتماد جامعه میزبان خواهد بود. در مسیر بیدخون تماشای قلعه تاریخی و بند خاکی «ترشاب» و نیز تماشای باغ های «باب زیتون» نیز، بر لذت سفر به این دره خوش منظر خواهد افزود. همچنین در این منطقه مسیر خاکی جالب توجه ای برای حرکت از لابه لای کوه ها و تپه ها و رسیدن به لاله زار وجود دارد.

    مقصد طبیعت گردی فرهادی مرغاب  (Morghab):

    منطقه کوهستانی در 35 کیلومتری جنوب شهر بردسیر، که جنگل های بید و گز آن، فضای زیبایی را حاصل آورده و جریان رودخانه در تمام طول سال نشاط را در فضای منطقه حاکم نموده است. آبگرم، قلعه تاریخی فرهادی و قبرستان به جا مانده از دوران اشکانی، جاذبه های دیگری هستند که­ گردشگران را، به خصوص از اردیبهشت ماه تا پایان تابستان به سمت این منطقه جذب می کنند.

    مقصد طبیعت گردی ده رستگار:

    «ده رستگار» یا «پامزار» یکی از جذابترین آبادی های مسیر بردسیر به سیرجان است که درکیلومتر 30 این جاده، در «منطقه کوه پنج» تصویر زیبایی از جذابیت های فصلی را به نمایش میگذارد. باغ های انبوه میوه ها و درختان قد کشیده سردسیری و خط جادهای که از وسط این روستا می گذرد؛ از کیلومترها قبل، نوید منطقه ای جذاب را به عابران و گردشگران می دهد. در فصول پاییز و زمستان، به دلیل ارتفاع بلند منطقه، همواره وجود آسمان ابری و طراوت باران، فضای دل انگیزی را پدید می آورد. طراوت شورانگیز بهار با شکوفه های سیب، بادام و گیلاس و در تابستان با پوشش انبوه و سبز برگ ها، جلوه گری خاصی دارد. آب این منطقه از ارتفاعات برف گیر چهل تن سرچشمه می گیرد. وجود کاروانسرای تاریخی «گلوسفته» در این روستا جذابیت دیگری محسوب می گردد.

    مقصد طبیعت گردی اوردیکان:

    بلندترین نقطه مسکونی ایران، جایی که حتی درسرما و برف وبوران دامنه های رشته کوه هزار نیز، خالی از سکنه نیست و در تمام طول سال زندگی در آن جریان دارد. آبادی کوچکی در ارتفاع 3300 متری، در دامنه های غربی قله 4501 متری هزار. این روستا در محدوده شهرستان بردسیر قرار دارد. مسیر دسترسی به این بخش از رشته کوه هزار، ازشهرها وآبادی­ هایی چون «بهرامجرد»، «قریه­ العرب»، «شیرینک»، «چهارطاق» وغیره می­ گذرد.

    منطقه ای که عشایر فراوانی را در دل خود جای داده است. در2 کیلومتری شرق اوردیکان و پس از گذر از خط طولانی درختان بید قدیمی در امتداد جریان آب، به آبشار اوردیکان و مسیرصعود به قله هزار می رسیم. در ماه های اردیبهشت و خرداد، سر و صدای بی پایان جیرجیرک ها یا «چنزوها» در لابه لای درختان بید،  به یاد ماندنی است.

    مقصد طبیعت گردی میج و بُندر:

    در 50 کیلومتری جنوب شهر بم و در بخش نظام آباد (نظام شهر) ییلاق های میج و بندر با آب و هوایی معتدل کوهستانی یکی از مقاصد چهار فصل برای گردشگران محلی محسوب می گردند طبیعت زیبای باغ های سردسیری و جوشش چشمه سارها، بند خاکی، مسیر دسترسی مناسب و وجود زیر ساخت های اولیه، عوامل افزایش سفر به این منطقه می باشند. همچنین این مناطق میزبان بخشی از عشایر شهرستان می باشند که در تابستان ها، صفایی خاص به این مناطق می بخشند.

    مقصد طبیعت گردی ییلاق جزین (Jezin):

    روستای جزین از دیگر مناطق و آبادی های کوهستانی شهرستان بم است که در دامنه های جنوب شرق جبال بارز قرار دارد. این روستا در نزدیکی مناطق ییلاقی دیگری از جمله دریجان و آدوری می باشد و پوشش گیاهی و چشم اندازهایی مشابه با این مناطق دارد. در بخش های بالایی جزین، ماندگاری برف در ارتفاعات بالا دست، طراوت پر جاذبه ای را به این روستا می بخشد. همچنین در دامنه های این بخش از شهرستان بم، تراکم گیاهان دارویی نیز جلوه ای دیگر محسوب می گردد.

    مقصد طبیعت گردی ییلاق مُرغک:

    یکی از قدیمی ترین و پر رفت و آمدترین ییلاق های شهرستان بم، روستای مرغک است. این روستا در40 کیلومتری جنوب غربی شهر بم قرار دارد. بیش از 25 کیلومتر پوشش گیاهی درختان میوه و باغ ها در حاشیه رودخانه، جنگل های فراوان بادم کوهی، کهکم، اورس و بنه و نیز آثار تاریخی به جای مانده از گذشته از جمله حمام صد ساله این منطقه، در کنار تنوع و وسعت این ناحیه، شرایطی را به وجود آورده تا منطقه مرغک از موقعیت ویژه ای، در بین مردم شهرستان های بم، جیرفت و کرمان برخوردار باشد. در فصول مختلف به خصوص تابستان ها جمعیت قابل توجه ای در مرغک رفت و آمد می نمایند و زیبایی های این منطقه از بم را به تماشا می نشینند.

    مقصد طبیعت گردی روستای دریجان (Derijan):

    در 30 کیلومتری جنوب شهر بم و در دامنه های رشته کوه جبال بارز در لابه لای جنگل های بنه، سروهای کوهی (اورس) و انبوه درختان کهکم، روستای دریجان با چشم اندازی جالب توجه، جایگاه ویژه ای در بین علاقمندان طبیعت دارد. همچنین رودخانه دریجان در فصل های پر باران، جریان دل انگیز دیگری در این روستا به وجود می آورد. بندهای خاکی بالا دست، در ماه هایی که ریزش باران شرایط خوبی داشته باشد از دیگر جاذبه های این منطقه محسوب می گردند. مسیر مناسب دسترسی و فروشگاه های کوچک جهت تامین نیازهای اولیه گردشگران به بهبود شرایط سفر به دریجان کمک می کنند.

    مقصد طبیعت گردی روستای سروستان:

    سروستان با آب و هوای کوهستانی در 50 کیلومتری جنوب شرقی شهر بم با طبیعتی بکر، پوشش گیاهی، ارتفاعات، باغ های میوه های سردسیری و فضای سبز زیبا در فصول بهار و تابستان، گردشگران فراوانی را به خصوص در روزهای آخر هفته و تعطیلات به سمت خود سوق می دهد. همچنین مسیرهایی از دل تنگه های سنگی می گذرد اطراف سروستان که ادامه سفر را به سمت راین و ساردوییه ممکن می سازد.

    مقصد طبیعت گردی دهنه سرآسیاب و  ذنیقوییه (Zenighooiyeh):

    این منطقه در 75 کیلومتری جنوب شهر بم و در دامنه های جبال بارز واقع شده است. به دلیل شرایط جوی در زمستان خالی از سکنه است و در تابستان ها به عنوان ییلاق مورد استفاده قرار می گیرد. همین امر به بکر بودن طبیعت منطقه افزوده است. و ارزش های اکوتوریستی منطقه را دو چندان نموده. جریان آب رودخانه، انبوه درختان سردسیری و نیز پوشش گیاهی کوه ها و ارتفاعات، جلوه ای باشکوه را به این منطقه هدیه داده است.

    مقصد طبیعت گردی روستای گوروییه (Goorooiyeh):

    در 70 کیلومتری جنوب شهر بم روستای گوروییه با آب و هوای سرد کوهستانی با داشتن انبوه درختان گردو، چشمه سار و طبیعت بکر، یکی از جذابیت ها مناطق ییلاقی شهرستان بم محسوب می گردد. این روستا، مکان مناسبی برای سفرهای ماجراجویانه و حرکت در دره های شرقی جبال بارز می باشد.

    مقصد طبیعت گردی  تهرود  (Tahrood):

    در فاصله 140 کیلومتری مسیر کرمان به بم، روستای قدیمی تهرود با طبیعتی خاص مناطق حاشیه کویر، منظره زیبایی در فصول بهار و تابستان به این منطقه می بخشد. رودخانه تهرود که از جبهه شرقی کوه هزار سرچشمه می گیرد؛ عامل اصلی این چشم اندازها می باشد که در سال های پرآب، این جلوه گری را زیباتر به رخ می کشد. این روستا تا شهربم حدود 55 کیلومتر فاصله دارد و درکنار ابارق مهمترین بافت سبزمسیر کرمان– بم، را شامل است.

    مقصد طبیعت گردی روستای آدوری:

    یکی دیگر از زیباترین نقاط روستایی و اکوتوریستی نزدیک شهر بم، روستای آدوری است که در 25 کیلومتری جنوب این شهر قرار گرفته. آب و هوای معتدل، چشم اندازهای زیبای بخش شرقی جبال بارز و رودخانه آدوری جذابیت هایی هستند که انگیزه فراوانی برای هر علاقمند به طبیعت محسوب می گردند، تا آدوری مقصدی، برای سفر به این بخش از شهرستان بم باشد.

    مقصد طبیعت گردی روستای داردین (Dardin):

     داردین در 35 کیلومتری جنوب شهر بم و در دامنه های شرقی رشته کوه جبال بارز واقع شده است. جنگل های بادام کوهی، جلوه اصلی این روستا محسوب می گردند که در بهار با موج زیبایی از شکوفه های خود، شکوهی خاص به منطقه می بخشند. طبیعت زیبای این روستا در فصول بهار و تابستان مقصدی مناسب برای علاقمندان به طبیعت به است.

    مقصد طبیعت گردی روستای آباد چهل تن:

    یکی از پر ترددترین و پر طرفدارترین روستاهای شهر بم، «آباد چهل تن» است. روستایی در پای ارتفاعات جبال بارز در 80 کیلومتری جنوب شرق بم. نام این روستا از چشمه آبگرم چهل تن گرفته شده، که عامل اصلی رفت و آمد گردشگران را ار نقاط دور و نزدیک باعث گردیده است. بستر پر از سنگ های کوچک و بزرگ رودخانه، جریان دائمی رود، نخلستان های پراکنده، مزارع کوچک اطراف خانه ها، تنگه ای با دیواره های 100 متری، جنگل سرخ گز و بیدستان ها، تصاویر واضح و جذابی از آباد چهل تن را شامل می شوند. رودخانه آباد چهل تن از ارتفاعات قله کوه چال که نزدیک به 2800 متر ارتفاع دارد و قله برف گیرمنطقه محسوب می شود؛ سرچشمه می گیرد. این قله زیبا به دلیل جنس و نوع سنگ ها، رنگی سفید را جلوه گر است. در این بخش از جبال بارز علاوه بر آباد چهل تن، روستای زیارت شاه نیز از جایگاه ویژه ای در بین مردم بم و نیز مناطق مختلف سیستان و بلوچستان برخوردار است. در آن طرف رشته کوه جبال بارز و در برابر آباد چهل تن، روستاهایی چون کلجک و نرگسان از توابع عنبرآباد قرار دارند.

    پوشش جنگل های کوه های غربی «آباد چهل تن» که شامل اورس، بادام کوهی، کهکم وغیره می باشد و نیز حیات وحش غنی آن، از دیگر جلوه ها  و جذابیت های این منطقه محسوب می گردد. همچنین وجود قلعه های سنگی تاریخی، شباهت های زیادی را با جبهه غربی جبال بارز و قلعه سموران «رود فرق» حاصل آورده است.

    مقصد طبیعت گردی ییلاق رمون (Ramun):

    در 55 کیلومتری شمال غرب شهر جیرفت و در دره ای که به موازات بخش شمالی دره دلفارد قرار دارد، باغ های قدیمی و وسیع گردو در کنار خروش رودخانه و جوشش زندگی بخش چشمه سارها، رمون را به منطقه ای خیال انگیز تبدیل نموده است. با توجه به جاده دسترسی که نیازمند خودروهای پر قدرت می باشد، تردد در این منطقه محدود شده و همین امر بخش های بکر و بی مانند فراوانی را در رمون باعث شده است. بخش هایی که طبیعت گردان، عاشقانه به دنبال دیدن آنها هستند. چشم اندازهای بکر، طبیعت زیبای روستایی، حیات وحش و پوشش گیاهی ارتفاعات، منطقه ای منحصر به فرد را در بخش شمالی شهرستان جیرفت ایجاد نموده است.

    مقصد طبیعت گردی بحر آسمان:

    در90 کیلومتری غرب شهر جیرفت در دل رشته کوه بلند و زیبای بحر آسمان، جنگل های بنه، اورس و بادام کوهی، چشم اندازهای با شکوهی را به همراه دارند که این جلوه ها در روستای بحر آسمان به اوج می رسند. جریان پر شتاب رودخانه، سایه اندازهای زیبای درختان با عظمت گردو و بافت مسکونی بومی، در منطقه، طراوت خاصی را حاکم نموده است. این منطقه از نظر حیات وحش، به دلیل اینکه از زیستگاه های مهم خرس سیاه آسیایی محسوب می گردد، از اهمیت خاصی برخوردار است.

    مقصد طبیعت گردی ساردوییه (درب بهشت):

    ساردوییه، بلندترین دشت ایران، با ارتفاعی بیش از 2700 متر از سطح دریا)؛ در80 کیلومتری شمال جیرفت، درب بهشت، دری بزرگ و زیبا به روی بهشت این بخش از استان محسوب می گردد. انبوه باغ های میوه های سردسیری خصوصا گردو، گیلاس و زردآلو و نیز امامزاده «سیدسلطاناحمد» جذابیت های این بخش را برای گردشگران دو چندان می کند. ساردوییه در فصل تابستان یکی از شلوغ ترین و پررفت و آمدترین مناطق جیرفت محسوب می­ گردد. همچنین تصاویر پاییزی و­ زمستانی ساردوییه نیز جلوه خاص دارند.

    مقصد طبیعت گردی منطقه سر بیژن:

    منطقه ای مرتفع، برف گیر با زمستان های بسیار سرد که چمنزارها و برکه های آب و چشمه سارهای آن در کنار باغ های گردو و آبادی های این منطقه، تصاویر دلچسب و آرامش بخشی برای علاقمندان به همراه دارد. عابران و مسافرانی که برای رسیدن به جیرفت از مسیر راین و یا رابر در حرکت می باشند، تصاویر این منطقه هرگز از یاد و خاطرشان نمی رود. به خصوص اگر سال پر برف و بارانی را طی کرده باشیم، یکی از زیباترین جاده های استان در این منطقه تجربه خواهد شد.

    مقصد طبیعت گردی گدار (گردنه) امیر المومنین:

    این گردنه که در مسیر جیرفت به ساردوییه قرار دارد، در انتهای پیچ های شمالی دلفارد واقع می گردد. یکی از مناطق برف گیر شهرستان جیرفت که در تسخیر انبوه درختان اورس (سرو وحشی) قرار گرفته است. گردنه امیرالمومنین به دلیل اشراف به دره دلفارد و دامنه های جنگلی پیرامون، چشم اندازهای بی نظیر و منحصر به فردی را حاصل آورده است. توقف و تماشای جلوه های با شکوه این گستره، خاطرات به یاد ماندنی و زیبایی را به هر عابری هدیه می کند. پیچ های تند این مسیر برای رانندگان و عابران، احتیاط و لذت را به همراه دارند. پس از گذر از پیچ های گردنه امیرالمومنین و رسیدن به منطقه سر بیژن، نفس های حبس شده در سینه، آزاد و لذت سفر دو چندان می شود.

    مقصد طبیعت گردی گردنه دهبکری  (پاگدار):

    بعد از خروج از تونل دهبکری و سرازیر شدن در مسیر جیرفت یکی از بی نظیرترین چشم اندازهای منطقه جبال بارز به خصوص در فصل پاییز جلوه گر است. منطقه ای که تحت تاثیر پوشش جنگل پسته وحشی (بنه) قرار دارد. به دلیل بلندی ارتفاع جاده نسبت به دره و دامنه های سمت راست که پوشیده از درختان بنه می باشند، فصل پاییز، شکوه بی نظیری را از ترکیب رنگ های نارنجی، قرمز، زرد و سبز برگ های این درختان به رخ می کشد. حرکت در شیب ملایمی که به سمت جیرفت در جریان است و گذر از بین جنگل های کهکم، بنه، بادام وحشی و نیز روستاها و آبادی های اطراف جاده، این بخش از جبال بارز و زیبایی های طبیعت آن را به یاد ماندنی می نماید.

    مقصد طبیعت گردی دره رضوان:

    در فاصله 12 کیلومتری شمال شهر جیرفت و در دامنه های جنوب غربی جبال بارز، دره ای سرسبز و زیبا شکل گرفته است. در بدو ورود پوشش گیاهی درختان گرمسیری چوه خرما و مرکبات فضا را تحت تاثیر و جلال خود قرار می دهند و در ادامه مسیر در انتهای دره، درختان سردسیری گردو، زردآلو و بادام، جلوه ای متفاوت و غیر منتظره را نمایانگر می سازند. از این دره مسیر مالرو و پاکوبی وجود دارد که با گذر از گدار «سورمیدان» به روستاها و ییلاق های زیبایی چون بنستان و پیدنگوییه می رسد.

    مقصد طبیعت گردی جبال بارز:

    نام جبال بارز در استان کرمان یادآور کوه ها، جنگل ها، آبشارهای بلند، روستاها و چشم اندازهای پر جاذبه طبیعت است. پر ترددترین و شناخته ترین نقاط جبال بارز، در واقع بخش هایی هستند که جاده بم- جیرفت از میان آنها عبور می کند. جادهای که به دلیل شیب ملایم و چشم اندازها و گذرهایی که دارد، یکی از زیباترین محورهای استان کرمان محسوب می گردد. شهر جبال بارز و روستاهای آن از جمله پاگدار، مهرگان، مسکون، اسبی، گراغان، انجیر سیاه، محمد آباد وغیره نیز پارک جنگلی محمد آباد، عبور از 12 تونل سنگی که به نام 12 ماه سال نامگذاری شده­ اند، مزارع، جنگل­ ها و باغ­ های سردسیری و گذر از منطقه گرمسیری سقدر و رودخانه آن و جاده ای که هر چه به جیرفت نزدیک تر می شود، حاشیه آن سبزتر می گردد، همه و همه عناصر زیبا و پی در پی می باشند که توجه هر عابر و گردشگری را معطوف لطافت خود می سازند.

    مقصد طبیعت گردی جنگل انار شیطان:

    انار شیطان، در جیرفت به نام «گل پَرَکی» شناخته می شود. گونه ای درخت کوچک از «پیچ اناریان» که بومی جنوب آسیا و از گونه های مهم مناطق بیابانی و خشک در جنوب ایران می باشد. متاسفانه این درخت در معرض انقراض قرار گرفته است. انار شیطان از تیره «Bignoniaceae»، جنس «Tecomella» و گونه «Undulata» می باشد. این درختچه ارزشمند در مناطق جنوبی کشور و در استان های هرمزگان، بوشهر و خوزستان نیز به صورت توده های کوچک و پراکنده و به نسبت خالص پراکنش دارد. بزرگ ترین ذخیره گاه جنگلی و یکی از مشهورترین رویشگاه های این درختچه، در 25 کیلومتری شمال شهر جیرفت قرار دارد. نقطه ای که چند صد متر بالاتر از آن، پل کَلدان (Koldan) و ورودی دره زیبای دلفارد را شامل می شود. عابران مسیر جیرفت- دلفارد، قبل از ورود به این دره، در سمت چپ جاده، انبوهی از درختان سبز را می ­بینند که با خطوط سیم خاردار حصارکشی شده اند. این جنگل ارزشمند حدود40 هکتار وسعت دارد. اگر چه همواره جلوه سبز و نشاط آوری دارد، اما اواسط بهار، در زمان به گل نشستن این جنگل، تصویر خیال انگیزی از طبیعت به رخ کشیده می شود. تصویری که تحت تاثیر گل های نارنجی تا زرد، که جامی 4 تا 7 سانتی متری دارند، حاصل می آید. ارتفاع این درختچه ها بین 4 تا 6 متر متغیر است.

    مقصد طبیعت گردی هلیل رود:

    بزرگترین رودخانه دائمی جنوب شرق کشور که سرشاخه های آن آب را از ارتفاعات 4501متری هزارو4351 متری لاله زار در بخش های مرکزی استان، به مسافتی حدود400 کیلومتر تا چاله جازموریان در ارتفاع پایین (حدود350 متری) هدایت می کنند. هلیل رود در طول مسیر خود با گذر از مناطق کوهستانی، جنگلی، جلگه ها و دشت های متعدد، تنوع جالب توجه ای را پیرامون خود حاصل آورده است. این رودخانه طی هزاران سال جریان مداوم، علاوه بر پدید آوردن بسیاری از جلوه های طبیعت، پدید آورنده تمدن ها و فرهنگ های غنی و ریشه داری نیز بوده است و بستری فراهم آورده که همواره جریان زندگی را، در اشکال و در بخش های مختلف شکوهی خاص بخشیده است. بسترهای سنگی و خروش آب، پهنه های وسیع حاصل از فرسایش، تنگه های سنگی با دیواره های بلند و هراسناک و حاشیه ها و خط ساحلی سرسبز با تنوع پوشش گیاهی، این ها تصاویر دل انگیز و دیدنی هلیل رود در طول 400 کیلومتر حرکت مواج و پیچ در پیچی است که در شیب های تند و گاه آرام جریان پیدا می کند. آب این رودخانه پس از دویدن در دره های هزار و لاله زار با گذشتن از بخش هایی از شهرستان های بافت، رابر، جیرفت، کهنوج و اسلام آباد در گودی جازموریان و در شن زارها به زمین می پیوندند. در حاشیه ی غربی شهر جیرفت، با گذر هلیل رود از میان بافت مسکونی این شهر و نیز در پایین دست از لابه لای باغ های انبوه مرکبات و نخلستان ها، لطافت جلگه جیرفت به اوج می رسد. همچنین در طی 400 کیلومتر، نقطه به نقطه جلوه های تمدنی کهن و دیر پا نمایان است که در کُنار صندل (مرز جیرفت و عنبر آباد) نمود باشکوهی را به تصویر می کشد. در قسمت های زیر سد جیرفت، دره های عمیق و هراسناک هلیل رود، شباهت زیادی به دره های پارک ملی قدیمی آمریکا (گرند کنیون) پیدا می کنند.

    مقصد طبیعت گردی دهنه میجان:

    در 30 کیلومتری غرب جیرفت دهنه ای به طول بیش از 15 کیلومتر تا عمقی از بخش میانی رشته کوه جبال بارز ادامه دارد. حدود 10 کیلومتر که از جیرفت به کهنوج ادامه مسیر داشته باشیم در روستای جنگل آباد، جاده ای آسفالته در جهت شرق و به سمت منطقه کوهستانی جبال بارز وجود دارد. این مسیر پس از گذشتن از دشت و دامنه ها، وارد دهنه میجان می گردد. زیبایی این منطقه تحت تاثیر تنوع آب و هوایی و وجود آب در قالب چشمه سارها و نیز باغ های میوه های گرمسیری و سردسیری و پوشش گیاهی خاص جبال بارز  است. در کف این دهنه، مسیر گذر آب در قالب رودخانه، باغ های انبوه را در حاشیه و بالادست به وجود آورده است. 

    سرآسیاب، سرجنگل، باغ کوچه، میجان سفلی و علیا، بن کوه، بخشی از روستاهایی هستند که از ابتدا تا انتهای این دهنه با آنها برخورد می کنیم. بخش های اولیه این منطقه را باغ های زردآلو، گردو، سیب، بادام وغیره چشم اندازهای متنوع و جالب توجه ای را حاصل آورده اند.

    مقصد طبیعت گردی حیشین:

    از دیگر دهنه ها یا تنگه های بخش جبال بارز میانی می توان از حیشین نام برد. دهنه ای که با اضافه شدن منطقه «درین» به آن، شکوه و جلال خاصی پیدا می کند. در این بخش جبال بارز دهنه های میجان، حیشین، گمرکان، امجز مهم ترین مناطقی هستند که در حاشیه رودخانه ها به وجود آمده اند. در مسیر جیرفت به کهنوج و قبل از رسیدن به کارخانه مواد لبنی، جاده آسفالته ای در جهت شرق و به سمت جبال بارز تا کیلومترها در شیب دشت بالا می رود. ورود این جاده به تپه ها و دامنه های جبال بارز تصویری از باغ های مرکبات انبوهی را جلوه گر است. باغ ها و خانه های ساکنان حیشین در بلندی ها و پیچ و تاب جاده، زیبایی خاصی را به نمایش می گذارد. در فصل های پر باران، وجود آب در رودخانه حیشین، جلوه ای خاص دارد. با این حال طراوت وجود آب در چشمه سارهای حیشین نمود دل انگیزی را پدید می آورد. قبل از رسیدن به حیشین جاده خاکی در جهت جنوب از جاده آسفالته جدا می گردد و در کوه های سمت راست ادامه می یابد. مسیری خاکی و پیچ ها و شیب های پی در پی که پوشش گیاهی منطقه، بر زیبایی آن می افزاید. این جاده حدود 10 کیلومتر ادامه دارد تا به منطقه سردسیری درین می رسد. جایی که علاوه بر باغ ها و چشم اندازهای مناطق سردسیری، با آبشار بلند «سَرَن کوه» نام و آوازه  بلند دارد.

    مقصد طبیعت گردی منطقه اسفندقه:

    در70 کیلومتری غرب شهر جیرفت مناطق ییلاقی و خوش آب و هوایی قرار دارد که به واسطه قرار گرفتن در بخش های پر باران استان، همواره از  طبیعت زیبایی برخوردار بوده اند. این منطقه بین شهرستان های جیرفت و بافت قرار گرفته است. جنگل های بادام، بنه و اورس در بالادست و نیز باغ های انبوه گردو، بادام، انجیر، انار و نیز سپیدارهای بلند، چشم اندازهای دل انگیزی را برای عابران و گردشگران به همراه دارند. کوه های اطراف اسفندقه در فصول رویش، همواره اسیر عطر زیره و آویشن می باشند. در این منطقه همچنین چشمه آب معدنی گیشکی و مقبره میرحیدر، جذابیت های دیگری محسوب می گردند.

    مقصد طبیعت گردی رابر:

    در 150 کیلومتری جنوب شهر کرمان، شهر رابر با توجه به جلوه های منحصر به فرد و شکوهمندی که از طبیعت به ارث برده به تنهایی، سرزمین با عظمتی در دل استان کرمان محسوب می گردد. این منطقه مرتفع، اگر چه تحت تاثیر خشکسالی های اخیر، صدمه و لطمه خورده است؛ اما شکوه باغ های گردو و زردآلو و سیب و گندم زارهای آن همچنان برقرار است. سفر به رابر و سرکشی به عشق آباد، سید مرتضی، جواران، گلی اسکر، گِلی هَوَک، آبشار آبسُر، تنگ کُرو وغیره و نیز دیدن جنگل های بادام کوهی و اورس «گلوچار» و گذر از لابه لای درختان گردو و حرکت در حاشیه رودخانه «دیوران» و ده ها نقطه دیگر در این منطقه، خاطرات به یاد ماندنی و زیبایی را در هر فصل سال به ارمغان می آورد. به خصوص گذر از مسیر رابر به ننیز.

    مقصد طبیعت گردی ییلاق سَرمِشک (Sarmeshk):

    روستایی مرتفع از توابع شهر رابر در نزدیکی روستای گلوچار (یکی از برزگ ترین ذخیره گاه های درخت اورس) و بندر هنزا، که دامنه های اطراف آن پوشیده از جنگل های زیبای سرو وحشی (اورس)، کهکم و ارچن می باشند. این روستا با توجه به اینکه در ارتفاع بلندی قرار دارد (3450 متر) همچون دیگر نقاط مرتفع منطقه، در بیشتر طول سال خالی از سکنه است و در فصل بهار یکی از زیباترین مناطق ییلاقی را به وجود می آورد. کوچ عشایر و زیبایی های زندگی آنها، جلوه ای خاص به این منطقه می بخشد. چشمه پر آب «بد ذات» که یکی از سرچشمه های هلیل رود محسوب می گردد، در این منطقه قرار دارد.

    مقصد طبیعت گردی تخت شاهزاده:

    در 25 کیلومتری شمال رابر و در ارتفاعات کوشا، ده ها هکتار چمن زار زیبا و یکدست با شیب های ملایم، تخت بسیار زیبایی را به وجود آورده است. جریان آب و برکه های آن، شکوه خاصی به این تخت بخشیده. در فصل بهار لکه های سفید برف در بستر سبز چمن ها، جلوه های بی نظیری را به تصویر می کشند. همچنین وجود کتیبه هایی از زمان قاجار، بر تخته سنگ های این تخت جذابیت های آن را بیشتر نموده است. تخت شاهزاده حدود 140کیلومتر تا کرمان فاصله دارد و به واسطه استفاده آن توسط عبدالحمید میرزا ناصرالدوله، حاکم کرمان و بلوچستان در دوران قاجاریه به این نام خوانده می شود. 

    مقصد طبیعت گردی روستای چشمه عروس:

    نام زیبای این روستا بر گرفته از زیبایی هایی است که تحت تاثیر جلوه های حضور آب، خصوصا چشمه سار و رودخانه، در شکل پر طراوت و دلچسبی نمود پیدا کرده است. این روستا که در نزدیکی شهر رابر قرار دارد، در بر گیرنده باغ های میوه به خصوص گردو، گیلاس، بادام، انگور و نیز سپیدار و چنار و نمونه های بسیار دیگری از درختان وحشی می باشند. جریان آب رودخانه و جوشش چشمه سارها بر حجم این زیبایی ها افزوده است. این روستا با توجه به شرایط آب و هوایی، شکوه و جلال هر فصل را به خوبی و در شکلی زیبا به تصویر می کشد. همچنین چنار تاریخی و تنومند چشمه عروس نیز، به یاد ماندنی است. چناری که برای حلقه زدن به دور آن، وجود ده ها نفر را می طلبد.

    مقصد طبیعت گردی ییلاق چِهرِن (Chehren):

    ییلاق چهرن با آب و هوایی کوهستانی که اقلیم اصلی منطقه رابر است، با داشتن دره های مملو از درختان گردو، دامنه های متراکم از گونه های وحشی گیاهی، آبشار چشمه سارها و غیره ییلاقی زیبا و خاطره انگیز برای دوستداران سفر به طبیعت محسوب می گردد. خصوصا از اواسط بهار تا اوایل پاییز که چادرهای عشایر، جلوه ای خاص به این منطقه می بخشند. این ییلاق در 50 کیلومتری شرق شهر بافت و در نزدیکی شهر رابر قرار دارد و با عبور از ارتفاعات شمالی آن، می توان به لاله زار رسید.

    مقصد طبیعت گردی تخت سرطشتک (Takhte-e-Sattashtak):

    سرزمینی هموار با پستی و بلندی های ملایم، پوشیده از چمن زار و برکه های کوچک و چشمه های روان در ارتفاع نزدیک به3600 متر از سطح دریا، که از مرتفع ترین نقاط استان محسوب می گردد. این تخت که یکی از جلوه های خاص مناطق کوهستانی استان کرمان است، در مرز بین شهرستان های رابر، جیرفت و کرمان قرار دارد و با قرار گرفتن در نقاط بلند آن می توان موقعیت قله های بلند استان از جمله هزار و لاله زار را به راحتی تشخیص داد. منطقه ای بکر که به واسطه ارتفاع و شرایط خاص جوی، بیشتر طول سال خالی از سکنه است. هر ساله از اردیبهشت ماه به بعد، حضور سیاه چادرها، بوی آتش و زندگی عشایری و نیز جست و خیز و هیاهوی گوسفندان، تا اواخر تابستان، تخت سرطشتک را که در 12 کیلومتری منتهی الیه جاده بندر هنزا قرار دارد، به یکی از جالب ترین و به یاد ماندنی ترین نقاط استان کرمان تبدیل می کند.

    مقصد طبیعت گردی قنات ملک (تنگل هونی) (Ghanat Malek):

    دهستان جواران رابر، میزبان پدیده های زیبایی چون روستاها، دره ها، غارها، ارتفاعات ودامنه ها ست. روستای قنات ملک با باغ های قدیمی گردو و کوچه هایی که در میان دیواره های سنگ چینی شده پدید آمده اند با بافت مسکونی قدیمی، جاذبه ای زیبا را برای علاقمندان به مناطق روستایی حاصل آورده است. چرا که هویت این روستا با ساختاری که از مناطق روستایی توقع داریم همخوان است. سحرگاهان بانگ خروس ها و بوی هیزم و آغاز جریان زندگی روزانه، تجربه ای دوست داشتنی برای گردشگران و روستا دوستان حاصل می آورد. قنات ملک در 18 کیلومتری شرف رابر و در نزدیکی محور رابر به جیرفت واقع شده است.

    مقصد طبیعت گردی سیه بنوییه  (Siyah-Bonoiyeh):

    از دیگر دهستان های رابر دهستان سیه بنوییه است که در بخش شمالی رابر قرار می گیرد. روستای سیه بنوییه اگر چه از نظر پوشش گیاهی و باغ ها و درختان آن، بی شباهت به دیگر نقاط رابر نیست اما آنچه در این روستا خودنمایی می کند، بافت مسکونی این روستا ست. آنجا که حیاط ها بر بام همسایه ها قرار گرفته اند و بخش زیبایی از روستا بر شیب دامنه، با این وضعیت جالب شکل گرفته است. همچنین در لابه لای بافت روستا، باغ ها، درختان، مزارع و نیز خروش آب چشمه ها که رودخانه ای دل انگیز را حاصل آورده، طراوت خاصی را حاکم نموده است. از دیگر روستاهای این دهستان می توان از گلونوییه که رود زیبایی دارد و گُنجان نام برد.

    مقصد طبیعت گردی اشکان (Ashkan):

    در ارتفاعات شرقی رابر و در فاصله 20 کیلومتری از این شهر، اشکان با پشتوانه تاریخی و داشته های طبیعی زیبا، جاذبه ای دیگر در منطقه به حساب می آید. این روستا در دامنه قله سرمشک واقع شده و در میان شیب آرام تپه ها، چشم اندازی زیبا و دره ای با عمق کم را به تصویر می کشد. گردوهای قدیمی، گل سرسبد باغ های این روستا می باشند. در این منطقه روستاهای دیگری چون اُودَر و پاتکین با گردوهای کهنسال که به گردوهای جم مشهورند، جلوه گری خاصی را حاکم نموده اند.

    مقصد طبیعت گردی روستای سید مرتضی:

    این روستا از توابع دهستان هنزا می باشد. روستایی که به دلیل وجود زیارتگاه سید ابراهیم از شهرت خاصی در منطقه برخوردار است. سید مرتضی در 25 کیلومتری جنوب شرق رابر ودرسمت راست جاده اصلی رابر- جیرفت واقع می گردد. چشمه های جوشان، باغ های گردو، جنگل های بنه و بادام کوهی، فضای زیبا و بسیار دلپذیری را در سید مرتضی به وجود آورده اند. روستایی که از دیرباز مقصد اصلی گردشگران در روزهای خاصی چون سیزده نوروز بوده است. منطقه ای که با اضافه شدن آبشار خروشانو خوش نوای «آبسُر» به جلوه های آن، شکوه دل انگیزتری می یابد. تلاقی دو رودخانه «کندر تبل» و «هنزا» در این منطقه زیبایی آن را دو چندان می نماید.

    مقصد طبیعت گردی روستای باغوییه (Baghooiyeh):

    باغوییه از دیگر نقاط زیبا، با جاذبه های طبیعی فراوان، در دامنه های قله «دندانه» و حاشیه رشته کوه هزار می باشد. باغ های گردو، بستر پوشیده از سنگ های لاشه رودخانه، جریان آب در جوی و پشته ها و سایه اندازهای فرح بخش، بر زیبایی های منطقه تاثیر فزاینده ای گذارده است. همچنین آبادی های کوچک و بزرگ این منطقه از جمله «بخُتی»، «پشته زارچ»، و «پشت رود» هر کدام شکوه و دلنوازی خاص خود را دارند. این منطقه در فاصله18 کیلومتری شرق رابر واقع شده است.

    مقصد طبیعت گردی گِلی هَوَک (باریکه سنگی) (Havak):

    یکی دیگر از پدیده های منحصر به فرد استان در بخش شرقی رابر واقع شده است. جایی که جریان آب رودخانه «سرمشک» در باریکه ای شگفت انگیز با دیواره های سنگی سخت و بلند در حرکت است و تنگه ای زیبا را حاصل آورده. این پدیده منحصر به فرد و شگفت انگیز حدود2 کیلومتر در شیب سنگی دامنه کوه ادامه دارد و عمق آن در نقاطی به 100 متر می رسد. پوشش دامنه را درختان اورس و کهکم به صورت پراکنده معطوف زیبایی­ های خود نموده ­اند. کف این تراشه طبیعی را که چون کوچه ای باریک و طولانی جلوه گر است، جریان آب با عمق های متفاوت در بر گرفته و از بال تصویر هراس انگیز و پرهیجانی را در ذهن هر بیننده ای حک می کند. در بخش بالایی، فاصله دیواره ها بیشتر است و در میانه، دیواره ها نزدیک و در نهایت دره ای باریک را به تصویر می­ کشند. در بخش پایین، آن قدر فاصله دیواره های باریک می شود که حرکت نمودن در آن احساس ترس را به همراه می آورد. سرچشمه آب این رودخانه «چشمه بد ذات» می باشد.

    مقصد طبیعت گردی هَنزا:

    در 28 کیلومتری شرق شهر رابر و در نزدیکی مرزهای این شهرستان با شهرستان جیرفت در حاشیه رودخانه هنزا، انبوه درختان سردسیری به خصوص درختان تنومند و انبوه گردو وسعت دل انگیز و بسیار زیبایی را شکل داده است. علاوه بر کوچه باغ ها و رودخانه هنزا، بافت مسکونی و شیب دار این روستا نیز جالب و دیدنی است. در فصل تابستان مسیر این روستا میزبان خیل گردشگرانی است که علاوه بر هنزا، منطقه باصفا و بسیار خوش آب وهوای «بندر هنزا» و نیز تخت زیبای «سرطشتک» را هدف بازدید خود قرار می دهند.

    مقصد طبیعت گردی روستای فیض آباد:

    در 45 کیلومتری شمال غربی راور و در لابه لای ارتفاعات منطقه، روستای فیض آباد با جاذبه های فراوان طبیعی، نماد زیبایی های طبیعت راور به حساب می آید. در رابطه با فیض آباد، اگر از آن به عنوان زیباترین منطقه روستایی شهرستان راور یاد کنیم، سخن گزافه نگفته ایم. جریان آب در جوی ها، باغ های بزرگ میوه، درختان کهنسال از جمله چنار و سرو وحشی و نیز آبشار زیبای فیض آباد، از این منطقه جلوه گاهی خاص را حاصل آورده است. فیض آباد مقصدی مهم برای علاقمندان به طبیعت در بخش شمالی استان محسوب می گردد. وجود زیر ساخت های مناسب از جمله جاده دسترسی و مراکز خدماتی، شرایط را برای بالا بردن سطح میزبانی گردشگران این منطقه بهبود بخشیده است.

    مقصد طبیعت گردی روستای خورند:

    خورند یکی از مناطق مهم روستایی راور است که همواره میزبان گردشگران می باشد. به واسطه باغ ها، دیواره ای سنگی، فراهم بودن زیر ساخت های اولیه و نزدیکی به شهر راور، شرایط خاصی دارا می باشد. خورند در14 کیلومتری جنوب غرب شهر راور واقع شده و خوشبختانه مسئولین محلی با ساخت و توسعه فضای مناسبی در بخشی از این روستا، علاوه بر ارایه خدمات اولیه و تعریف سایتی کوچک جهت استفاده گردشگران، از سردرگمی و پراکنده شدن میهمانان این روستای زیبا، جلوگیری نموده اند. مسیر دسترسی به خورند، چشم اندازهای دل انگیزی از ارتفاعات منطقه را به تصویر می کشد.

    مقصد طبیعت گردی نیزارهای علی آباد نمکی:

    در 70 کیلومتری شمال غربی راور و در روستای کوهجرد از توابع بخش مرکزی این شهرستان، منطقه ای پوشیده از نیزارها در کنار کوه های نمکی، مناظر زیبا و بی بدیلی را حاصل آورده که به خصوص در نیمه اول سال، می تواند مقصدی زیبا برای علاقمندان به طبیعت این بخش از استان باشد.

    مقصد طبیعت گردی روستای کمرود:

    قسمت شمال غرب شهر راور به واسطه شرایطی که دارد، روستاهاو مناطق زیبا و منحصر به فردی را در این شهرستان در بر می گیرد. کمرود یکی از این روستاهاست و در شمال غربی روستای زیبای فیض آباد قرارگرفته و تا شهر راور حدود47 کیلومتر فاصله دارد. آب و هوای کوهستانی و چنار کمرود ویژگی های اصلی این روستا، در کنار چشم انداز دامنه ها و باغ های قدیمی محسوب می شود.

    مقصد طبیعت گردی روستای شاهزاده محمد:

    بخش کوهساران راور با توجه به جاذبه های طبیعی، بافت کوهستانی و قرار گرفتن جاده کرمان- مشهد در این بخش، پرترددترین منطقه راور محسوب میگردد. روستای شاهزاده محمد نیز که حدود 90 کیلومتر تا راور فاصله دارد با طبیعت زیبای خود که خاص مناطق شمالی استان است، از دیگر زیبایی های جنوب غربی شهرستان راور می باشد. این روستا با داشتن جاذبه های طبیعی از جمله درختان کهنسال و نیز جاذبه های مذهبی، در طول سال میزبان گردشگران قابل توجهی در این مسیر است.

    مقصد طبیعت گردی روستای قنات گرم:

    در 90 کیلومتری شهر راور و در نزدیکی هُجِدک و چترود، روستای «قنات گرم» در لابه لای ارتفاعات جنوبی شهرستان راور با طبیعتی کوهستانی و باغ های قدیمی و درختان کهنسال، گردشگران و عابران جاده ترانزیت کرمان به مشهد را به تماشای خود فرا می­ خواند. این روستا استراحت گاه کوچک و زیبایی برای مسافران این جاده محسوب می گردد و چنار کهنسال این روستا، نماد شکوه طبیعت این منطقه است.

    مقصد طبیعت گردی روستای مُکی:

    در فاصله 35 کیلومتری جنوب  شرق  راور، روستای مکی با وجود چشمه آبگرم  و آبشار مرتفع و زیبایی که دارد جلوه خاصی به طبیعت این بخش شهرستان آن بخشیده است. وجود چشمه آب گرم سبب شده تا افراد زیادی جهت مداوا به این روستای دل انگیز سفر نمایند وضمن استفاده ازاین منابع معدنی، از چشم اندازهای آن لذت ببرند.

    مقصد طبیعت گردی کوچه ها (تنگه های) نمکی مُکی:

    روستای مکی یکی از جالب ترین مناطق روستایی راور محسوب می گردد. اگرچه بیشتر نقاط خوش آب و هوا و ییلاقی راور در بخش غربی آن و در مسیر کوهبنان می باشند. اما روستای مکی در 35 کیلومتری شرق راور در بخش جاذبه جالب توجه ای رقم زده است. روستایی که رودخانه و آبشار و تنگه ای با پوشش گیاهی خاص مناطق بیابانی دارد. در مسیر این روستا به راور، منطقه ای پوشیده از بلورهای نمک وجود دارد که معبرهایی به شکل کوچه و یا تنگه های پیچ در پیچ به طول تقریبی 2 کیلومتر در آن ایجاد شده است. گذر از این مسیرهای نمکی، تجربه ای شیرین را در وجود هر عابری بر جای می گذارد. این ناحیه از دیرباز نمک مردم منطقه را تامین می کرده است.

    مقصد طبیعت گردی منطقه آبکوهی:

    آبکوهی در محدوده شرقی راور واقع شده و میزبان بخش زیادی از درختان کهنسال راور می­ باشد. مردم راور اوقات فراغت و زمان گردش و تفریح خود را در این محلمی گذرانند.

     وجود جوی آب که نشات گرفته از کوه های شرقی راور می باشد و همچنین درختان کهنسال بید و چنار کاشته شده در این مسیر سبب شده شهرداری اقدام به توسعه فضای مناسبی جهت استراحت و تفریح نماید. طول این مسیر حدود 2 کیلومتر می باشد.

    مقصد طبیعت گردی مسیر اسماعیل آباد –  سیریز:

    یکی از جاذبه های ناشناخته استان، مسیری است که بخش شمالی رفسنجان را به بخش غربی زرند متصل می سازد. مسیری که فاصله بین اسماعیل آباد تا سیریز را در بر می گیرد.

    این محور که بیش از 40 کیلومتر مسافت دارد، تصاویر زیبا و کم نظیری از نفوذ شن های روان را در دامنه ارتفاعات و در عمق دره ها به نمایش می گذارد. این در حالی است که آغاز این مسیر را جلوه های سبز طبیعت منطقه، معطوف خود ساخته اند. دشت، کوه، شن زار، روستاهای مسیر و ده ها جاذبه دیگر، هر عابر و گردشگری را در فضای متفاوت و ارزشمندی قرار می دهد تا تجربه ای تازه را با خود به همراه ببرد. البته برای سفر به این منطقه بایستی نظری به طوفان های شنی داشت و احتیاط لازم را به عمل آورد.

    مقصد طبیعت گردی روستای ییلاق چر (Yeylaghchar):

    این روستا در 20 کیلومتری جنوب غربی رفسنجان، در مسیر سرچشمه واقع شده است. در نقشه ها به نام آلاچیق نیز نامیده شده و با توجه به شرایط کوهپایه ای و نیز رودخانه ای که در زمستان و بهار در آن جریان دارد؛ چشم اندازهای دلپذیری را حاصل می آورد.

    قنات «ییلاق چَر» عامل مهم طراوت این روستا می باشد. باغ های قدیمی انار، گلابی، سیب، زردآلو و نیز گندم زارهای پایین دست، چشم اندازهای این منطقه را شکوهی خاص بخشیده است و آلاچیق یا ییلاق چر در بین بومیان به نام «الاغ چین» نیز شناخته می شود. کلوتک ها و تپه های ماسه بادی در 15 کیلومتری شمال رفسنجان و در فاصله بین روستاهای عباس آباد آقا غفور تا اسماعیل آباد نوق، تل ماسه ها و عارضه های کلوت مانندی بر پهنه دشت و دامنه ارتفاعات مسیر، خصوصا در حوالی امامزاده سید جلال الدین، فضای بیابانی جذابی را به وجود آورده است. عابران و گردشگران مسیر رفسنجان به نوق، به خصوص در فصل بهار، باغ های بزرگ پسته و تصاویر تپه های شنی و کلوتک ­ها، جذابیت خاصی برای آنها به ارمغان می آورد.

    مقصد طبیعت گردی علی آباد راگه:

    این روستا که در 20 کیلومتری جنوب غربی رفسنجان قرار دارد، میزبان تصاویری متفاوت از جلوه ­های طبیعت این شهرستان است. رودخانه علی آباد راگه که توسط بافت صخره ای زیبایی محصور شده، مهمترین عامل این تفاوت است. صخره ­های این رودخانه که حفره­ های غار مانندی در دل آنها ایجاد شده؛ چشم هر طبیعت دوستی را خیره و به واسطه جریان دایمی آب، می توان تمام فصول سال را برای سفر به علی آباد راگه در نظر داشت.

    مقصد طبیعت گردی کوهپایه  سرچشمه:

    یکی از جذاب ترین مسیرهای رفسنجان، مسیر این شهر به سرچشمه است. در این مسیر به واسطه اختلاف ارتفاع و تغییر شرایط توپوگرافی، چشم اندازهای زیبایی را خصوصا از کیلومتر 20 این جاده تجربه می کنیم. پوشش گیاهی متنوع که به صورت لکه های سبز و زیبا در فصله ای بهار و تابستان جلوه گرند در کنار درخت بید کهنسال قدمگاه امیر المومنین که در 35 کیلومتری جنوب غرب رفسنجان قرار دارد و نیز تپه های تاریخی مغوییه که ثبت ملی می باشند و ده ها اثر تاریخی دیگر که با معدن بزرگ و روباز مس سرچشمه به اوج می رسد؛ مسیری با چشم اندازهای بی نظیر را حاصل آورده که گردشگران مناطق شمال غربی استان، خصوصا مسافران «میمند» را به خود وا می دارد. روستای اودرج سرچشمه به اوج می رسد؛ مسیری با چشم اندازهای بی نظیر را حاصل آورده که گردشگران مناطق شمال غرب استان، خصوصا مسافران «میمند» را به خود وا می دارد.

    مقصد طبیعت گردی روستای اودرج (Ouderj):

    این روستا با آب و هوایی کوهپایه ای و معتدل در 28 کیلومتری شمال شرقی رفسنجان قرار دارد. چهره مشجر این روستا که با درختان کهنسال و قدیمی، جلوه ای زیبا پیدا نموده، اصالت خاصی دارد. پسته 1500 ساله اودرج، نماد با صلابتی از زیبایی های آن می باشد. این روستا علاوه بر طبیعت خاص، دارای عناصر تاریخی و دیدنی چون خانه های دستکند، برج و بارو، مسجد و محوطه تاریخی می باشد. همچنین چاه «آدوری» جاذبه دیگری در بین جاذبه های این روستا است.

    مقصد طبیعت گردی منطقه راویز:

    از دیگر نقاط زیبای شهرستان رفسنجان که در فصل های بهار و تابستان می توان زیبایی های آن را از نظر گذراند منطقه راویز است که در 60 کیلومتری شمال شهر رفسنجان و در نزدیکی قله «پری کوه» قرار دارد. دامنه این منطقه از 7 کیلومتری شمال شهر رفسنجان آغاز می شود و کناره های جاده رفسنجان – یزد را نیز در بر می گیرد.

    دراین منطقه علاوه بر چشم اندازهای طبیعی و درختان کهنسال و قدیمی، جلوه­های تاریخ را نیز تجربه می­ کنیم، همچنین پونه زارها و چشمه سارهای زیبای راویز فراموش نشدنی می ­باشند.

    مقصد طبیعت گردی دره دُر:

    در 25 کیلومتری شرق رفسنجان و با گذر از بزرگ ترین خانه خشتی جهان (خانه حاج آقا علی) روستای کوهپایه ای «دره در» با طبیعت زیبا و بافت پلکانی منازل مسکونی، چشم اندازهای زیبا و جذابی حاصل آورده است. همچنین به دلیل شرایط آب و هوایی و خاک مناسب، بیشترین گل سرخ و رز استان در این منطقه تولید می شود. بیدستان تنگل و آبشار دره دُر، از دیگر جاذبه های زیبای این منطقه محسوب می گردند.

    مقصد طبیعت گردی داوران:

    خط کوهستانی بین شهرستان های زرند و رفسنجان، میزبان روستاهای سرسبز و زیبایی است که به طور خطی و لکه ای، نقاطی با چشم اندازهای دیدنی را رقم می زنند. با تکمیل جاده رفسنجان به زرند، این مسیر به یکی از محورهای مهم طبیعت گردی در بخش شمال غربی استان تبدیل شده است.

    داوران، مهم ترین منطقه رفسنجان در این مسیر محسوب می گردد. روستایی با طبیعت کوهپایه در دامنه ارتفاعات و بلندی های شمال شرق رفسنجان که حدود 30کیلومتر از این شهر فاصله دارد. در فصل های بهارو تابستان، چشم اندازهای زیبای طبیعت، در کنار سرو تاریخی و آثار تاریخی دیگر از جمله خانه و برج و بارو و غیره فضای دیدنی و جذابی را در داوران به تصویر می کشد.

    در بهار و تابستان مسافران کرمان به تهران از پنجره های هواپیما، تصاویر زیبایی از آبادی ها را درلابه لای ارتفاعات این مسیر به تماشا می نشینند.      

    مقصد طبیعت گردی روستای خنامان:

    خنامان که در بخش شمالی جاده کرمان، رفسنجان قرار دارد به دلیل قرار گرفتن در منطقه کوهپایه ای، یکی از مناطقی بوده که از دیر باز محل سکونت محسوب می گشته است. وجود درختان پسته 1000 ساله شاه چهل تن، دهانه زیبای گلی رود، چشم اندازها، دامنه ها، ارتفاعات مسیر و نیز ده ها اثر تاریخی بر جای مانده از جمله معبد، حمام های تاریخی، قلعه برج و بارو وغیره بر دیدنی های این منطقه افزودهاست. خنامان در 65 کیلومتری شمال غرب کرمان قرار دارد و فاصله آن تا رفسنجان حدود 30 کیلومتر است.

    مقصد طبیعت گردی علی آباد پشت ریگ:

    تپه های شنی و ریگزارها یکی از بخش های مهم مناطق بیابانی می باشد و هر گردشگری که به مناطق بیابانی و کویری سفر می کند، چشم به دنبال این مناظر می دوزد. اوج این تپه ها و حرکت شن های روان در جنوب شهرستان بم و در محدوده محمدآباد ریگان در دسترس نگاه گردشگران قرار می گیرد و این بهترین نقطه ای است که گردشگران در سطح استان می توانند این پدیده  و تاثیرات آن را مشاهده کنند. بلندی این تپه ها گاه تا80 متر می رسد که در نوع خود جالب توجه است. برای دیدن زیبایی های این منطقه، بایستی حدود90 کیلومتر از بم به سمت جنوب و در جاده ایرانشهر طی مسافت نمود. مسیری که با گذر از بیابان های اطراف نرماشیر و دیدن گله های شتر، جذابیتی خاص پیدا می کند.

    مقصد طبیعت گردی روستای زیارت شاه:

    نقطه ای مشترک در میان مردم شهرستان های جنوبی استان، بمی ها و نیز مردمان سیستان و بلوچستان. روستایی در لابه لای جنگل های قدیمی بنه و بادام کوهی در منطقه کوه شاه (کوشا). روستای زیارت شاه با بافت مسکونی ساده و محصور در بین تنه های تنومند درختان «بنه» در 70 کیلومتری غرب ریگان واقع شده است و از مسیر «آباد چهل تن» حدود 130 کیلومتر تا شهر بم فاصله دارد.

    در منطقه کوه شاه یکی از بزرگ ترین جنگل های بادام کوهی و بنه قرار گرفته است که دامنه ها و ارتفاعات را تحت تاثیر جلوه گری خود قرار داده اند. در تمام مسیرها درختان کهنسال بادام و بنه در لابه لای سنگ های فرو ریخته از ارتفاعات، تصاویر جذابی را رقم می زنند. زیارت امیر المومنین هر ساله هزاران نفر را از نقاط مختلف و از صدها کیلومتر دورتر به «زیارت شاه» می کشاند. در جنوب غرب این روستا با گذر از خط رشته کوه جبال بارز وارد بخش مَردِهک از توابع شهرستان عنبر آباد می شویم. همچین مسیر زیارت شاه به ریگان را مناطق کوچک روستایی چون«دِه کَن» و «قاسم آباد» و نیز تنگه پر پیچ و خم و باریک «گاوکشی» جذاب نموده اند.

    مقصد طبیعت گردی آب مراد (آب باد):

     این منطقه در 65 کیلومتری شمال غربی شهر زرند و در 3 کیلومتری «سیریز» قرار گرفته است. در این منطقه کوهستانی با آب و هوای نسبتا معتدل، که چشمه های آب معدنی آن، باعث شده این منطقه در لیست 14 منطقه چشمه های آب معدنی ایران به ثبت برسد. به جز فصل زمستان که هوای سرد و خشکی بر منطقه حاکم است، بقیه فصل­ها، زمان مناسبی برای استفاده از این منطقه که به «آب باد» نیز مشهور است می باشد.

    مقصد طبیعت گردی سر تخت (Sartakht):

    در دامنه تپه ها و ارتفاعات غربی شهر زرند و با فاصله ای حدود 20 کیلومتر، روستایی خوش آب و هوا و با طراوت در دل کوه ها جای گرفته که نام آن، بزرگانی چون استاد بهمنیار کرمانی، محمود دبستانی، حسین کوهی و عکاس و هنرمند فقید کرمانی، بابک دبستانی گره خورده است. بهار و تابستان هر سال، خصوصا اگر ریزش نزولات جوی مناسب باشد، چشم اندازهای روستای سرتخت، به خصوص از اردیبهشت تا مهرماه، جاذبه مهمی برای جذب گردشگران به این منطقه محسوب می شود.

    مقصد طبیعت گردی بگشتوییه (Begeshtoiyeh):

    این منطقه که در گذشته میزبان مهندسان و کارکنان خارجی معادن زغال سنگ پابدانا بوده است؛ در فاصله 45 کیلومتری شمال شرقی شهر زرند و در مسیر پابدانا قرار دارد. بگشتوییه با توجه به کاربری سابق آن، باغ های میوه و درختانی چون سرو و صنوبر را در دل خود جای داده است. همچنین تاسیسات و ساختمان های آن نیز شرایطی را فراهم آورده که تبدیل نمودن آن را به یک مجموعه توریستی، آسان قلمداد می نماید. بگشتوییه یکی از پر طرفدارترین مقاصد طبیعی زرندی ها در فصل های بهار و تابستان است.

    مقصد طبیعت گردی هُتکن (Hotkan):

    روستای هتکن و نواحی اطراف آن، یکی از مهم ترین مناطق، جهت سفر به دامان طبیعت در شهرستان زرند محسوب می گردند. این منطقه در 40 کیلومتری جنوب شرق شهر زرند و در دامنه ارتفاعات این بخش از شهرستان قرار گرفته است. انبوه درختان میوه، خصوصا انار، انگور، سیب، بادام، بافت مسکونی روستاها و چشم اندازهای ارتفاعات، زیبایی های روستای هتکن و روستاهای پیرامون آن را ایجاد نموده است. فصل های بهار و تابستان، جلوه های این منطقه، میزبان بیشترین جمعیت گردشگر در سطح شهرستان زرند می باشند.                          

    مقصد طبیعت گردی باب تنگل (قدمگاه) (Bab Tngal):

    در لابه لای ارتفاعات شمال شرقی زرند و با فاصله ای 11 کیلومتری، مسیر رودخانه ای وجود دارد که اگر چه فقط در فصول پر باران، جریان آب را در آن شاهدیم اما گذر از پیچ و خم ها و دالان هایی با دیواره های سنگی بلند و تماشای چشم اندازها، دامنه ها و پوشش پراکنده گیاهی، منطقه ای متفاوت را در نزدیکی شهر زرند ایجاد نموده است. این مسیر زیبا، همواره خصوصا در فصل های بهار و تابستان، میزبان گردشگران فراوانی است که علاوه بر تفریح، برای انجام نذر و دعا در محل قدمگاه که مکانی مورد احترام مردم زرند است، گرد هم می آیند و پیچ و خم های این مسیر جالب را از نظر می گذرانند.

    مقصد طبیعت گردی روستای گیسک (Gisk):

    این روستا که به جای مانده زلزله مهیب سال 56 می باشد؛ در کیلومتر 10 جاده زرند –راور در دامنه ارتفاعات غربی این محور قرار دارد. خانه های این روستا ازفاصله دور با رنگ آبی و قرمز، جلوه ای خاص را در کنار باغ ها و کشت زارها به وجود آورده اند. خانه هایی که به صورت طبقاتی بر روی هم ساخته شده اند. ساکنان این روستا پس از زلزله سال 56 جهت ایجاد سرپناه امن، به پایین دست کوچ نموده وهم اکنون این روستا خالی از سکنه است.

    منازل مسکونی آسیب دیده، تالارها، بازارچه های زیر زمینی، راهروها، مسجد،جریان دایمی آب که دراثراختلاف ارتفاع، حرکتی مواج و پرسرعت دارد، درخت چنار وباغ های اطراف آن با توجه به خالی بودن روستا، شرایطی را به وجود آورده اند که تجربه سفر به گیسک رابه تجربه قدم گذاران در فضاها و لوکیشن های سینمایی تبدیل می نماید.

    مقصد طبیعت گردی رد پای دایناسور:

    کیلومتر 15 جاده زرند به کوهبنان، مسیری خاکی از جاده اصلی منشعب می گردد که در لابه لای تپه ها و ارتفاعات سمت راست ادامه می یابد تا به «ده علیرضا» می رسد. از ده علیرضا حدود5 کیلومتر در جهت شمال شرقی، راه پاکوبی در دامنه بلندی های منطقه ادامه دارد تا در کف یکی از دره ها، دیواره ی سنگی ایستاده ای، میزبان یکی از جاذبه های منحصر به فرد طبیعت ایران و کرمان باشد. پای دایناسوری که به گزارش زمین شناسان، حدود 10 میلیون سال قدمت دارد. این رد پا در سال های 46 تا 52 توسط گروه های کاوشگر فرانسوی که بررسی های زمین شناسی انجام می دادند شناسایی شده است. این اثر ارزشمند هم اکنون دچار آسیب دیدگی هایی شده اما همچنان جالب و دیدنی می باشد. پیش از این، 3 رد پای دیگر از این منطقه توسط محققان به موزه سازمان زمین شناسی منتقل شده است. شمال استان کرمان، یکی از با ارزش ترین مناطق و به عبارتی بهشت زمین شناسی محسوب می گردد. در همین رابطه بخشی از فسیل های گیاهی و جانوری مربوط به شمال استان در موزه کوچکی که حمام سنتی روستای دشتخاک (در 35کیلومتری محور زرند- کوهبنان) بوده، نگهداری می شوند.

    مقصد طبیعت گردی سر باغ (Sar-e-bagh):

    در دامنه های شرقی شهر زرند، منطقه روستایی سر باغ، با مزارع و باغ های میوه درختان سردسیری و چشم انداز آبادی ها، یکی ازمقاصد مهم زرندی ها برای گردش درطبیعت محسوب می گردد. روزهای تعطیل به خصوص در فصل های بهاروتابستان خیل جمعیت، همواره درنقاط مختلف آن به چشم می خورد. قدم گذاردن در دشت ها وحاشیه آب جاری در این منطقه و نیزحرکت درمسیرهای کوهپیمایی، هدفی است که قشرهای مختلف را به این بخش از طبیعت شهرستان زرند سوق می دهد.همچنین آثاری ازیک باغ بزرگ و قدیمی درسرباغ وجود دارد وعقیده برآن است که درزمان آبادانی، یکی ازشاهکارهای معماری بوده و برخی آن را الگویی برای باغ شاهزاده ماهان می دانند.

    مقصد طبیعت گردی باغ سنگی:

    در 40 کیلومتری سیرجان و در مسیر بافت، باغ پر حدیث و حکایتی قرار دارد که شاخ و برگ و میوه های سنگی درختان آن، صحنه ای بی بدیل را در بین باغ های جهان به تصویر کشیده است. این باغ که در منطقه بلورد قرار دارد، حکایت فریاد مردی کرولال است که از بیداد زمانه، به ستوه آمده بود. «درویش خان اسفندیارپور» مالک و طراح این باغ در سال86 دیده از جهان فرو بست و این باغ 40 ساله را به عنوان اثری متفاوت و دیدنی به یادگار گذاشت. فیلم های مستند باغ سنگی درویش خان در جشنواره های داخلی و خارجی به نمایش در آمده و بسیاری را برای دیدن آن ترغیب نموده اند. سنگ های کوچک و بزرگ با اشکال مختلف هندسی، با تلاش قابل توجه ای زینت بخش تنه های خشک درختان این باغ گردیده که دیدنش خالی از لطف نیست.

    مقصد طبیعت گردی سوگلوییه(Sogoluiyeh):

    منطقه کوهستانی پاریز، یکی از زیباترین مناطق شهرستان سیرجان است که روستاهای زیبایی را در دل خود جای داده یکی از این روستاها سوگلوییه است که در 75 کیلومتری شمال شرقی سیرجان و در 12 کیلومتری پاریز قرار دارد. روستایی پوشیده از انواع درختان میوه سردسیری با آب و هوایی معتدل کوهستانی که حیات وحش آن نیز قابل توجه است. در 3 کیلومتری این روستا، گردشگران می توانند نیازهای خود را در روستای «دهشیرک» که از امکانات بیشتری برخوردار است؛ تامین نمایند.

    مقصد طبیعت گردی دره گرا (Darehgera):

    درمناطق کوهستانی شرق سیرجان وفاصله 70 کیلومتری، روستای «دره گرا» با آب وهوایی نیمه سردسیری و کوهستانی، با درختان گردو، سیب، بادام، انار و رودخانه ای فصلی، میزبانعلاقمندان طبیعت است. روستای دره گرا در نزدیکی شهر «بلورد» (Balvard) قرار دارد و بهار و تابستان، زمانی مناسبی برای گردش در این منطقه است.

    مقصد طبیعت گردی دُرُک (Dorok):

    روستای درک در 70 کیلومتری شمال شرقی سیرجان و در منطقه زیبای پاریز قرار گرفته که پوشش سرسبز گیاهی آن، در کنار باغ های قدیمی چشم اندازهای جالب توجه ای را ایجاد نموده است. در کدر فصل های بهار و اوایل تابستان که آب رودخانه آن جریان دارد، جلوهای از زیبایی های منطقه پاریز را در کنار سروهای تاریخی و باغ های میوه، می کشند.

    مقصد طبیعت گردی کهن سبز (Kahan- sabz):

    این منطقه نیز در محدوه پاریز قرار دارد و در 75 کیلومتری شمال شرق شهر سیرجان. با توجه به نزدیک بودن به شهر پاریز، امکان استفاده از امکانات پاریز نیز برای گردشگران فراهم است. کهن سبز آب و هوایی کوهستانی دارد، با رودخانه فصلی و باغ های قدیمی سرشار از درختان میوه سردسیری، قبل از انقلاب خانواده مقامات حکومتی در این نقطه باغ و املاکی قابل توجه و نیز مکانی برای فرود هلی کوپتر احداث نموده اند.

    مقصد طبیعت گردی حسین آباد پاریز:

    در 50 کیلومتری شمال شرقی سیرجان و در منطقه پاریز، روستای ییلاقی حسین آباد با آب و هوایی کوهستانی، تحت تاثیر فعالیت ها و زیباسازی های مالک منطقه، تصویر زیبایی از طبیعت را جلوه گر است. مزارع گندم و جو و همچنین باغ های گردو، آلوچه، گلابی، بادام طراوت خاصی را در طول سال به این منطقه می بخشند.

    مقصد طبیعت گردی جوزم:

    یکی از پر بیننده ترین و پرترددترین ترین مناطق شهرستان شهربابک، دره سرسبز جوزم است. این دره زیبا که در مسیر تردد بندرعباس به مرکز و شمال کشور قرار دارد؛ دارای چشم اندازهای طبیعی است که به واسطه شرایط خوب آب و هوایی، شکل گرفته اند. خصوصا وجود رودخانه جوزم که در طول سال به فرا خور میزان بارش ها، روند کم و بیشی دارد. اما همواره جریان آن، به این منطقه که در 46 کیلومتری شمال غرب شهربابک قرار گرفته، طراوت خاصی می بخشد. در روستای جوزم علاوه بر جاذبه های طبیعی، آثار تاریخی و مذهبی همچون قبرستان، امامزاده، خانه، حمام و گنبد نیز وجود دارد.

    مقصد طبیعت گردی روستای کُرُم:

    در 35 کیلومتری شمال شرقی شهربابک، روستای کُرُم با آب و هوای معتدل کوهستانی یکی از روستاهای زیبای نزدیک شهربابک محسوب می گردد. وجود جنگل ارژن، رودخانه فصلی، سایه اندازهای با طراوت، درختان و باغ های میوه و نیز جریان آب کشاورزی در بخش های مختلف روستا، محیطی دل انگیز را حاصل آورده است. در این روستا همچنین حمام تاریخی با شکلی مشابه خانه های دسکند میمند وجود دارد.

    مقصد طبیعت گردی بیش اِستا (میمند کوچک):

    در شمال شرق شهربابک و درمحدوده ای که آب و هوای معتدل کوهستانی حاکم است؛ روستاها ومناطق مسکونی قابل توجهی درمیان ارتفاعات ودامنه ها شکل گرفته اند. شواهد و مدارک نشان از قدمت  تاریخی این روستاها دارد.

    روستای پیش استا، در70کیلومتری شهربابک قرار گرفته، در بخش بالا دست خود، دستکندهایی مشابه خانه های روستای میمند دارد و نیز قلعه های به جای مانده از گذشته، جنگل های بادام کوهی، بافت سبز و پراکنده روستا و پوشش گیاهی دامنه ها، این روستا را جلوه ای خاص بخشیده است.

    مقصد طبیعت گردی روستای مَرج:

    روستای مرج که به نام های محلی مور (Mewr) و «مرج پا قلعه» نیز شناخته می شود؛ در55 کیلومتری شمال شرقی شهربابک و در منطقه ای مرتفع واقع شده است. این روستا که در برگیرنده باغ هایی چون زردآلو، گردو، سیب، بادام و انار می باشد، با اضافه شدن جریان آب در قسمت های مختلف روستا که به صورت کانال های قدیمی در گذر است، صفای خاصی به فضا می بخشد. وجود قلعه سنگی قدیمی در نزدیکی این روستا بر جذابیت های آن می افزاید. مسیر دسترسی مناسب و فروشگاه کوچک برانگیزه سفر به این روستا افزوده است.

    مقصد طبیعت گردی روستای مسینان:

    باغ های بزرگ میوه های سردسیری، رودخانه، غار، دامنه های پوشیده از گیاهان وحشی، درختان قدیمی و کانال های  آب جاری در لا به لای درختان، بخشی از زیبایی های روستای مسینان محسوب می گردند. این منطقه زیبا در 54 کیلومتری شمال شهربابک قرار دارد.

    جاده آسفالته و فروشگاه کوچک، شرایط سفر به این روستا را آسان تر می نماید.

    مقصد طبیعت گردی روستای پا قلعه:

    یکی از خوش آب و هواترین روستاهای شهربابک روستای پاقلعه است که در لابه لای ارتفاعات جنوب شهر شهربابک قرار گرفته است. این روستا که در فاصله 55 کیلومتری شهربابک واقع شده، علاوه بر طبیعت جان دار ورود خانه فصلی آرام، در برگیرنده تعدادی قلعه سنگی مربوط به دوران گذشته است. امام زاده پاچناران، قبرستان قدیمی و چشم اندازهای باغ ها و پوشش گیاهی، خصوصا در فصل بهار و تابستان مقصد خوبی را برای سفر به یک روستا زیبا می باشد. در این منطقه، روستاهای متعددی وجود دارد که مسیر تردد را جلوه  خاص می بخشند. در این روستا فرشگاه کوچک، جهت تامین نیازهای اولیه وجود دارد. همچنین می توان به روستاهای کهنوج، کوشه، افکوس، مرج، پیش اوستا، سرخان و ریسه اشاره کرد که بر زیبایی های این منطقه تاکید همواره ای دارند.

    مقصد طبیعت گردی روستای ریسه:

    بر روی تپه ماهورها، منطقه پا قلعه، در 65 کیلومتری شمال شرقی شهربابک روستایی زیبا، با خانه های قرار گرفته بر یکدیگر، شکوه خاصی را جلوه گر است. این روستا به دلیل شرایط آب و هوایی مناسبی که دارد همواره در ادوار مختلف، محلی برای گشت و گذار و سکونت بزرگان و رواسای مختلف بوده و به همین دلیل نام آن ریسه با رئیسه نهاده شده است. روستای ریسه و منطقه پاقلعه با تغییر فصول، جلوه های باشکوهی را در دامنه­ ها و ارتفاعات این قسمت از شهربابک به تصویر می کشد.

    مقصد طبیعت گردی بُندری دوساری:

    دوساری با نخلستان ها و باغ های مرکبات وسیع و فدیمی و جریان آب زلال، در 15 کیلومتری جنوب عنبرآباد، یکی از اصلی ترین تفرج گاه های نزدیک این شهر محسوب می گردد. در بخش شرقی دوساری، چشمه زلال با عظمتی از دل کوه می جوشد که این نقطه به بُندری مشهور است.

    طراوت دل انگیز این چشمه، لطافت خاصی به هوای دوساری می بخشد. ایستادن بر تپه ها و ارتفاعات دوساری و تماشای چشم اندازها و به خصوص رقص شاخ و برگ نخل های پر دامنه این روستا و عظمت نخلستان های آن، بهترین خاطره و لذت مشترکی است که در خاطر گردشگران دوساری حک می گردد.

    مقصد طبیعت گردی منطقه آبدار(Abdar):

    در 20 کیلومتری شمال شهربابک، دره ای زیبا و سرسبز، چشم اندازهای زیبای طبیعت را به تصویر می کشد. موقعیت این روستا و وجود عناصر دیگری چون ارتفاعات غار، پوشش گیاهی چون بنه و بادام کوهی و نیز نزدیکی به شهربابک این روستا را به هدفی مهم جهت سفر به طبیعت در این شهرستان تبدیل کرده است. منطقه آبدار متشکل از 4 روستا در حاشیه رودخانه است.

    مقصد طبیعت گردی تنگه امجز (Amjaz):

    در 25 کیلومتری شرق عنبرآباد مسیر رودخانه بزرگ و آبادی وجود دارد که از قله های بلند جبال بارز میانی سرچشمه می گیرد. سرچشمه های این رودخانه از دامنه های شرقی ییلاق زیبای امجز آغاز و پس از عبور از میان باغ های گردو، زردآلو، جنگل های تمشک، روستاهای سردسیری چون امجز و آستانه را پشت سر می گذارد و وارد منطقه گرمسیری می گردد. در ادامه مسیر، باغ های مرکبات و خرمای بُندر گورسی، مُردار، موچین و دهنه بید را پشت سر می گذارد تا کیلومتر ها در دشت ادامه داشته باشد و شیارهای پهن و گاه عمیقی را ایجاد نماید. آغاز سفر به این تنگه از «دهنه بید» می باشد که در 24 کیلومتری شرق قرار دارد. تنگه ای که در طول آن جاذبه های بکر و زیبایی چون چشمه سارها، دیواره های سنگی، آبشار وغیره تجربه می گردد.

    مقصد طبیعت گردی تنگه شیر کش:

    در 30 کیلومتری شرق عنبرآباد و در مسیر رودخانه مورچن به دهنه بید، تنگه ای با دیواره های سنگی به بلندی بیش از40 متر و عرض بین5 تا 10 متر وجود دارد که جریان آب کف آن، هیجان لذت بخشی به طبیعت گردان و ماجراجویان می بخشد. در بخشی از دیواره های این تنگه، حوضچه های سنگی لبریز آب، آبشارهایی را نمایان می کند که صدای حاصل از آب آنها بر کف تنگه، شکوهی صد چندان دارد.. شیر کش بخشی از تنگه امجز است.

    مقصد طبیعت گردی ییلاق امجز:

    در 35 کیلومتری شرق عنبرآباد شهرستان و در لابه لای ارتفاعات رشته کوه جبال بارز، ییلاق امجز به عنوان یکی از قدیمی ترین مناطق ییلاقی شهرستان با داشتن باغ های وسیع، رودخانه، چشمه سار، چمن زار، درختان قدیمی و فضای بکر و دست نخورده، شکوهی بی مانند در جنوب استان کرمان رقم زده است. مسیر دسترسی به امجز، از دهنه زیبای گمرک انبار و دخانه و باغ های مرکبات و در بالادست از لا به لای جنگل های بادام کوهی، بنه، اورس، کهکم و نیز گردنه ای با چشم اندازهای بی نظیر می گذرد. چنارهای امجز، سمبلی زیبا از تاریخ این منطقه بکر و با عظمت می باشند. زمستان های امجز برف گیر و لبریز از عطر گل های نرگس است و تابستان ها، جریان زندگی و لمس لطافت و شکوه طبیعت، به یاد ماندنی ترین خاطرات را برای هر میهمان و گردشگری به همراه دارد. از دیگر روستاهای این منطقه می توان به دهنه بید، مورچین، مردار و آستانه اشاره کرد که هر کدام جلوه ای خاص دارند.

    مقصد طبیعت گردی قصبه (Ghasabeh):

    پس از گذر از ییلاق امجر و عبور از ارتفاعات در ارتفاع بالای3200 متر، جلوه ای شکوهمند را از جدال طبیعت شاهد هستیم. قصبه که کمتر از 10 کیلومتر از امجز فاصله دارد، دارای فضایی متفاوت و جالب است. این بخش هم چون امجز تنها در ماه های اردیبهشت تا مهر ماه میزبان ساکنان خود می باشد. عبور دسته های کبک، همواره نظر عابران را به خود جلب می کند. به دلیل ارتفاع زیاد، نشانه های باغ و درختان میوه در آن کمتر دیده می شود. اما وجود چمن زار ها و چشمه سارها و نیز قله های برف گیر و سنگ های خرد شده از جریان های انبساط و انقباض و تغییر درجه حرارت، جلوه ای با شکوه را به تصویر کشیده است. در بخش جنوبی قصبه، با عبور از میان جنگل های اورس و بَنه و چند آبادی زیبا به سرچشمه آبشار بلند «رودفرق» می رسیم و نقطه ای که آبشار فرو می ریزد؛ نقطه ای، مملو از هیجان و هراس در بلندترین آبشار ایران.

    مقصد طبیعت گردی روستای سرجنگل عشایر:

    بخش جنوب شرقی عنبرآباد تحت تاثیر دامنه ها و ارتفاعات جبال بارز جنوبی از شرایط آب و هوایی خاصی برخوردار است. در سال هایی که وضعیت نزولات جوی در حد مناسبی باشد، شاهد چشم اندازها و تصاویر زیبایی از طبیعت در بخش های روستایی و نیز در دشت های این منطقه می باشیم. یکی از زیباترین بخش ها در این منطقه جایی به نام «سرجنگل عشایر» است. مکانی که در حاشیه رودخانه ای دائمی قرار دارد که حتی در سال هایی که خشکسالی به اوج می رسد، سرسبزی جنگل های «جَگ» و «گز» و نیز گل های وحشی را در کنار جریان آب آن مشاهده می کنیم. این منطقه که حدود 65 کیلومتر از عنبرآباد فاصله دارد در جنوب شرق شهر «مَردهک» و در 14 کیلومتری جنوب روستای «اِستارم» واقع شده است. نخلستان ها و باغ های مرکبات و نیز جنگل های طبیعی حاشیه این رود حدود 6 کیلومتر ادامه دارند. آب این رودخانه از قله «قلازنگیان» سرچشمه می گیرد. قله ای که آب های جبهه شرقی آن به سد «نسا» بم می ریزد. جالب آن که در تمام طول بالا دست رودخانه، کمتر شاهد وجود آب می باشیم و در تابستان ها خشک می شود. اما سر جنگل، محلی دائمی برای خروج آب های رودخانه و جریان آن می باشد که در 10 کیلومتر پایین تر دوباره به زمین فرو می روند. در حاشیه این رودخانه از شرق به غرب روستاهای: «درب زیارت»، «تیدران»، «سرجنگل»، «درسراوان»، «پی دُل دُل»، «بهبود» وغیره قرار دارند تا به باتلاق جازموریان می رسد. این منطقه را کوه هایی با چشم اندازهای زیبا، جنگل های کهور، گز، جگ، خرزهره وغیره تحت تاثیر خود قرار داده اند. همچنین مسیرهایی برای دسترسی به بخش غربی و جنوب غرب سیستان و بلوچستان در این منطقه وجود دارد. در مسیر رودخانه سرجنگل، آبشار و حوضچه های طبیعی آب، فضای دل انگیزی به وجود آورده اند.

    مقصد طبیعت گردی دهنه گمرکان (Gomrekan):

    شرق شهر عنبرآباد را با فاصله ای 20 کیلومتری، ارتفاعات جبال بارز فرا گرفته اند. دره ها و تنگه های جبال بارز در این منطقه، میزبان مناطق طبیعی و روستایی زیبایی می باشند که همواره مورد توجه بوده اند. دهنه گمرکان، یکی از مناطق طبیعی جذاب است. مسیر آسفالته 18 کیلومتری این دهنه از کنار کوه های «خر پشت» در محور جیرفت، کهنوج آغاز می گردد. دهنه گمرکان را باغ های مرکبات، درختان خرما، رودخانه وچشمه سارها در بر گرفته اند و هر چه در این دهنه جلوتر می رویم؛ بر زیبایی های آن افزوده می گردد. ادامه این مسیر به ییلاق مصفا و دلربای امجز و قله های برف گیر جبال بارز ختم می شود.

    در این دهنه مسیرهایی برای حرکت بر یال های جبالبارز وجود دارد تا تجربه سفر به مناطق بکری چون کمال الدینی، گُشار، پیدنگو، بادام، بنستان و رسیدن به سقدر را میسر می سازد.

    مقصد طبیعت گردی جنگل های کهور ایرانی:

    اگرچه بخش زیادی از جنگل های کهور جنوب شرق ایران از بین رفته اند و اصلی ترین بازمانده این جنگل های گرمسیری در مهروییه کهنوج تحت حفاظت قرار دارند؛ اما بخش های پراکنده ای به صورت لکه های سبز در شرق و جنوب شهر بم با فاصله ای کمتر از 50 کیلومتر در محدوده فهرج و نیز رحمت آباد ریگان قابل رویت می باشند. در هم آمیختن این جنگل ها باکلوت ها و جنگل های گز و نیز تپه های شنی، تصاویر زیبا جذابیتی خاص را در این بخش از استان به وجود آورده است. روستاهای حسین آباد خدا بنده، دهنو زمان آباد، دهنو بهزادی و دهنو عباس آباد از جمله میزبان های جنگل های کهور محسوب می گردند.

    مقصد طبیعت گردی کلوت های فهرج:

    شهرستان فهرج در قسمت شرقی با بخش جنوبی بیابان لوت همسایه است و بخش هایی از شهرستان، تحت تاثیر شرایط بیابانی منطقه قرار دارد و به همان نسبت جذابیت های قابل توجه ای را در این مناطق شاهد هستیم. کلوت های فهرج در 50 کیلومتری شرق شهر بم و در مسیر بم به زاهدان قرار دارند. اگرچه وسعت و کیفیت این منطقه با کلوت های شهداد قابل مقایسه نیست؛ اما ترکیب بندی های طبیعی و اشکال زیبایی که این کلوت ها دارند؛ نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کنند. همچنین طلوع خورشید در این منطقه جلوه ای بی نظیر و با شکوه را حاصل می آورد که بسیار خاطره انگیز است.

    مقصد طبیعت گردی روستای درختنگان (دره درختنگان شهداد):

    روستای درختنگان در 35 کیلومتری شمال شرق شهر کرمان و در منطقه خوش آب و هوای کوهپایه قرار دارد. این روستا که در ارتفاعات کوهپایه قرار گرفته، در آغاز یکی از زیباترین و نزدیک ترین مسیرهای ماجراجویی به شهر کرمان قرار دارد. مسیر درختنگان به اندوهجرد دره ای مملو از زیبایی ها و مظاهر طبیعت این بخش از استان است. طول این دره حدود 30 کیلومتر بوده و گردش در این مسیر، یعنی حرکت به همراه آب رودخانه شهداد، گذر از لابه لای نی زارها گل های وحشی خرزهره، تماشای پوشش گیاهی دامنه ها و تجربه ها قدم برداشتن در خروش آب، لمس تضاد آشکار هوای کوهستان و بیابان و تجربه ای جالب از یک سفر متفاوت است. برای گذر از این دره در شرایط عادی و معمولی به حدود 8 تا 10 ساعت وقت نیازمندیم که این امر در فصل تابستان که روشنایی روز از طول زیادی برخوردار است؛ مسیر می گردد. اما در انتهای پاییز و ابتدای زمستان با کیفیت بهتری می توان این سفر دو روزه را برنامه ریزی کرد و این حسن را دارد که سوزش سرمای درختنگان و داغی گرمای اندوهجرد، این سفر را به یاد ماندنی تر خواهد کرد. البته گذر از این دره در فصل تابستان، مبارزه سختی را با گرمای بخش پایین دره، می طلبد.

    مقصد طبیعت گردی بُندر والی آباد:

    در 8 کیلومتری شرق شهر کرمان و با گذر از محله سرآسیاب، بندر والی آباد با انبوه درختان تنومند قدیمی و جریان آب روان که از چشمه امام رضا سرچشمه می گیرد؛ منطقه جذابی را به وجود آورده است که از دیرباز مورد توجه مردم و گردشگران محلی می باشد. در این منطقه علاوه بر جلوه های طبیعی، قلعه قدیمی والی آباد نیز برای گردشگران جذابیتی خاص محسوب می گردد.

    مقصد طبیعت گردی دشت ریواس:

    گیاه ریواس با برگ های پهن و سبز رنگ و گل های قرمز، به فرش زیبا و پرنقش و نگاری می ماند که برای کرمانی ها، تداعی گر شکوه این دست بافته مشهور شان است. در30 کیلومتری غرب شهرکرمان در تپه های استخرو، عظمت این مظهر طبیعی را در در ماه های فروردین و اردیبهشت، هر سال می توان به نظاره نشست.

    مقصد طبیعت گردی بندر مُعزآباد:

    با طراوت ترین و دلچسب ترین نقطه در مسیر کرمان به زرند و در محدوده چترود، بندر معزآباد است که حدود 10 کیلومتر از شهر چترود فاصله دارد. پس از عبور از روستای «سَرِدر» و حرکت در مسیر رودخانه ای که از سمت شرق و از ارتفاعات کوهپایه جریان می یابد، مسیر خاکی همواری قرار دارد. در حاشیه این مسیر، آب زلال نهری قدیمی، خط سبز و زیبایی از در ختان بید و سنجد را حاصل آورده است. قبل از معزآباد، چشمه سار کوچکی، لکه سبز و خوش منظری را در دره های سمت چپ جاده رقم زده، نقطه ای که بهنام «نارس» (Narras) شناخته می شود. پس از آن، روستای معزآباد با درختان گردوی سر به فلک کشیده، جوی آب خروشان در لابه لای درختان بید، با شیبی ملایم و چند کیلومتر بالاتر و در بستر رودخانه، جوشش چشمه ها، شکوهی خاص را به نمایش گذارده است. محدوده ای پوشیده از چمن، قلوه سنگ، سرخ گز و طراوت جریان آب. این نقطه مقصد بسیاری از طبیعت دوستان و گردشگران دور و نزدیک این بخش از استان است.

    در ادامه راه و در امتداد مسیر رودخانه، با نزدیک شدن به دامنه ها و در سرشاخه های آب روستاهای «ده زرگر» (شاخه سمت راست رودخانه) و موکو (شاخه سمت چپ رودخانه)، هنقاوند (Honghavand) و «پاسیب» هر یک جلوه ای دیگر به نمایش می گذارند. این مسیر در فصل های بارانی، با توجه به وجود جریان آب، به واقع دیدنی و وصف ناپذیر است. به خصوص با در نظر گرفتن دامنه های پوشیده از بادام کوهی و خط درختان بید و سنجد بالادست که از لطف و کرم قنات «باقری» جان می گیرند. قناتی قدیمی که از هنقاوند جریان می یابد . در ادامه این مسیر و با عبور از کوه ها و دره ها به «در آسیاب» سیمک و منطقه کوهپایه وارد می شویم.

    مقاصد طبیعت گردی کوچه باغ ها و خیابان های مشجر راین:

    شهر راین به دلیل واقع شدن در دامنه کوه هزار، موقعیت مناسبی از نظر فضای سبز باغ ها و درختان مثمر و غیر مثمر دارا می باشد. برای علاقمندان به طبیعت و مناطق پر درخت، کوچه باغ ها و خیابان های راین، فضای پر طراوتی به همراه دارد که در طول سال و در فصل های مختلف، این تصاویر شکوه خاص خود را دارند. انبوه درختان گردو و چنار در کنار باغ های قدیمی زردآلو، سیب، انگور، گردو و انبوه درختان صنوبر گشیگان، سرسبزی لطیفی را در فصل های بهار و تابستان برای گردشگران به ارمغان می آورند. گذر آب رودخانه گشیگان و آبشار این روستا از دیگر جذابیت های گشیگان است. این روستا تا کرمان حدود130 کیلومتر فاصله دارد و مقصد خوبی برای سفرهای یک روزه است.

    مقصد طبیعت گردی روستای بابینی :

    این روستا خوش آب و هوا در دامنه کوه هزار، در فاصله 10 کیلومتری شمال غربی شهر راین واقع شده و به دلیل داشتن درختان میوه و به خصوص گردو و طبیعت بکر و آب و هوای مصفا محل مناسبی برای گردشگران و دوستداران طبیعت می باشد.

    مقصد طبیعت گردی روستای خیرآباد:

    مسیر دسترسی راین به آبشار دل انگیز هزار (زر رود)، همراه با چشم اندازهای زیبایی است. در کیلومتر 7 این مسیر، انبوه درختان بلند قامت سپیدار، علفزار و باغ های زردآلو، گردو، سیب وغیره را در حصار خود گرفته اند. جایی که جریان آب زلال آن در جوی قدیمی حاشیه باغ ها، هیجان دل انگیزی را به گردشگران می بخشد. روستای «خیرآباد»، مکانی است برای اقامت گردشگران در این نقطه و همواره میزبان بسیاری از طبیعت دوستان است. در ادامه این مسیر و در نقطه ای دیگر، جایی در 10 کیلومتری شمال غربی راین، روستای بابینی نیز با انبوه درختان گردو و باغ های قدیمی درختان سردسیری، جذابیت دیگری محسوب می گردد.

    مقصد طبیعت گردی روستای چهار فرسخ:

    این روستا در 80 کیلومتری غرب شهر کرمان و در بخش شمالی جاده کرمان به شهداد واقع شده است. باغ های قدیمی خرما و قرار گرفتن منازل مسکونی بر روی تپه ها و بلندی های روستا، جلوه ای خاص را به این دهکده بخشیده است. همچنین دره های شمالی این روستا که از ارتفاعات غربی شهر کرمان شروع می شوند، جذابیت خاصی را به این منطقه داده اند. در این روستا رودخانه ای که تا آبادی های کوهپایه ادامه می یابد؛ بهترین مسیر برای علاقمندان به ماجراجویی و پیاده روی در دره ها وکوهستان ها محسوب می گردد.

    مقصد طبیعت گردی روستای جهر:

    این روستا که در مسیر شهداد به اندوهجرد واقع شده از دیدنی های جالبی برخوردار است و جذابیت اصلی آن ارتفاعات منطقه می باشد که به دلیل فرسایش آبی به شکل بسیار زیبایی بریدگی پیدا کرده اند، که این تصاویر جالب در کمتر نقطه ای قابل دیدن است. در فاصله این روستا تا مرکز استان حدود115 کیلومتر است جاذبه ای مناسب برای تمام طول سال محسوب می گردد.

    مقصد طبیعت گردی دهنه هَنزا:

    دهنه هنزا که در جوار روستای هنزا واقع شده، در نزدیکی اندوهجرد قرار گرفته و حدود 90 کیلومتر از شهر کرمان فاصله دارد. دهنه هنزا برای گردشگران مسیر کویر، می تواند جاذبه ای دیگر باشد. این دهنه که در بر گیرنده جریان آب روستای هنزا است، تحت تاثیر فرسایش آبی و بادی، عارضه های زیبایی چون کلوت ها را ساخته و نیز عظمت این دهنه که خود جاذبه ای خاص محسوب می گردد؛ دیدنی و تماشایی است.

    مقصد طبیعت گردی بُندر تیگران:

    بندر تیگران به واسطه اینکه تامین کننده آب یکی از مشهورترین باغ های ایران است، از موقعیتی خاص برخوردار می باشد. این بندر که در 10 کیلومتری ماهان قرار گرفته، مسیر رودخانه ای را در پایین دست دارد که آبی روان و دایمی در بستر آن جاری می باشد. مسیر بندر تیگران باغ های زیبا و چشم نوازی را در نقاط مختلف خود دارد. آب این بندر که از ارتفاعات رشته کوه جوپار سرچشمه می گیرد، در انتهای بندر به شکل زیبایی از دل کوه بیرون می ریزد و تصویر زیبایی را به گردشگران هدیه می کند. آب تیگران با گذر از داخل باغ شاهزاده و حرکت در حوضچه ها و آب نماهای این باغ مشهور، درختان ماهان را سیراب می کند. همچنین زیارتگاه «بی بی گرامی» نیز با کمی فاصله در نزدیکی مسیر دسترسی به این بندر قرار دارد. آب تیگران در داخل کانالی مهار شده و از شکل طبیعی جاری در بستر رودخانه خارج گشته است.

    مقصد طبیعت گردی بُندر کوشک:

    در دامنه ارتفاعات جنوب شرق ماهان و در فاصله 8  کیلومتری، بندر کوشک با چشم اندازی سبز در پهنه دشت و در فرو رفتگی دهنه حاصل از شیب ارتفاعات، فضای دل انگیزی، خصوصا در اواسط بهار و تابستان حاصل می آورد. تحت تاثیر خشک سالی ها، مالکین پایین دست همواره به دنبال انتقال آب این دهنه از مسیر قدیمی خود به داخل لوله می باشند که این اتفاق می تواند، بخش قابل توجهی از درختان و نوار سبز این مسیر را نابود سازد.

    مقصد طبیعت گردی بندر هِنِک (Bondar-e-Henek):

    در 17 کیلومتری جنوب ماهان و در لابه لای تپه ماهورهای سمت راست جاده کرمان –بم بندر هنک با داشتن طبیعتی زیبا و نیز پروژه بزرگ گردشگری زیبا تپه که با هدف توسعه زیر ساخت های این بخش از استان در حال اجرا می باشد، فضایی جالب برای گردشگران حاصل آورده که از زیبایی های آن می توان، اشاره ای به فضاهای مشجر و بند خاکی نمود که هوس قلاب انداختن و ماهی گیری را به همراه دارد.

    مقصد طبیعت گردی محمودآباد (ازلی):

    در 3 کیلومتری شهر کهنوج و در دامنه ارتفاعات این شهر، چشمه سارهای «ازلی» در روستای محمودآباد در کنار پوشش گیاهی، باغ های بزرگ نخل و مرکبات و «کوبی»، آب وهوای مطبوع و نیز زیارتگاه «بی بی طیبه» که مورد احترام مردم منطقه است؛ میزبان تعداد زیادی از علاقمندان به طبیعت در این شهرستان می باشد. همچنین دره «گیشکنَدِر» با انبوه نخل ها و فضای سبز زیبا در نزدیکی این منطقه، جذابیت های آن را افزایش داده است.

    مقصد طبیعت گردی تنگ موردان (تنگ آبشوییه)(Tang-e-Moordan):

    در 30 کیلومتری شمال فاریاب تنگه زیبای موردان با دیواره های بلند و سنگی و جریان آب رودخانه کف آن، وجود انبوه درختان خرما و مرکبات و نیز جنگل های تمشک، صفای خاصی به این تنگه بخشیده است. دیدن «تِکِ دُل دُل» که عظمت و بلندی دیواره های این تنگه را به نمایش می گذارد، با شکوه و به یاد ماندنی است.

    مقصد طبیعت گردی روستای چاه گز:

    در 14 کیلومتری حاشیه غربی شهر کهنوج و در دامنه های منطقه کوهستانی کلمُرز، روستای چاه گز نقطه آرامش بخشی برای گریز از گرمای جان فرسای کهنوج در فصل تابستان محسوب می گردد. این منطقه با پوشش گیاهی سردسیری و گرمسیری و نیز داشتن چشمه سارهای زلال، لطافت دلپذیری به محیط بخشیده است. این بخش از کهنوج با داشتن آب و هوایی معتدل، مقصدی برای تمام طول سال به حساب می آید. همچنین دره «زرچین» در ابتدای ارتفاعات کلمرز، زیبایی های این منطقه را جذاب تر نموده است.

    مقصد طبیعت گردی چاه زیارت:

    چشمه های فصلی، سدخاکی، انبوه درختان جنگلی و کوهستانی ونخلستان های قدیمی چاه زیارت، درفاصله25 کیلومتری جنوب غربی کهنوج، یکی ازبهترین مکان ها برای سفربه مناطق طبیعی به خصوص در روزهای تعطیل سال به حساب می آید. مرطوب بودن هوای این منطقه، ماه های انتهای زمستان تا فروردین واردیبهشت راتبدیل به بهترین زمان، برای گردش در این منطقه نموده و این امر،همواره جمعی تقابل توجهی راجذوب این منطقه می نماید.

    مقصد طبیعت گردی جنگل نازدشت:

    در خط مرزی شهرستان کهنوج و رودان، جنگل نازدشت در جلگه ای سرسبز، درختان کهور قدیمی را در دل خود جای داده است. جنگل های کهور (جنگل های گرمسیری) این منطقه بازمانده خط جنگلی کهورهای جنوب شرق ایران می باشند که بخش بزرگی از آنها در منطقه «مهروییه» کهنوج تحت حفاظت محیط زیست استان کرمان قرار دارد و کهورهای نازدشت هم از طرف محیط زیست هرمزگان حفاظت می کردند. در فصل بهار در صورتی که ریزش ­های آسمانی، شرایط خوبی را بر منطقه حاکم می نماید، چشم اندازهای بی ­نظیری در این منطقه حاصل می­ آید. همچنین با فاصله کمی از ناز دشت، جنگل معروف قوام الملک که کاخ زیبایی از دهه 30 هجری شمسی در آن باقی مانده قرار گرفته است. این منطقه در استان هرمزگان قرار دارد.

    مقصد طبیعت گردی روستای دهکهان (Dehkahan):

    در ارتفاعات جنوب غربی شهر کهنوج و در فاصله 35 کیلومتری، دره های پر از نخل و سرسبز دهکهان با آب و هوای مطبوع و پوشیده از باغ های مرکبات و انبه، مکانی دلچسب برای فصول گرم سال در این منطقه محسوب می گردند و در فصول خنک، دهکهان، جلال خاصی را جلوه گر است. همچنین زیارتگاه شاه سلطان سید عطا الله که از احترام خاصی در بین مردم کهنوج برخوردار است و نیز آثار تاریخی به جای مانده از ادوار گذشته همچون قلعه پهلوانان یا قلعه مرادخانی جذابیت این روستا را دو چندان می نماید.

    مقصد طبیعت گردی طغرالجرد (Toghroljerd):

    یکی از زیباترین مناطق روستایی شهرستان کوهبنان منطقه طغرالجرد است. این منطقه در 40 کیلومتری جنوب کوهبنان و در ارتفاعات رشته کوه کوهبنان قرار گرفته است. رشته کوهی که تا شمالی ترین نقاط استان کشیده شده است. مسیر زرند به کوهبنان به خصوص پس از عبور از دشتخاک، چشم اندازهای جالب توجه­ ای را در فصول مختلف سال به نمایش می­ گذارد. عبور از لا به­ لای تپه­ ها و کوه­ ها، تماشای قله­ های برف­گیر، دره­ ها، روستاها مزارع و باغ ها، بخشی از این جاذبه ­ها می باشند. چشمه «پونه ­ای» که پوشیده از پونه ­زارهای خوش رایحه است، «باببلوچی» که نقطه اتصال بیابان و کوهستان است و یا «قدرت­ آباد» که درهای زیبا و به یادماندی می باشد. طغرالجرد در گوشه گوشه خود، دلربایی طبیعت را در اشکال مختلف به رخ هر گردشگری می کشد تا شهر کیانشهر با داشتن این منطقه در نزدیکی خود، اصلی­ ترین نقطه برای طبیعت روستای کوهبنان محسوب گردد.

    مقصد طبیعت گردی اِستاج (Estaj):

    در فاصله 12 کیلومتری جنوب شهر کوهبنان، روستای کوهپایه ای اِستاج با پوشش گیاهی جالب توجه به خصوص درختان میوه سردسیری که به شکل باغ های خوش منظر فضای دلچسبی را ایجاد نموده اند؛ میزبانی برای گردشگران به مناطق روستایی است.

    مقصد طبیعت گردی حاشیه شمالی شهر کوهبنان:

    در شمال شهر کوهبنان و در حاشیه جاده این شهر به بافق یزد، در لابه لای تپه های این مسیر، آبادی ها و روستاهای جالب توجهی قرار دارند. مسیری که با آسیاب های آبی هشتگانه کوهبنان آغاز می گردد. «بابجوزی»، «بابهود» و «فیتکو» تعدادی از این نقاط­ می باشند که از دیرباز مقصد رفت و آمد گردشگران بوده اند. نقاط خوش آب و هوایی که در فصل های مناسب سال به خصوص اگر بارش های جوی قابل توجهی روی داده باشد؛ چشم اندازهای بی نظیری نشاط و شاد ابی را برای گردشگران به ارمغان می آورد.

    مقصد طبیعت گردی بُندر (Bon- dar):

    در 10 کیلومتری جنوب شرقی کوهبنان، جاده آسفالت ه­­ای به سمت ارتفاعات و دامنه کوه ­های منطقه ادامه می­ یابد تا به آبادی خوش آب و هوای «بُن­در» می ­رسد. وجود درختان انبوه در لا به­ لای ارتفاعات و کوه­ ها، در واقع فضای دلچسبی را حاصل آورده است که در اواسط بهار و تابستان به اوج می ­­­­رسد. بُن­در به دلیل فاصله نه چندان زیاد تا کوهبنان همواره میزبان گردشگران طبیعت دوست می ­باشد.

    مقصد طبیعت گردی باغ روضه ارم:

    در 10 کیلومتری جنوب شهر منوجان و در نزدیک خط مرزی استان کرمان و هرمزگان، منطقه گرم و مرطوب، پوشیده از درختان انبه، جم و نخلستان ­های کهنسال قرار دارد که سمبل طبیعت منوجان محسوب می­ گردد. باغ روضه ارم در فصول خنک سال، مکانی خاطره انگیز برای هر گردشگری در منوجان می باشد تا «مینو جهان» را از دریچه این باغ قدیمی تجربه نماید. وجود آبگرم ­ها در این منطقه بر جذابیت آن افزوده اند.

    مقصد طبیعت گردی منطقه تیاب (زیارت حضرت):

    در 6 کیلومتری شمال شرق منوجان در دامنه ارتفاعات منطقه، تیاب با رودخانه­ های فصلی، درختان نخل، کنُار، کهور و مرکبات، جذابیت خاصی را رقم زده است. همچنین مقبره امامزاده «عباس بن موسی بن جعفر(ع)» که به شکل زیبایی در دامنه کوه بنا گردیده؛ باعث جذب گردشگران زیادی شده است. حضور مردم در این منطقه خوش آب و هوا حتی در فصول گرم که به دلیل مرتفع بودن منطقه، هوای مطبوعی دارد؛ چشم­گیر است. در حاشیه­ رودخانه فصلی و در جوار تپه ­های حاشیه کوه، آلاچیق هایی برای گردشگران، بنا شده است.

    فصل یازدهم: بیابان لوت کرمان:

    یکی از ارزشمندترین بخش های طبیعت متنوع ایران، بیابان لوت است. چاله ای که گودترین نقاط داخل فلات ایران را در بر می گیرد و میزبان شگفتی ها و پدیده های منحصر به فردی در سطح کشور و جهان می باشد. آنچه که به نام کویر لوت خوانده می شود؛ در حقیقت کویر نیست. چرا که کویر در معنای عام، شور هزار و نمکزار را در بر می گیرد و این در حالی است که لوت، دارای خاک می باشد و خاک غالب آن ماسه است و این، بستری را فراهم می آورد که در صورت وجود رطوبت، قادر به میزبانی پوشش گیاهی خواهد بود. از نگاهی دیگر نیز، براساس طبقه بندی «کوپن» به دلیل بارندگی کمتر از 50 میلیمتر در سال و تبخیر بسیار بالا، جزء زیر گروه BW قرار می گیرد که یک بیابان واقعی محسوب می گردد. البته در این بیابان ماسه ای، کویر (شوره زار) نیز دیده می شود.

     لوت قسمتی از فلات مرکزی ایران است که بین طول های جغرافیایی 56 درجه و80 دقیقه تا 60 درجه 13 دقیقه شرقی و عرض های جغرافیایی 28 درجه و 38 دقیقه تا 33 درجه و 10 دقیقه شمالی قرار گرفته است. این پهنه عظیم و شگفت انگیز از شمال به «نای بند»، «دیهوک»، و «دشت کویر» از غرب به «راور»، «بهاباد»، «شهداد» و «گلباف»، از جنوب به «جبال بارز»، «شوره گز»، «فهرج» و «نرماشیر» و از شرق به «بیرجند» و «هامون هیرمند» محدود می گردد و در کل با مساحتی بیش از یکصد هزار کیلومتر مربع میان «دشت کویر» و «گود زره افغانستان» به شکل چاله ای بزرگ قرار گرفته است که می توان از آن به عنوان یکی از بزرگترین چاله های جهان نام برد. حداکثر ارتفاع در لوت به1050 متر می رسد که مربوط به ارتفاعات بخش شمالی آن می باشد و کمترین ارتفاع نیز در حدود 150 متر، مربوط به بخش های مرکزی آن است. البته گزارش هایی از ارتفاع 76 متری هم در محدوده لوت مرکزی دیده می شود. کویر لوت شامل سه قسمت شمالی، مرکزی و جنوبی است که هر کدام ویژگی های جغرافیایی و شکل ناهمواری های خاص خود را دارند.

    بخش شمالی: مرتفع ترین بخش لوت که به نام لوت خراسانی نیز خوانده می شود. این بخش لوت را توده های ماسه ای پراکنده، ریگ زارها و نیز ارتفاعات، در برگرفته اند. مهم ترین و نام آورترین قسمت این بخش، پهنه «گندم بریان» است که به عنوان یکی از گرم ترین نقاط کره زمین، کاندیدای کسب این عنوان می باشد. در قسمت شمالی لوت می توان از دهانه های آتشفشان، دشت «مرغاب کوه»، «دق ده فرسخ» و از ارتفاعاتی چون «کردوانی» و «محمودی» و نیز «کوه کلوت» نام برد. حد جنوبی لوت شمالی به دشت مشرف به چاله رود شور محدود می گردد.

    بخش مرکزی:  اصلی ترین و مهم ترین بخش لوت، که نمونه های کامل عوارض بیابانی در آن وجود دارد. این بخش پست ترین و وسیع ترین بخش کویر لوت محسوب می گردد که پدیده های شگفت انگیز و جالب توجه ای چون «کلوت ها» در بخش غربی و «ریگ های یلان» را در بخش شرقی خود دارد. این دو پدیده در شرق و غرب کویر لوت چون دو دیواره نفوذناپذیر با طولی در حدود 170 کیلومتر از شمال به جنوب کشیده شده اند که باعث ناشناخته ماندن بخش های زیادی از کویر لوت گشته و این منطقه را پیچیده و پر از ابهام گذارده اند. حد جنوبی بخش مرکزی، به جنوب کلوت های شهداد و روستای «کشیت» محدود می گردد. همچنین کوه آتشفشانی «ملکمحمد» دراین بخش قرار می گیرد. برای درک بهتر بخش مرکزی، می توان به این نکته اشاره داشت که «لوت مرکزی» در امتداد جهت شرق شهر کرمان قرار می گیرد. عبور و حرکت شرقی–غربی در کویر لوت به دلیل عوارضی که یاد شد، کاری بس دشوار و به گونه ای شاید غیر ممکن است، به خصوص از ریگ های یلان. اما در دالان شمالی– جنوبی بین کلوت ها و ریگ های یلان و در مسافتی حدود 200 کیلومتر، شرایط برای عبور و تجربه سفری ماجراجویانه فراهم است. قسمت انتهایی لوت که به جبال بارز و به جاده بم= زاهدان محدود می گردد، به نام لوت جنوبی و یا لوت «زنگی احمد» نیز خوانده می شود. لوت جنوبی محل برخورد بخش های جنوبی ریگ های یلان وکلوت ها می باشد و به عبارتی جهت و انحنا جنوبی این پدیده های ارزشمند به سمت یکدیگر مایل می گردد و شکل U انگلیسی را تداعی می کند. دشت سمسور نیز بخشی از لوت جنوبی را شامل شده است که کوه «هزار آب» در آن قرار گرفته است. از دیگر ارتفاعات این بخش می توان از ارتفاعات کوچک نمکی، در دشت «زنگی احمد» نام برد و نیز آبادی کوچک «شاهرخ آباد» که متروکه و خالی از سکنه است؛ در این بخش از لوت قرار دارد. بی آبی، گم کردن راه، دره های مرگ (دالان های موازی، با عمق های متفاوت در کلوت ها)، دمای بالا در تابستان، دمای پایین در زمستان، وجود حفره های عمیق در ماسه زارها، مدفون شدن و خطر ریزش ماسه ها، خطر طوفان شن، عدم وجود اطلاعات کافی و غیره دلایلی هستند که شرایط را برای مبارزه با این پهنه خارق العاده سخت می کنند. پدیده های جوی چون «کم فشار حرارتی»، «پر فشار جنب حاره»، وزش بادهای گرم و سوزانی چون «120 روز سیستان»، استقرار پهنه های کوهستانی در پیرامون لوت و نشست «اوروگرافیک»، عامل«بری بودن» یا دوری از منابع رطوبتی چون اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه، تابش بیش از حد خورشید و ساعات زیاد آفتابی و «آلبدوی» زیاد، جنس سنگ بستر به خصوص سنگ های نمکدار و رسوب های تخریبی و غیره باعث شده اند کویر لوت تبدیل به قطب حرارتی جهان گردد و یکی ازخشک ترین، گرم ترین و خوفناک ترین نقاط کره زمین، با شگفتی های فراوان به وجود آید. در وسعت قابل توجه ای از کویر لوت هیچ نشانی از حیات دیده نمی شود و حتی خاک آن، عاری از باکتری است. از منظری دیگر، در نقاطی از آن که شرایط رطوبتی بهتر است؛ می توان جلوه های طبیعت را در این فضای خشن نظاره گر بود. وجود  جنگل های «گز شاهی» که به صورت «نبکا» در لوت مرکزی، شکوهی خاص را به وجود آورده اند و یا جنگل های کهور در لوت جنوبی که جنگل های ارزشمندی به حساب می آیند؛ نمونه ای از این شکوه زیبا محسوب می گردند و نیز حیات وحش کویر که در همین  بسترهای سبز، فرصت خودنمایی و ادامه حیات می یابد. وجود «یوز آسیایی» که تحت حمایت پوشش های بین المللی است در بخش هایی از لوت شمالی (یکی از ده زیستگاه این یوز درایران) و یا دسته ­های کوچک جبیر در لوت مرکزی و در حاشیه شهداد و منطقه تکاب، نشان از شکوه و جلال طبیعت جاندار منطقه دارد. همچنین گزارش هایی در رابطه با وجود «چینکارا» که گونه ای آهوی کویری جالب توجه محسوب می گردد، در لوت «زنگی احمد»، نشان دیگری از این زیبایی ها است. بخش جنوب شرقی ایران دارای پیچیدگی زیست شناسی بسیار بالایی می باشد که این پیچیدگی در گونه های مختلف جانوری نمود یافته و متاسفانه مطالعات اندکی در زمینه زیست شناسی و نیز زمین شناسی منطقه ای با این تنوع قابل توجه انجام گرفته و این امر، عدم درک مناسب ما از این منطقه را موجب شده است که این کم اطلاعی شامل کویر لوت و حاشیه­ های آن نیز می گردد. در ادامه به بخشی از جاذبه های دیدنی کویر لوت در منطقه شهداد می پردازیم:

    رود شور:

    این رود که سرچشمه های آن در خارج از استان است از ارتفاعات «خوسف» و خراسان جنوبی سرچشمه می گیرد و از بخش شمالی، وارد استان کرمان می شود. در طول مسیر با اضافه شدن آب­ های خروجی از ارتفاعات راور، مسافتی حدود 2000 کیلومتر را طی می کند تا پس از گذشتن ازکناره غربی گندم بریان، در بخش شمالی کلوت ها به گود نمک یا چاله شور ختم شود. گردشگرانی که مسیر شهداد به نهبندان را طی می کنند پس از تماشای اعجاب کلوت ها و زیبایی های تپه های تخم مرغی به چاله شور می رسند. خط گذر رود شور در بخش های مختلف این محدوده دیده می شود و در نقطه ای از زیر جاده می گذرد.

    در اواخر پاییز و زمستان چاله شور از جریان رود پر می شود و تصویر تپه های تخم مرغی و تک کلوت ها چون جزایری زیبا و کوچک در میان آب، شکوهی خاص به فضا می بخشد که این ساده ترین و دل انگیزترین تجربه برای هر گردشگر و عابری محسوب می گردد. اما عظمت و شورانگیزی رود شور در نقاطی دیگر و ده ها کیلومتر بالاتر به اوج خود می رسد. در جایی که رودخانه، عمقی چندین متری در زمین ایجاد نموده و خط آب با طیف های رنگی سفید تا سبز روشن، چون ماری خوش خط و خال با رقصی مواج در حرکت است که این تصویر در خاطر آنان که گندم بریان را تجربه کرده اند، ماندگار شده است. غلظت نمک رودشور به خصوص در سالهای کم آب، به قدری است که همواره بلورهای نمک به شکل تخته های شیشه ای در کناره رود شکل گرفته اند و در برخی مواقع حرکت آب در بین بلورهای نمک به سختی انجام می گیرد. مزه کردن آب این رود تا چند روز آثار شوری و تلخی را بر لب ها به جا می گذارد.

    کلوت ها (یاردانگ):

    کلوت ها، زیباترین، شگفت انگیزترین و وَ هم انگیزترین عوارض بیابانی جهان، از 40 کیلومتری شمال شهداد آغاز، از 25 کیلومتری شرق شهداد عبور و با طولی در حدود175 کیلومتر تا جنوب غرب چاله شور گز ادامه می یابند. عرض کلوت ها به طور متوسط حدود70 کیلومتر است. این عارضه ها که حاصل فرسایش بادی و آبی در دل لوت می باشند، هزاران هزار سال است که شگفتی را در این نقطه از جهان رقم زده اند. کلوت ها اگرچه پدیده ای منحصر به فرد و ویژه محسوب می شوند، اما تا 5 سال پیش، تنها مورد توجه بخش های علمی محدود و یا گروه هایی که با هدف مسایل امنیتی و انتظامی، کار شناسایی را انجام می دادند؛ بودند. هر چند برخی از جهانگردان چون «سرپرسی سایکس»، «سون هدن» و یا «آلفونسو گابریل» نیز از زیبایی ها و وهم آلودگی این منطقه گفته اند. اما از ابتدای دهه کنونی رفته رفته نگاه ها به سمت این منطقه شگفت انگیز بیشتر شد و هم اکنون با بهره برداری از جاده شهداد به نهبندان هر ساله ده ها هزار نفر از گردشگران داخلی و خارجی کلوت ها را از نظر می گذرانند و تجربه سکوت و خیال انگیزی کلوت های شگفت انگیز را تا پایان عمر با خود همراه می کنند. کلوت ها از دور، شهری با آسمان خراش های بلند و ساختمان های عجیب را تداعی می کنند که خالی از سکنه است و هیچ گیاه خشک و تری نیز در آنها وجود ندارد. پس از حدود یک ساعت و نیم رانندگی از کرمان و گذر از تونل بزرگ سنگی و دره زیبای سیرچ، با شیب ملایمی در مسیر شهداد به نهبندان، شگفتی کلوت ها را تجربه می کنیم. احمدی، طرز تشکیل کلوت ها را حاصل از بارندگی های موقتی در بیابان می داند که آب با مواد خاکی سطح کلوت ها، خمیری می سازد و پس از خشک شدن، وزش باد آنها را با خود برده و کم کم حفره ها و چاله هایی در اثر آن به وجود می آید. این حفره ها بزرگ و بزرگتر شده اند تا امروز به شکل دالان ها در آمده اند. همچنین بوبک، به نقل از «کریسنلی»، جا به جا شدن و انتقال ذرات را از روی کلوت ها به داخل گودال های تشکیلات لوت، دوره ای می داند و معتقد است این امر نشان دهنده عمل فرسایش آبی و بادی است که همواره به همراه هم و به طور متناوب در دوره خشک و تر ادامه داشته است. نکته دیگر تفاوت شکل کلوت هاست که در طول آنها به وضوح دیده می شود. کلوت ها از جنس «رس و گچ» می باشند که تشکیلات سختی را در اندازه های مختلف به وجود می آورند. در برخی نقاط، کلوت های کوچک را «کلوتک» می­ گویند. در بخش ­های مرکزی کلوت­ها، اندازه آنها بزرگ و دره های بین آنها عمیق و گاه از100 متر تجاوز می کند و در شمال و شمال غربی فهرج کلوت هایی با دیواره های عمودی دیده می شوند که در اثر فرسایش بریده شده اند.

    گندم بریان:

    حدود450 کیلومتر مربع، پهنه ای سیاه و پوشیده از سنگ های آذرین در حد فاصل لوت شمالی و مرکزی. گندم بریان، حدود20 کیلومتر از شمالی ترین بخش کلوت ها فاصله دارد و گردشگرانی که مسیر شهداد- نهبندان را طی می کنند در نقطه ای که به چاله رود شور می رسند با کمی دقت، در امتداد دید خود، در سمت چپ، خطی سیاه رنگ را مشاهده می کنند که مرتفع تر از محیط پیرامون است و این پهنه بلند، گندم بریان است که مساحتی 45×10 کیلومتری دارد. براساس نظریات زمین شناسان، گندم بریان حاصل فوران آتشفشانی می باشد. در عکس های هوایی، سه دهانه آتشفشانی در بخش های شمالی و غربی گندم بریان قابل تشخیص است. این پهنه سنگی حدود 400 متر از سطح دریا ارتفاع دارد و به واسطه رنگ و جنس سنگ ها، در گرم ترین روزهای سال که نور خورشید به خوبی جذب می شود؛ دمای بسیار زیادی را در محیط به وجود می آورد و همین امر باعث می گردد، یکی از گرم ترین نقاط رقم بخورد. اما کویر لوت می تواند نماینده گرم ترین نقطه کره زمین باشد؛ چرا که در کنار «گندم بریان» منطقه « گودیز» در شرق شهداد دمایی به مراتب گرم تر را تجربه  می کند، در کویر لوت دمای نزدیک به رکورد جهانی (82/57 در صحرای العزیزیه لیبی) هر ساله رقم می خورد. مسیر دسترسی فعلی گندم بریان، جاده خاکی می باشد که بخشی از آن، یکی از مسیرهای قدیمی منطقه است و در محل کمپ شماره یک جهاد نصر (1500 متری قبل از کلوت ها) در جهت شمال غرب از جاده آسفالته جدا می گردد. با گذر از این تنگه دلفین ها، یکی دو درخت گز که به جنگل معروف می باشند، چاله یا کاله شور، اشکال زیبای تک کلوت ها و نیز رود شور، در فاصله 48 کیلومتری ازکمپ اول به گندم بریان می رسیم. البته رسیدن به گندم بریان بدون راهنما و ماشین مناسب، کمی مشکل است. مسیر دیگری نیز از حاشیه رود شور در جهت شمال وجود دارد.

    نبکاها (Nebka):

    نبکا یا گلدان طبیعی، حاصل از مبارزه درختانی چون گز با شن های روان است که پس از سال ها تثبیت شده و شکل تپه مانندی را حاصل آورده اند. در راس گلدان ها، درخت یا درختان گز، حیاتی مطمئن پیدا نموده اند. نبکاها در منطقه تکاب شهداد قرار دارند و گردشگرانی که قصد سفر به سمت کویر را دارند پس از عبور از دو راهی شهداد –نهبندان و در محدوده روستاهای امیرآباد و ده سیف، انبوهی از این پدیده جالب را در اطراف جاده می بینند.آن طور که به نظر می رسد در این منطقه بلندترین نبکاهای جهان قرار دارند، چرا که ارتفاع برخی از آنها به 12 متر نیز می رسد. در برخی نبکاها می توان تا50 بوته بزرگ و کوچک گز را شمارش نمود. با توجه به نزدیک شدن آبهای زیرزمینی نسبتا شور رودخانه شهداد به سطح زمین، در شمال شرقی، که در نهایت به داخل کلوت ها و چاله شور، شرایط برای رشد «شاه گز» فراهم شده و همین امر باعث گردیده با رشد این درختان، ارتفاع نبکاهای این قسمت از لوت بسیار بلند و منحصر به فرد باشد. تا زمانی که گیاه قادر باشد رطوبت لازم را از زمین های اطراف جذب نماید، نبکا نیز در مقابل باد مقاومت نموده و متلاشی نمی­ گردد. اما زمانی که گیاه قادربه جذب رطوبت نباشد، خشک می شوند و به تدریج ماسه های تشکیل دهنده نبکا نیز خشک شده و این آغاز نابودی این پدیده در برابر اصلی ترین عامل فرسایش منطقه، یعنی باد است واین تخریب ابتدا ازجهت وزش باد آغازوبه تدریج سایر قسمت ها را در بر می گیرد.

    در مسیر گندم بریان:

    همان طور که می دانیم تل گندم بریان، پهنه ای با ارتفاع 400 متر به شکل ملاغه ای در شمال کلوت ها قرار دارد. در گوگل ارث این ملاغه سیاه رنگ به خوبی نمایان است. یکی از مسیرهای اصلی دسترسی گندم بریان مسیری است که از نقطه ساختمان کمپ شماره یک شرکت جهاد نصر (پیمانکار مجری جاده شهداد به نهبندان) آغاز می گردد و حدود 40 کیلومتر تا کانال عمیق رود شور ادامه می یابد. جایی که چند صد متر بیشتر با گندم بریان فاصله ندارد و بایستی پیاده روی آرامی داشت تا در دامنه و سپس بر بلندای این پهنه داغ و زیبا ایستاد. در آغاز مسیر و پس از جدا شدن از جاده شهداد، نهبندان از بخش شرقی ساختمان کمپ عبور می کنیم. آثار و نشانه های جاده با کمی دقت به خوبی دیده می شوند. مسیر در جهت شمال شرقی ادامه می یابد تا پس از طی نمودن حدود10 کیلومتر، در سمت چپ جاده و در مسیر رودخانه مانندی که در ارتفاع پایین تری قرار دارد، به «تنگه دلفین ها» می رسیم. جایی که نیروی فرسایش باد و آب تصاویری چون گله ای دلفین در حال حرکت را در کویر خشک و داغ به وجود آورده است. پس از عبور از کنار تنگه دلفین ها و طی نمودن مسافتی حدود 4 کیلومتر به پهنه ای شنی معروف به آن کاله شور یا چاله شور می رسیم که در واقع مسیر رودخانه ای است که در زمان حرکت سیلاب ها، جریان آب را در آن شاهدیم. برای عبور از آن بایستی کمی مراقب بود تا خودرو در شن زارها دچار فرورفتگی نشود. با عبور از کاله شور، در فاصله حدود3 کیلومتری به یکی از جالب ترین دیدنی های مسیر می رسیم. جایی که تک درختی گز، با تلاش قابل توجهی خود را در دل خاک نگه داشته است. البته در فاصله ای نه چندان دور در بخش شمالی این درختچه، گز دیگری وجود دارد که به نام جنگل شجاعی شناخته می شود و یادآور نام مردی است که همواره در طول مسیر شهداد به نهبندان در دهه های گذشته رفت و آمد و کسب و کار داشته است. پس از عبور از این جنگل گز بی نام و امید بخش و طی نمودن حدود11 کیلومتر در جهت شرق و شمال شرقی به منطقه ای می رسیم که آثاری از کلوت ها به اشکال هندسی زیبا همچون کلاه، وغیره نگاه ها را به سمت خود جلب می کنند. پس از عبور از این تصاویر و ادامه خط کم رنگ جاده در نقطه ای که حدود 4 کیلومتر طی نموده ایم به نمک زارها و آبگیرهای شور و سفید رنگی در سمت راست برخورد می کنیم و سمت چپ را ارتفاعاتی که به نظر از جنس کلوت ها می آیند در برگرفته اند و حدود یک کیلومتر جلوتر، اشکالی از کلوت ها در مسیر رود شور، پهنه ای گسترده و کم عمق را به وجود آورده است و آب لبریز از نمک و انباشت شن های روان در گوشه و کنار، تصاویر جالب این نقطه محسوب می گردند. اگر ماشین شاسی بلند و قوی داشته باشیم با کمی هموار نمودن لبه ها امکان گذر از رودخانه فراهم است مگر آنکه جریان آب در بخش های عمیق، مشکل ساز گردد و یا انباشت بیش از حد، شن های روان، گذر از مسیر را سخت نموده باشد و گرنه سطح رودخانه توسط لایه های نمک، سخت و محکم شده و می توان جای لاستیک های عابران را به عنوان معبر انتخاب کرد. معمولا در ابتدای ورود به رودخانه و نیز هنگام بالا رفتن از سوی دیگر آن، به دلیل بریدگی حاشیه ها، اختلاف ارتفاع را برای حرکت خودرو مزاحمت ایجاد می کند که بایستی با نسبت به هموار نمودن آن اقدام کرد. در صورت گذر از رودخانه می توان ماشین را تا دامنه گندم بریان به پیش راند که در آن قسمت ها بایستی مراقب فرو رفتن خودرو در شن های تثبیت نشده بود. پس عبور از رودخانه را فراموش می کنیم و مسیر خود را در مسیر رود شور ادامه می دهیم تا کم کم فاصله مان با رود بیشتر شود. حدود 4 کیلومتر که ادامه دهیم به زیباترین بخش های رود شور می رسیم. جایی که رودخانه مسیر عمیقی را به وجود آورده که گاه به 15 متر می رسد. در این قسمت، آب رودخانه حرکت آرامی دارد و چاله ها و گودال هایی با رنگ های مختلف و محصور کننده چون سبز، آبی، شیری و سفید را به وجود آورده است. دراین نقطه آماده پیاده روی می شویم. آب لازم با خود را برداشته و از ماشین جدا می گردیم. مسیر را با پایین رفتن از شیب رودخانه و بالا آمدن از بخش دیگر ادامه می­ دهیم و با طی نمودن حدود یک کیلومتر به ابتدای دامنه گندم بریان می رسیم. سنگ های سیاه آذرینی که از بالا رها شده اند، تا صدها متر در دامنه شنی غلطیده و به پایین رسیده اند. اشکال مختلف این سنگ ها آدمی را به خود معطوف می سازند. آرام آرام در شیب تند دامنه که حدود 200 متر طول دارد در شن ها قدم بر می داریم و هیجان رسیدن به سطح اصلی و پهنه سنگی، ضربان قلب را بالا و بالاتر می برد. در 10 متری لبه گندم بریان، شیب تند و تبدیل به دیواره می شود که بایستی با دقت بیشتر حرکت کنیم تا این بخش هم به پایان برسد. دشتی بلند که با سنگ های سیاه آذرین پوشیده شده است، در سمت غرب، رود شور به شکل بسیار زیبایی در کانال عمیق و پهنی که ایجاد کرده در حال عبور است و نور خورشید را به خصوص در بعد از ظهر و دم غروب بازتاب جالبی می دهد و اینجا است که باید سکوت کرد و به تماشا نشست. این مسیر که از لب جاده شهداد- نهبدان و از محل کمپ شماره یک جهاد نصر آغاز می شود تا رسیدن به لبه های گود و عمیق رود شور44 کیلومتر طول دارد و با توجه به عملکرد و هدف گزاری گروه، زمان آن تعیین می گردد. اما به طور مشخص اگر با هدف رسیدن سریع به گندم بریان در حرکت باشیم؛ حدود5/1 تا2 ساعت زمان می برد. از اواسط پاییز تا اوایل بهار، میتوان برای سفر به گندم بریان از این مسیر برنامه ریزی کرد، البته بایستی بارش های منطقه و وجود سیلاب ها را در نظر داشت.

    طول مسیر به خصوص در گندم بریان نیازمند آمادگی های لازم، چه از جهت جسمانی و چه از جهت امکانات می باشد و سفری ماجراجویانه با درجه سختی قابل توجه محسوب می گردد. همچنین بایستی توجه نمود در بخش هایی از طول مسیر به خصوص در کاله شور استفاده از تلفن های پر قدرت و دستگاه های بیسیم باعث آسیب دیدگی آنها می گردد که این مسئله ناشی از برخی تمهیدات می باشد. مسیر دیگر برای رسیدن به گندم بریان در محدوده نقطه ای کهرود شوراز زیرجاده شهداد- نهبدان می گذرد؛ قرار دارد و نقطه ای که حدود 40 کیلومتر از دو راهی کمپ کویری فاصله دارد. این مسیر از جاده نهبدان در لا به لای تپه های تخم مرغی به سمت شمال ادامه می یابد و حدود 15 کیلومتر طول دارد که مسیر مناسبی برای پیاده روی می باشد و نیازمند تجهیزات کامل و سبک است و بین 5/3 تا4 ساعت طول می کشد. این مسیر برای افراد عادی توصیه نمی شود.